HSP Hastalığı (Henoch-Schönlein Purpurası) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Henoch-Schönlein Purpurası (HSP), özellikle çocuklarda yaygın olarak görülen ve küçük kan damarlarının iltihaplanmasıyla ortaya çıkan bir vaskülit hastalığıdır. HSP hastalığının en belirgin özelliği ciltte mor-kırmızı döküntüler (purpura) oluşmasıdır. HSP hastalığı tedavisi genellikle belirtilere yöneliktir. Hafif vakalarda kendiliğinden iyileşme görülür. Bazı durumlarda böbrek sorunları gibi ciddi komplikasyonlara yol açabilir. HSP belirtileri gösteren kişilerin uzman doktorlara başvurması önerilir.

HSP (Henoch Schönlein) Hastalığı Nedir? 

HSP (Henoch-Schönlein Purpurası), özellikle çocuklarda görülen, küçük kan damarlarının iltihaplanması ile karakterize otoimmün kökenli bir vaskülit hastalığıdır ve deri döküntüleri, eklem ağrıları, mide-bağırsak problemleri ve böbrek tutulumuna yol açabilir. 

HSP hastalığı Henoch-Schönlein purpura, vaskülit sonucu ortaya çıkar. Genellikle çocuklarda görülmekle beraber, yetişkinlerde de rastlanabilir. 

HSP (Henoch Schönlein) Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

HSP hastalığının yaygın görülen belirtileri arasında şunlar sayılabilir: 

• Cilt Döküntüleri (Purpura): Cilt döküntüleri hastalığın en belirgin semptomudur. Kılcal damarlardan kan sızması sonucu oluşan purpura, geniş alanlara yayılabilir. Genellikle bacaklarda, kalçalarda ve kollarda mor-kırmızı döküntüler şeklinde görülür. 
• Eklem Ağrıları: HSP hastalığı diz, ayak bileği, el bileği ve dirsek gibi eklemleri etkileyebilir. Eklem ağrıları çoğu zaman geçici olmasına rağmen, uzun süreli rahatsızlıklara neden olabilir. Eklemlerde şişliğe neden olabilir.
• Bulantı ve Kusma: Yaygın görülen HSP belirtileri arasında mide bulantısı ve kusma sayılabilir. Kramp şeklinde şiddetli karın ağrılarına sebep olabilir. 
• Karın Ağrısı: Karın ağrıları, özellikle çocuklarda HSP'nin ilk belirtilerinden biridir ve bazen mide bulantısı ve kusma ile birleşebilir. 
• Halsizlik: HSP hastalığı belirtileri arasında halsizlik ve yorgunluk hissi sayılabilir.
• Böbrek Problemleri: HSP ve bağışıklık sistemi arasındaki ilişki damarları iltihaplandırarak, idrarda kan (hematüri) ve protein kaçağı (proteinüri) gibi böbrek rahatsızlıklarına yol açabilir.

Belirtilerin şiddetli olması durumunda sağlığınız için uzman doktorlara başvurmanız tavsiye edilir. 

HSP (Henoch Schönlein) Hastalığı Tanısı Nasıl Konulur? 

HSP hastalığı tanısı klinik belirtilere dayanarak konulur. Doktor hastanın cilt döküntülerini, eklem ağrılarını ve diğer semptomlarını inceler. Fizik muayene ile hastanın genel sağlık durumu ve belirtileri ayrıntılı şekilde değerlendirilir.

Eklemlerdeki şişlik ve ağrı derecesi, hastalığın şiddetini belirlemek amacıyla, incelenir. Karın bölgesinde hassasiyet veya organ büyümesi olup olmadığına bakılır.

Önemli bir tanı kriteri olan ve basmakla solmayan mor-kırmızı lekeler (purpura) kontrol edilir. 

Doktor, hastanın tıbbi geçmişini dikkate alarak, olası tetikleyicileri (enfeksiyon veya alerjik reaksiyon gibi) de göz önünde bulundurur. Semptomların şiddeti hafifse HSP hastalığı tanısı doktor tarafından konulur. 

Damar iltihabı hastalıkları arasında bulunan HSP’nin belirtilerinin şiddetli olması durumunda bazı laboratuvar testleri istenebilir. Enfeksiyon veya inflamasyon belirtilerini değerlendirmek için tam kan sayımı (hemogram) yapılabilir.

Böbrek tutulumunu tespit etmek amacıyla idrar tahlili istenebilir. Karın ağrısı olan hastalarda bağırsaklarda veya böbreklerde anormallik olup olmadığını görmek için ultrason uygulanabilir. 

HSP hastalığı belirtileri gösteren kişilerin vakit kaybetmeden bir doktora başvurması ve gerekli tetkikleri yaptırması tavsiye edilir.

HSP (Henoch Schönlein) Tedavisi Nasıldır?

HSP hastalığı tanısının ardından hızlıca tedavi süreci devreye girer. Henoch-Schönlein Purpurası (HSP) vakalarının çoğu hafif seyreder ve spesifik bir tedavi gerektirmeden kendiliğinden iyileşir. Hastalığın şiddetine ve organ tutulumuna bağlı olarak farklı tedaviler uygulanır. 

Hafif vakalarda hastaların dinlenmesi ve bol su tüketimi tavsiye edilir. Eklem ağrısı şikayeti bulunan hastalara ağrı kesici ilaçlar reçete edilebilir. HSP belirtilerinin şiddetli görüldüğü vakalarda ilaç tedavisi uygulanabilir. Kramp şeklinde karın ağrısı veya böbrek tutulumu olan hastalarda kortikosteroidler kullanılabilir.

Böbrek tutulumu olan hastalarda, kortikosteroidlere ek olarak, immünsüpresif ilaçlar da verilebilir. Ciddi komplikasyonlar görülmesi durumunda hastanede yatış düşünülebilir. 

Karın ağrısı şikayeti olan hastalara hafif ve sindirimi kolay besinler tüketmeleri önerilir.

Tedavi sürecinde olası enfeksiyon riskini azaltmak için kişisel hijyene dikkat edilmesi tavsiye edilir. Çocuklarda HSP hastalığı tedavisinde stresi kontrol altına almak amacıyla psikolojik destek verilebilir. 

HSP tedavisi, her hasta için farklılık gösterebilir. Tedavi sürecinin, hastanın durumu göz önünde bulundurularak, uzman doktorlar tarafından planlanması hasta sağlığı açısından kritik önemdedir. 

HSP (Henoch Schönlein) Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci 

HSP hastalığı (Henoch-Schönlein purpurası) genellikle kendiliğinden iyileşen bir hastalık olmasına rağmen bazı durumlarda süreç uzun sürer. Hem hastalığa tekrar yakalanmamak hem vücudun genel sağlığını korumak için iyileşme süreci sonrasında belirli konulara dikkat edilmesi tavsiye edilir. Bu etkenler şöyle sıralanabilir:

HSP tedavisi sonrası hastaların düzenli kontrollere gitmesi önerilir. Bu kontroller özellikle böbrek fonksiyonlarının düzenli olarak değerlendirilmesi için gereklidir. Kontroller çoğu zaman idrar tahlilleri, kan testleri ve tansiyon takibi şeklinde yürütülür. 

Dengeli beslenme kadar yeterli sıvı tüketimi ve stres yönetimi iyileşme sürecinde önemlidir.

Tedavi sürecinde uzak durulan fiziksel aktivitelere, doktora danışarak, vücudu fazla zorlamayacak şekilde başlanabilir. Hafif yürüyüşler ve yoga gibi düşük tempolu egzersizler tercih edilebilir. 

Düzenli uyku, vücudun yeterli derecede dinlenmesine katkı sağlayarak hem iyileşme sürecine hem genel sağlığa olumlu etkilerde bulunabilir.  

Hastaların, iyileşme süreci boyunca herhangi bir olumsuz belirti gösteren durumla karşılaşmaları halinde doktora başvurmaları önerilir. 

HSP (Henoch Schönlein) Hastalığından Korunma Yolları 

Henoch-Schönlein Purpurası (HSP) hastalığı, genellikle bir enfeksiyon sonrası tetiklenir ve bağışıklık sisteminin anormal bir yanıtı olarak ortaya çıkar. Kesin nedeni tam olarak bilinmese de bazı önlemlerle HSP hastalığının tetiklenme riski azaltılabilir.

HSP hastalığı genellikle viral ya da bakteriyel enfeksiyonlar (özellikle üst solunum yolu enfeksiyonları) sonrası gelişebilir. Bu nedenle, enfeksiyonlardan korunmak HSP hastalığını önlemeye yardımcı olabilir. 

Hijyen kurallarına dikkat etmek ve bağışıklık sistemini güçlendiren C ve D vitamini yönünden zengin gıdalarla beslenmek, vücudu enfeksiyonlara karşı güçlü tutmaya katkıda bulunabilir. Kalabalık ortamlardan uzak durmak olası enfeksiyon riskini azaltabilir. 

HSP, bazı durumlarda alerjik reaksiyonlar sonucu gelişebilir. Özellikle ilaçlara karşı alerjiler, hastalığı tetikleyebilir. Alerjiye neden olan maddelerden (gıda, polen, ilaç) uzak durmak hastalığa yakalanma ihtimalini düşürebilir. 

HSP hastalığına eğilimli kişilerin, aşırı soğuk havalar ve stres gibi tetikleyici faktörlerden kaçınması hastalıktan korunmaya yardımcı olabilir. Düzenli sağlık kontrollerinin yapılması, herhangi bir enfeksiyon veya bağışıklık sistemi sorunu nedeniyle, HSP gelişme riskini azaltabilir.