Kulak İltihabı Nedir? Kulak İltihabı Belirtileri ve Tedavisi

Kulak iltihabı Nedir?

Kulak, iç, orta ve dış olmak üzere üç farklı bölümden meydana gelir. Dış kulak, kulak kepçesi ile kulak yolundan oluşur. Bu bölüm kulak zarına doğru devam eder. Kulak muayenesi yapılırken dış kulak yolu ve kulak zarının incelenmesi işlemleri gerçekleştirilir.

Orta kulak ise, kulak zarının iç bölümünden itibaren başlayan kısımdır. 

Kulak iltihabı bakteri ya da virüsler nedeniyle meydana gelebilir. Virüs ve bakterilerin kulağın arkasında bulunan boşluğu enfekte etmesi durumunda kişilerde ateş, kulak ağrısı, işitme anormallikleri ve baş dönmesi ile kendini gösteren enfeksiyon durumları söz konusu olabilir.

Dış kulak, orta kulak ve iç kulak iltihapları sıklıkla karşılaşılan enfeksiyonlardır. 

Dış kulak iltihabı otitis externa ismi ile de bilinir. Bu durum kulak kepçesi ile kulak zarının arasında yer alan dış kulak kanalında iltihap oluşması ile meydana gelir. Çoğunlukla yüzücü kulağı olarak da isimlendirilen bir durumdur.

Bunun nedeni kişilerin yeniden suya maruz kalmaları halinde dış kulak kanalında tekrardan iltihaplanma durumu söz konusu olur.

Orta kulak iltihabının en çok görülen belirtisi kulakta ağrı olmasıdır.

Özellikle çocuklarda meydana gelen orta kulak iltihaplarında ağrı çok daha şiddetli olur. Orta kulak iltihabı bu alana bakterilerin yerleşerek çoğalması sonucunda meydana gelir.

Orta kulağa mikroplar genellikle boğaz ve genizden östaki borusu yolu ile gelirler.

Çocuklarda östaki borusu daha düz ve kısa olduğundan çocuklarda orta kulak iltihabı daha fazla görülür. Bakterilere bağlı gelişen orta kulak iltihapları çoğunlukla ilaç tedavisi ile giderilebilir.

İç kulak iltihabı çoğunlukla virüsler nedeniyle meydana gelir. Kişilerde iç kulak etkilendiği için denge ve işitme organı ile alakalı şikayetler söz konusu olabilir. Kişilerde çok şiddetli baş dönmesinin yanında işitme kaybı durumları söz konusu olabilir. Tedavi sürecinde hastalardaki baş dönmesi ve işitme sorunlarını engellemek adına çeşitli ilaçlar uygulanır. İşitme kaybı için kortizon tedavisi de uygulanabilir. Sorunun nedeni bakteriyel olduğunda antibiyotik tedavisi de tercih edilebilir.

Kulak İltihabı Belirtileri Nelerdir?

Kulak iltihabı belirtileri genel olarak aynı şekilde kendini gösterir. İltihabın şiddetine bağlı olarak hafif ya da orta şiddetli olabilir.

• Biberon kullanan bebeklerde iştah kaybı durumları yaşanabilir. Bebeklerin sıvıyı yutması durumunda orta kulaktaki basınç değişeceği için bebeklerde ağrı durumları söz konusu olabilir. Bu gibi durumlarda bebekler besin tüketiminden kaçınacaklardır.
• Kulak ağrısı büyük çocuklarda ve yetişkinlerde sıklıkla karşılaşılan bir sorundur. Konuşamayan bebeklerde kulağı çekme, kulak kaşıma gibi davranışlar ile ortaya çıkabilir. Ağrı sebebiyle bebeklerin normalden daha fazla ağladığı görülebilir. Bunun yanında uyku sorunları da yaşanabilir.
• Uyumak ya da dinlenmek için yatılması halinde orta kulakta meydana gelen basınç değişimi sebebi ile ağrı durumları söz konusu olabilir.
• İltihap sebebiyle meydana gelen ağrı durumları hastaların sinirli yapıda olmasına neden olabilir.
• Enfeksiyonun yükselmesi halinde ateş yükselmesi durumları da söz konusu olabilir. 
• Enfeksiyon durumlarında kulaktan daha fazla sarı, beyaz ya da kahverengi sıvı akması durumları olabilir. Bu durum kulak zarı yırtılması nedeniyle olabilir ve ciddiye alınması son derece önemlidir.

Tüm bu belirtilerin dışında işitme kaybı, denge kaybı, bebeklerde kusma ya da ishal, kulakta dolgunluk hissi ve boyun ağrısı durumları yaşanabilir.

Kulak İltihabı Nedenleri Nelerdir?

Kulak iltihabı en yaygın nedenleri virüs ya da enfeksiyondur. Kulak iltihabının diğer nedenlerini aşağıdaki gibi sıralamak mümkün; 

• Geniz eti (adenoid), östaki kanalının açıklığına yakın olan bir alanda bulunur. Çocuklarda yetişkinlere nazaran geniz etleri çok daha büyüktür. Geniz etinin farklı nedenlerle şişmesi enfeksiyon riskinin artmasına sebebiyet verir.
• Orta kulak iltihaplarının daha fazla görülmesinin nedeni östaki tüpüdür. Orta kulakta hava basıncının düzenlenmesi, kulakta bulunan havanın yenilenmesi ve orta kulaktan salgıların normal bir şekilde boşaltılmasına yardımcı olan östaki kanalı çocuklarda daha yatay, kısa ve geniş yapıdadır. Bu durumda içeride yer alan sıvının dışarı çıkarılması zorlaşacağı için tıkanma olasılıkları artar.
• Prematüre doğum ya da düşük doğum ağırlığı kulaktaki iltihabın artmasına sebebiyet verebilir.
• Orta kulak enfeksiyonu 6 ay ile 2 yaş arasında çok daha fazla görülür.
• Baş ve yüz anomalileri, down sendromu, yarık damak gibi farklı kişisel risk faktörleri vardır. 
• Sigara dumanına maruz kalmak da kulak iltihabı riskini arttırır.
• Anne sütünün az alınması ya da biberonla beslenme durumları gibi çevresel faktörler de kulak iltihabının nedenleri arasında yer alır.

Kulak iltihabı Nasıl Geçer?

Kulak iltihabı enfeksiyonlarının belirtileri genellikle birkaç gün gibi kısa sürede düzelir. Genellikle orta kulak iltihapları tedavi olmadan 1-2 hafta içerisinde tamamen geçer. Kulak iltihabı tedavisinde antibiyotikler sıklıkla kullanılır. Antibiyotiklerin sık sık ve gereksiz bir şekilde kullanımı ilaçlara karşı direncin artmasına neden olacağından doktora danışmadan antibiyotik kullanımından kaçınılmalıdır.

• Kulak temizleme çubuğu ile parmağın kulağa sokulmaması gerekir.
• Su ve şampuanın kulak içerisine girmemesine dikkat edilmelidir.
• Pamuk yardımıyla kulak akıntıları silinmelidir. 
• Ağrıyı hafifletmek adına kulağa sıcak pres uygulamalarının gerçekleştirilmesi mümkündür.
• Doktorun önereceği ağrı kesiciler kullanılabilir.

Kulak İltihabı Tedavisi Nedir?

Kulak iltihabı tedavisi yaşa ve enfeksiyona bağlı olarak farklılık gösterir. Bu belirtiler hafif seyrediyorsa ve ateş durumları meydana gelmiyorsa iltihap kendi kendine iyileşebilir. Beklemenin herhangi bir iyileşme sağlamaması veya hastalığın ilerlemesi durumlarında çeşitli ilaçlar kullanılabilir. Antibiyotikler kulak iltihaplanmasında en çok kullanılan ilaçlar arasında yer alır. 

Bakterilerden kaynaklı olan enfeksiyonlarda antibiyotik kullanımı önemlidir. Bebeklere antibiyotik verilmeden önce ateşi olup olmadığının gözlemlenmesi gerekir. Fakat antibiyotik kullanımından önce bebeklerin iyileşme sürecine girmemesi halinde tedaviye başlanması gerekir. 

Hastaların yaşına bakılmaksızın belirlenen dozlarda ilaç kullanımına dikkat edilmesi önemlidir. Aksi durumlarda ilaçların yan etkisi gibi durumlar söz konusu olabilir. Antibiyotik kullanımı ile birlikte iltihabın hafiflemesi gibi durumlar sonucunda ağrı azalacaktır. 

Geçmeyen Kulak İltihabına Ne İyi Gelir?

Doktorunuzun uyguladığı tedaviye destek olması için bazı yöntemler de deneyebilirsiniz. Burada doktorunuzun görüşünü almanız oldukça önemli. Kulak iltihapları için zeytinyağına başvurabilirsiniz. Zeytinyağı hafif bir şekilde ısıtılarak ılık olarak kulağa 1-2 damla kadar damlatılabilir. C vitamini bakımından zengin olan kivi, turunçgil ve çilek gibi meyvelerin bol miktarlarda tüketilmesi gerekir. 

Sakız çiğnemek östaki borusunu rahatlamasına yardımcı olur. Bu sayede iltihaplı sıvının boşalmasını sağlar. Çene hareketleri ile hafif kulak masajı kulak iltihabının geçmesine yardımcı olabilir. 

Ihlamur ve papatya gibi sıcak bitki çaylarının tüketilmesi ve bunların buharının teneffüs edilmesi boğaz enfeksiyonuna bağlı iltihaplanmanın iyileşmesini sağlar.