HLA B27 Nedir? HLA B27 Testi Ne İşe Yarar?

HLA B27 (insan lökosit antijeni), beyaz kan hücrelerinin yüzeyinde yer alan bir proteindir. HLA B27 proteini, HLA sistemi aynı zamanda bağışıklık sisteminin kendinden olmayanı tanımasını sağlayan bir sistemdir. Bu antijenler bağışıklık sisteminin sağlıklı vücut dokusu ile enfeksiyona yol açabilecek yabancı maddeler arasındaki ayrımı yapabilmesine yardım eder. Vücutta HLA B27 proteininin varlığını belirlemeye yarayan testi ise HLA B27 testidir. Bu testin negatif veya pozitif olması antijenle ilgili fikir verir. Aynı zamanda insan lökosit antijeni olarak da ifade edilen HLA B27 proteininin test sonuçları HLA B27 negatif veya pozitif anlamına gelir.

HLA B27 Nedir?

Tam açıklanmış ifadesi insan lökosit antijeni olan HLA B27, beyaz kan hücrelerinin yüzeyinde bulunan ve bağışıklık sisteminin kendi hücreleriyle yabancı maddeler arasındaki kesin ayrımı yapmasına yardımcı olan bir proteindir. Çıkan sonuçlar ise proteinin vücuttaki varlığı hakkında fikir verir.

Kandaki birçok HLA B27 proteini vücudu zararlı durumlardan korusa da özellikle HLA B27 antijeni bağışıklığa zarar verebilme riski içeren bir protein türüdür. Beyaz kan hücrelerindeki HLA B27’nin varlığı, bağışıklık sisteminin sağlıklı hücrelere saldırmasına sebebiyet verebilir.

Bu durum, özellikle romatoid artrit veya ankilozan spondilit gibi hastalıklara sebebiyet verebilir. HLA B27 proteininin kandaki varlığı ise HLA B27 testi ile ölçülür. HLA B27 testinin sonuçları negatif veya pozitif olmasına göre değerlendirilir.

HLA B27 Testi Nedir?

HLA-B27, beyaz kan hücrelerinin(lökosit) yüzeyinde bulunan bir proteini aramak için yapılan kan testi prosedürüdür. Beyaz kan hücrelerindeki bir protein türü olan HLA B27 antijeninin varlığını belirlemeye yarayan HLA B27 testi sayesinde HLA B27 proteininin kandaki negatif veya pozitif sonuçları elde edilebilir. Çıkan sonuçlara göre bir değerlendirme yapılabilir.

HLA B27 bir protein genidir. Bu protein geninin pozitif olduğu kişilerde ankilozan spondilit hastalığının görülme riski daha yüksektir. HLA-B27 geninin pozitif olduğu ankilozan spondilitli hastalarda ayrıca eklem dışı tutulumların da daha fazla meydana geldiği görülür. Özellikle bu geni taşıyan hastalarda üveit adı verilen göz iltihaplanması ya da bağırsak iltihaplanması da daha şiddetli ve tekrarlayıcı bir durum yaşanabilir.

Beyaz kan hücrelerindeki HLA B27 varlığı, test sonucunun pozitif çıkması demektir. Bu pozitif sonuç özellikle ankilozan spondilit hastalığıyla bağlantılıdır. Çıkan negatif sonuç ise HLA B27 antijenin vücutta bulunmadığı anlamını taşır. Ancak her pozitif veya negatif sonuç, hastalıklarla ilgili kesin sonuç vermez. Kesin tanı için doktor tarafından farklı tetkikler de istenebilir.  

HLA B27 Testi Neden Yapılır?

HLA B27 testi, ankilozan spondilit hastalığından şüphelenildiği durumlarda yapılır. Genellikle 3 aydan uzun süren, sabahları daha rahatsız edici şekilde yaşanan bel-sırt ya da kalça ağrısı olan kişilerde ankilozan spondilit varlığı söz konusu olabilir. Bunun dışında reaktif artrit, romatoid artrit ve üveit hastalığının tespiti için de HLA B27 testinden faydalanılabilir.

Ayrıca HLA B27 testinin şu testlerle birlikte yapıldığı da görülür:

• CCP antikoru
• C-reaktif protein (CRP)
• Eritrosit sedimantasyon hızı (ESH)
• Romatoid faktör
• X-ışınları
• Diğer yandan HLA B27 testinin istenmesi aşağıda yer alan şu belirtilere bağlı da olabilir:
• Eklem ağrısı
• Omurga, boyun veya göğüste şişlik
• Eklemlerde veya üretrada meydana gelen iltihaplanma
• Gözde tekrarlayan iltihaplanma

HLA B27 Testi Nasıl Yapılır?

HLA B27 testi için kişiden rutin bir şekilde kan alınır. Kan alma prosedürü, rutin kan alım işleminin aynısıdır. Alınan kan örneği laboratuvar tüpünde toplanır ve incelenmek üzere laboratuvara gönderilir. Daha sonra ise HLA B27 testinin sonuçları negatif ve pozitif oluşuna göre değerlendirilir.

HLA B27 Pozitif Ne Demek?

Kanda HLA B27 proteini aktif olarak yer alıyorsa HLA B27 testinin sonucu pozitif çıkar. HLA B27 testinin pozitif çıkması ankilozan spondilit veya otoimmün bir hastalığa işaret etmez ancak pozitif sonuçlar genellikle ankilozan spondilit hastalığıyla ilişkilendirilir. HLA B27 pozitif çıkan kişilerde ankilozan spondilit hastalığının gelişme riski daha yüksektir.

HLA B27 Negatif Ne Demek?

İnsan lökosit antijeni olan HLA B27 eğer vücutta bulunmuyorsa HLA B27 testi negatif çıkar. HLA B27 testinin negatif çıkması normal bir sonuç olarak kabul edilir ve bu sonuç kanda HLA B27 antijeninin bulunmadığı anlamını taşır. Negatif sonuç genel anlamda sağlıklı kabul edilse de negatif çıkan her kişide otoimmün bir hastalık olmadığı da demek değildir. Hastalıkların olup olmadığı daha detaylı tetkiklere bağlı şekilde değerlendirilir.

HLA B27 İle İlişkili Hastalıklar Nelerdir?

HLA B27 antijeninin kandaki varlığı, bazı otoimmün ve inflamatuar hastalıklarla da ilişkilendirilmiştir. Özellikle, HLA-B27 pozitif bireylerde ankilozan spondilit başta olmak üzere aşağıdaki hastalıkların görülme riski artabilir. Diğer yandan bazı artrit vakaları da görülebilir.

Ankilozan Spondilit

Ankilozan spondilit, omurga ve sakroiliak eklemleri etkileyen kronik bir inflamatuar hastalıktır. HLA-B27 antijeninin pozitif olması ise hastalık riskini artırabilir. Kesin olmasa da ankilozan spondilit hastalarının yaklaşık %90’ı HLA B27 pozitif sonuç verebilir. Ancak, HLA-B27 taşıyan herkes hastalığı sahip olmayabilir.

Reaktif artrit

Genellikle gastrointestinal veya genitoüriner enfeksiyonlardan sonra ortaya çıkan reaktif artrit türü, eklem iltihabına yol açar. HLA B27 test sonucu pozitif olan kişilerde ise reaktif artrit meydana gelme riski daha yüksektir.

Psöriatik Artrit

Özellikle sedef hastalığı olan kişilerde görülen psöriatik artrit, eklemlerde ağrı ve şişlik ile kendini gösterir. HLA-B27 proteini, psöriatik artritli hastaların yaklaşık %40-50’sinde bulunur.

Enteropatik Artrit

Crohn hastalığı veya ülseratif kolit gibi inflamatuar bağırsak hastalıkları ile ilişkili olan enteropatik artrit, eklem iltihabına yol açan bir durumdur. HLA-B27 pozitifliği, enteropatik artrit gelişme riskini artırabilir.

Akut Anterior Üveit

Akut anterior üveit, gözün ön kısmında ani başlayan iltihaplanma ile ortaya çıkar ve HLA-B27 pozitif bireylerde daha sık görülmekle birlikte tekrarlama eğilimi de gösterir.

Sonuç olarak ifade etmek gerekirse HLA-B27’nin yukarıda yer alan hastalıklarla ilişkisi tam olarak anlaşılmamış olsa da, genetik yatkınlık ve çevresel faktörlerin birlikte rol oynadığı değerlendirilir. HLA-B27 pozitif olması, bu hastalıkların tanısında yardımcı bir faktör olarak kullanılır ancak hastalıkların tanısı konusunda tek başına tanı kriteri değildir. Bu nedenle, klinik değerlendirme ve diğer tanı yöntemleriyle birlikte ele alınarak daha garanti sonuçlara ulaşılmalıdır.