Kanül Nedir? Kanül Çeşitleri Nelerdir?

Kanül Nedir? Kanül Çeşitleri Nelerdir?

Kanül, tıbbi amaçla kullanılan küçük ve içi boş esnek tüplerdir. Bu tüpler, kişinin damarlarının içerisine ya da vücut boşluklarına yerleştirilir. Böylelikle vücutta gaz geçişi sağlanabilir, sıvı örneği alınabilir ve dokulara sıvı aktarılabilir. Kanül kullanımı hem bazı hastalıklarının teşhis edilmesini sağlar hem de tedavi yöntemi olarak kullanılabilir. Kullanım amacına göre farklı türleri bulunur.

Güncelleme :
Görüntüleme : 3.590
Medical Park’ı sağlıkta güvenilir kaynağınız olarak seçin
ai Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

Kanül Nedir? 

Kanül, damar içi tedavilerin gerçekleştirilmesini sağlayan ve hastalara ilaç verilebilmesine yardımcı olan tüplerdir. Tüpler, damar içerisine ya da vücut boşluklarına yerleştirilebilir. Bu nedenle de esnek yapıya sahiptir.

Sıvı birikimi oluşumunda, kişinin yaşadığı problemin teşhis edilebilmesi için sıvı örneği bu tüpler sayesinde alınır. Aynı zamanda da damar yolu açarken ve kan alınırken ya da verilirken bu tüpün kullanımına başvurulur.

Kanül Ne İşe Yarar?

Kanül, hastalara sıvı vermek ya da oksijen desteği sağlamak için kullanılabilir. Bu tüpün farklı kullanım alanları vardır. En sık kullanıldığı alan ise damar yolu açarak hastalara serum desteği vermektir. Damar yolu açılarak ilaç tedavisi uygulanabilir ya da kan verilebilir.

Kişilerde bazı hastalık türlerinin teşhis edilebilmesi için sık sık kan alımı gerekli olabilir. Bu tüpün kullanımı sayesinde kişilerin damar yolu açık kalır. Belirli aralıklarla kan alımı gerçekleştirilir. 

Oksijen tedavisi için de kanül kullanımına başvurulur. Solunum yetmezliğine bağlı olarak kanül kullanımında, hastaların oksijen akımı desteklenir. Vücutta sıvı birikimi olduğunda da sıvının temizlenebilmesi için tüp kullanımı gereklidir.

Hafif sıvı birikimlerinde ise sıvı örneği, kanül tüpleri sayesinde alınarak laboratuvar ortamında incelenir. Bazı cerrahi müdahalelerde de tüp kullanımı gereklidir. Minimal invaziv işlemlerde, bu tüp yardımı ile vücuda cerrahi aletlerin yerleştirilmesi mümkün hale gelir. Vücuda açılan küçük kesilerden içeriye, tıbbi kamera vb. ürünler yerleştirilerek tanı ve tedavi süreci gerçekleştirilir.

Kanül Çeşitleri Nelerdir?

Kanül Çeşitleri Nelerdir?

Kanül çeşitleri, kullanım alanlarına göre belirlenir. Kişinin tedavisi ya da hastalığın tanısı için farklı tüplerin kullanımına başvurulur. Kişiye en uygun kanül çeşidinin belirlenmesi için yaşı, hastalığı ve belirtileri göz önünde bulundurulur. Aynı zamanda kanülün hangi bölgeye yerleştirileceğine bağlı olarak da tüp seçimi yapılmalıdır. En sık kullanılan kanül çeşitleri şu şekilde bilinir:

Trakeostomi Kanülü

Kişilere solunum desteği sağlanması için trakeostomi kanülü kullanılır. Bu tüp, cerrahi müdahale esnasında nefes borusuna yerleştirilir. Böylelikle direkt olarak akciğerlere hava geçişi sağlanmış olur.

Tüp, bu aşamada oksijen taşınması için bir köprü görevi görür. Hasta kendi kendine nefes alamadığı durumlarda tüp takılır. Bu tüp sayesinde ise hastalar mekanik ventilatör cihazına bağlanılır. Trakeostomi kanülünün de farklı türleri vardır. Bu türler; balonlu, balonsuz, gümüş ya da pencereli olarak bilinir.

Portlu Kanül

Portlu kanül, uzun süreli damar yolu açılması için kullanılır. Özellikle kemoterapi sürecinde bu kanül türlerinin kullanımına başvurulur. Böylelikle kan alım işlemleri daha kolay hale gelir ve enfeksiyon riski azalır. Aynı zamanda da damar yapısı ince olan hastalar içi bu tüpün kullanımı gerekli olabilir. Serum, antibiyotik ve bazı beslenme tedavilerinde de portlu kanül kullanılır.

 İntravenöz Kanül

İntravenöz kanül, IV kanül olarak da adlandırılır. Bu kanül türü, altı farklı renge sahiptir. Pembe renkteki tüp, sıvı ve ilaç tedavisi için tercih edilir. Sarı renk tüp, onkoloji alanındaki hastalarda ve bebeklerde damar yapısı kullanılır. Damar yapısı ince olan kişilerde de sarı intravenöz kanül kullanılabilir. 

Yeşil renk tüpler, ameliyathanelerde cerrahi müdahalelerin gerçekleştirilebilmesi için kullanılır. Aynı zamanda kan transfüzyonları için de kullanımı tercih edilir. Mavi tüpler, çocuklar için ve ince damar yapısına sahip kişiler için uygundur.

Turuncu ve gri renkteki intravenöz kanüller, genellikle acil vakalarda kullanılır. Kişilerde şiddetli kan kaybı söz konusu olduğunda, kan nakli bu tüpler ile gerçekleştirilir. 

Nazal Kanül

Nazal kanül, iki farklı türe sahiptir. İlk tür klasik nazal kanül olarak bilinir ve düşük akıştaki oksijen desteği için kullanılır. Diğer türü ise nazal oksijen kanülüdür. Özellikle KOAH hastalarında bu tüpün kullanımı tercih edilir. İki tüpü birbirinden ayıran fark ise nazal oksijen kanülünün yüz yapısına uygun olması ve yemek yemeye ya da konuşmaya engel olmamasıdır. 

Kanül Kullanımının Avantajları Nelerdir?

Kanül kullanımı, dokularda oluşan sıvı birikiminin kolay bir şekilde temizlenmesine yardımcı olur. Aynı zamanda vücuttaki gaz geçişinin sağlanması açısından da avantaj sağlar. Tedavi sürecinin daha kolay ve hızlı bir şekilde gerçekleşmesini sağlar. Tanı koyma sürecini kolaylaştırır. Aynı zamanda sürekli olarak damar yolunun açık kalması, bu tüpler sayesinde mümkün hale gelir. Kanül kullanımının avantajları genel olarak şu şekildedir:

  • Sürekli damar erişimi sağlar.
  • Oksijen desteği sürecinde kolaylık sağlayarak, yaşam kalitesini artırır.
  • Birkaç farklı ilaç türünün aynı anda verilmesine yardımcıdır.
  • Esnek yapısı sayesinde damarın hasar görmesini önler.
  • Hastalar için daha konforlu bir yöntemdir.
  • Acil durumlarda hızlı müdahale imkanı sunar.
  • Tedavinin daha kontrollü bir şekilde gerçekleşmesine yardımcı olur.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Kanül genellikle el ya da kol bölgesindeki damarlara takılır. Fakat kişiye uygulanacak tedaviye ya da tanı sürecine bağlı olarak, vücudun farklı bölgelerine tüp yerleştirilebilir. Burun, boyun ya da göğüs kısmından tüp yerleştirilmesi mümkündür. Soluk borusuna yerleştirilebilen kanül türleri de vardır.

Tüp çıkarıldıktan sonra bölgenin temiz ve kuru olmasına dikkat edilmelidir. Kızarıklık ya da şişlik oluşumu olup olmadığı gözlemlenmelidir. Böylelikle olası enfeksiyon riskine karşı erkenden müdahale edilebilir. Tüp çıkarılan bölgeye mümkün olduğunca temas edilmemelidir. Temas gerekli ise ellerin temiz olması gerekir.

Kanül kullanımında nadiren enfeksiyon oluşum riski vardır. Tüp kullanımı genellikle güvenilirdir. Fakat tüp takılan bölgenin hijyenine dikkat edilmemesi halinde mikrop kapılabilir. Tüp yerleştirilen bölgede ağrı, acı yada şişlik oluşma riski vardır. Nadiren de olsa kanül, damar enfeksiyonu oluşumuna neden olabilir. Diğer riskler ise kanülün tıkanması ya da yerinden çıkmasıdır.

Kanül takılıyken, bölgenin sürekli temiz olması gerekir. Bu nedenle hijyen kurallarına ekstra dikkat edilmelidir. Tüpler esnek yapıda olduğu için hareketlere bağlı olarak damara hasar vermez. Fakat hareket nedeni ile kanüllerin yerinden çıkma ihtimali vardır. Bu nedenle kanül takılan bölgenin çok fazla hareket ettirilmemesi önerilir. Bölgede sızıntı görülmesi halinde ya da ağrı ve acı hissi oluştuğunda doktora bilgi verilmelidir. 

Evet, evde kanül kullanılabilir. Genellikle solunum desteği için kullanılan kanül tüpleri, kişinin vücudunda kalabilir. Böylelikle ev ortamında da destek sağlanmış olur. Fakat her hastanın evde kanül kullanması önerilmez. Doktorların uygun gördüğü durumlarda evde kullanım mümkündür. Hijyen açısından ise yaklaşık 2 - 3 haftada bir doktor kontrolüne giderek, tüpler değiştirilmelidir.

Kanül takılıyken su teması genellikle zararlı değildir. Fakat kanülden içeriye su girmemesi gerekir. Bu durumun önlenebilmesi için kanül üzerinin özel tıbbi ürünler ile kapatılması gerekli olabilir. Kanülden su girmesi, kişilerde boğulma hissine neden olabilir. Bu süreçte doktor onayı ve önerisi ile hareket edilmesi gereklidir. Özellikle duş alırken, tüpün su geçirmemesine dikkat edilmelidir.

Teşekkürler

En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!


Güncelleme
Güncel Versiyon
Yayınlanma Tarihi:
Dr. Zülfü Özkılıç

Dr.

Zülfü Özkılıç

Acil Servis

Bu içeriğin geliştirilmesinde  Medical Park Yayın Kurulu  katkı sağlamıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Teşekkürler! En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!

Makaleye Dön

Sayfa bağlantısı panoya kopyalandı!

Tamam