İnfüzyon pompası, tıbbi ürün çeşitleri arasında yer alır. Hastalara müdahale edilirken kullanılan birçok farklı tıbbi ürün türü bulunur. Fakat bu ürünlerin her birinin kullanım alanı ve kullanım şekli birbirinden farklıdır. Bazı durumlarda kişinin genellikle kol bölgesinden damar yolu açılması ve damar yolundan ilaç verilmesi gereklidir. İlacın uygulanacağı miktarın doğru bir şekilde belirlenmesi için ise infüzyon pompası gereklidir.
Hastalara ilaç ya da solüsyon verilmesi gereken durumlarda bu ürün kullanılır. Böylelikle verilecek ilacın akış hızı da belirlenmiş olur. İnfüzyon pompası, birçok sağlık probleminin tedavi sürecinde gerekli olacak tıbbi ürün türlerinden birisi olarak değerlendirilebilir. Özellikle hastanelerin acil bölümlerinde bu ürünün kullanımı hem hastanın tedavi süreci açısından kolaylık sağlar hem de sağlık personellerinin aynı anda farklı hastalarla ilgilenebilmesine olanak tanır.
İnfüzyon Pompası Nedir?
İnfüzyon pompası nedir, kısaca bahsetmek gerekirse; bu tıbbi ürün, sağlık alanında kullanılır ve hastalara sıvı ya da ilaç verilme sürecinde önemlidir. Bir tür otomatik dozaj belirleme cihazı olarak da düşünülmesi mümkündür. Sıvının akış hızını, süresini ve verilecek olan ilacın ya da sıvının toplam hacminin hesaplanmasını sağlar.
İlaç ya da solüsyonun akış hızı ve süresinin belirlenmesi halinde hastanın başında beklenmesine de gerek kalmaz. Kişiye takılan serum ya da verilen ilaç bitene kadar farklı bir müdahalede bulunulmasına gerek kalmaz. Bu pompa sayesinde her şey ayarlanır ve kişinin ilaç tedavisine başlanmış olur.
İnfüzyon Pompası Nasıl Kullanılır?

İnfüzyon pompasının kullanımı, pompanın türüne göre değişkenlik gösteren bir durumdur. Bu pompanın bilinen birkaç farklı türü vardır. İnfüzyon pompasının genel çalışma mekanizması beş ana sistemden oluşur. Bu beş ana sistem ise; sensörler, kontrol mekanizması, alarm ve motor sistemleridir.
Motor, ilacın ya da solüsyonun belirlenen hıza ayarlanmasını ve bu hızda sabit kalmasını sağlayan sistemdir. Cihazın kontrol sistemi üzerinden bütün işlemlerin gerçekleştirilmesi mümkündür. Verilecek olan ilacın dozu ya da ne kadar süre içerisinde bu ilacın verilmesi gerektiği gibi bilgiler, cihazın kontrol paneline girilir.
Sensörler ise ilaç aktarımı gerçekleşirken oluşan bazı komplikasyonları bildirir. İlaç akışında tıkanmalar meydana geldiğinde, hava baloncukları oluştuğunda ya da hatalı dozaj uygulanması halinde ortaya çıkan hatayı fark eder ve alarm sistemine iletir. Alarm sistemi ise bu hatayı belirtici sesler ile uyarıyı gerçekleştirir.
İnfüzyon Pompası Türleri Nelerdir?
Tıbbi ürünler arasında yer alan infüzyon pompasının kullanım alanlarına ve kullanım şekillerine göre farklı türleri vardır. Bu türlerden birisi de hacim kontrolü sağlayan yani volümetrik infüzyon pompaları olarak bilinir. Sıvının hacminin, mililitre olarak hesaplanmasını sağlar. Özellikle yoğun bakım servislerinde, pediatrik servislerde ve ameliyathanelerde kullanımı tercih edilir. Serum setine takılan bazı özel tüplerden oluşur. Böylelikle tıkanma ya da hava kabarcığı oluşum riski minimuma indirilir. Yüksek hacimli sıvılar için de kullanıma uygundur.
Şırınga yani syringe pompalar ise yüksek dozaj hassasiyetine sahip ürünlerdir. Bu nedenle de bebeklerin tedavi sürecinde ve yoğun bakım hastalarında bu ürünün kullanımı daha sık tercih edilir. Morfin ve dopamin gibi düşük hacimli ilaç türleri de şırınga pompalar ile hastalara enjekte edilir.
PCA yani hasta kontrollü analjezi pompaları, hastanın ağrı kesici ilaç alımı ile alakalıdır. Bu durum ise her hastanın kullanımı için uygun değildir. Hastanın ağrı oluşumu meydana geldiğinde, butona basılır. Bu buton daha önceden hastaya verilmiştir ve özel olarak programlanmıştır. Hastanın butona basması ile birlikte daha önceden belirlenen dozda analjezik ilaçlar, kişiye damar yolu ile aktarılır. İşlemler otomatik olarak gerçekleşir.
PCA pompa türleri özellikle ameliyat sonrası süreçte kullanıma uygundur. Kişinin geçirdiği cerrahi müdahale geniş kapsamlı olabilir. Bu gibi durumlarda ise ameliyattan sonra şiddetli ağrı oluşumu görülebilir. PCA kullanımına, şu ameliyatlardan sonra ihtiyaç duyulur:
- Kalça protezi ameliyatı
- Safra kesesi ameliyatı
- Göğüs kafesi ameliyatı
- Sezaryen ameliyatı
- Omurilik bölgesine uygulanan cerrahi müdahaleler
- Diz protezi ameliyatı
- Bel fıtığı ameliyatı
Bu cihazın diğer bir özelliği ise kilitlenme süresinin bulunmasıdır. Hastalara ilk başta verilecek olan ilaç dozu belirlenmiştir. Kişinin butona basması ile bu ilaç damar yolu ile verilmeye başlar. Kişinin alacağı ikinci doz ya ilk doz ile aynıdır ya da çok az yükseltilmiştir. Hasta ikinci dozu almak istediğinde bir süre beklemesi gerekir. Sistem kitlenir ve hastaya üst üste iki kere ilaç verilmesini önler. Bu bekleme süresi ise ilacın türüne ve ne kadar aralıklar ile ilaç alınması gerektiğine göre belirlenir.
Enteral infüzyon pompaları, ağız yolu ile beslenemeyen hastalar için kullanılan bir üründür. Sonda uygulamasında bu pompanın kullanımı gereklidir. Sonda sadece idrarın vücuttan dışarı atılmasını sağlayan bir uygulama değildir. Aynı zamanda beslenme problemi olan kişilere de beslenme sondası takılır. Onkoloji hastalıklarında bu pompa türünün kullanımı tercih edilir. Evde bakım hizmeti alanında da enteral infüzyon pompalarının kullanımına başvurulması mümkündür.
Diğer bir pompa türü ise taşınabilir akıllı infüzyon pompalarıdır. Bu türlerin de kendi içerisinde farklı alt türleri bulunur. Bazıları kablosuz bağlantı özelliğine sahiptir. Bazıları şarj edilip kullanılabilirken bazıları ise pil ile çalışır. Fakat bu ürünlerin her biri gelişmiş teknolojiden faydalanılarak üretilmiştir. Cihazların hata önleme sistemleri gelişmiştir ve veri kontrol özelliğine sahiptir. Bu tür pompalar ise genellikle evde bakım gören hastalar için tercih edilir.
Bu ürünlerin her birinin farklı kullanım şekli vardır. Tıbbi ürünleri kullanırken bazı noktalara dikkat edilmesi gereklidir. Bu tür ürünlerin hatalı kullanımı, kişinin sağlığına zarar verebilir. Dikkat edilmesi gereken en önemli nokta, cihazların sürekli olarak teknik kontrolden geçmesi ve bakımlarının yapılmasıdır. Cihazda teknik bir arıza söz konusu olduğunda hastaya verilecek ilacın dozu yanlış belirlenebilir ya da ilacın akış hızının hatalı bir şekilde kontrol paneline girilmesi mümkündür.
Cihazlar düzenli olarak sterilize edilmelidir. Pompanın temiz olmaması, doktorlarda da hastalarda da enfeksiyon oluşumuna neden olabilir. Cihazın alarm uyarı sisteminin de her işlem öncesi ve sonrasında kontrol edilmesi gerekir.
İnfüzyon Pompasının Kullanım Alanları
Bu tıbbi pompa, sağlık sektöründeki birçok alanda kullanılır. Acil servisler, ambulanslar ve evde bakım hizmetleri dahil olmak üzere neredeyse her alanda bu ürünün kullanımına ihtiyaç duyulur. İnfüzyon pompasının kullanım alanları şu şekildedir:
- Yoğun bakım ünitesi
- Anestezi
- Ameliyathane
- Onkoloji alanındaki kemoterapi uygulamaları
- Yenidoğan hastalıkları ve tedavi süreci