Kaygılı Bağlanma Nedir? Kaygılı Bağlanma Tedavisi

Birey sürekli bir şekilde endişeli ve kaygılı olduğu için ilişkide karşı tarafa güven ve bağlanma sorunları yaşayabilir. Kaygılı bağlanma nasıl düzelir, sorusu kaygılı bağlanma tedavisi ile çözümlenebilir. 

Kaygılı bağlanma nedir sorusunun cevabı, bağlanma teorisi ile değerlendirilen bir bağlanma stilidir. Bağlanma stilleri çocukluk döneminden oluşur. Kaygılı bağlanma stiline sahip olan kişiler çocukluk dönemlerinde genellikle ebeveynleri ile tutarsız, ilgisiz ve duygusal yönden istikrarsız durumlar yaşamışlardır. Bu tarz olaylar kişinin güvenli bağlanmasını engeller. Böylece kaygılı bağlanma stilini yaşarlar.

Kaygılı Bağlanma Nedir?

Bağlanma diğer insanlarla duygusal bağ kurmaya denir. Bağlanma doğum ile başlar. Ebeveyn ile kurulan bu ilk bağ yetişkinlik dönemlerini etkileyebilir. İlk bağlanma da kişinin duygusal ihtiyaçları karşılanmazsa daha sonraki dönemlerde sorunlar yaşanabilir. Buna güvensiz, kaygılı bağlanma denir.

Kaygılı bağlanma, kişinin ilişkilerinde her zaman reddedilme, terk edilme korkusu ile endişe duyduğu bir bağlanma stili olarak bilinir. Bu bağlanma stiline sahip olanlar ilişkilerde fazla hassas, bağımlı ve karşı tarafın onayına ihtiyaç duyar. Bu da ilişkilerde soruna neden olabilir.

Kaygılı bağlanmaya sahip olan kişiler ilişkilerde mutlu ve sağlıklı olmasına engel olabilir. Bu bağlanma stilinin sebebi genelde çocukluk döneminde ebeveynlerin duygusal bakımdan tutarsız ya da uzak olmasından olur.

Kaygılı bağlanma yaşayan biri ilişkilerinde güvensiz olur. Her an terk edilme korkusu yaşarlar, kıskançlık ve partnerlerine bağımlı olurlar. Kaygılı bağlanma tedavisi ile bu durumun üzerinden gelebilirler.

Kaygılı Bağlanma Belirtileri Nelerdir?

Kaygılı bağlanmanın birçok farklı belirtileri olabilir. En önemli belirtiler kişinin ilişkilerinde sürekli terk edilme endişe yaşaması, reddedilme korkusu yaşadığını gösteren duygusal ve davranışsal hareketlerdir.

Kaygılı bağlanma belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• İlişkileri ile ilgili kaygılanmak ve her zaman haber almak isterler. Bu kişiler partnerlerinin nerede olduklarını, ne yaptıklarını, kimlerle takıldıklarını hep merak ederler. Partnerlerinden haber alamazlarsa kaygılanıp, endişeli olurlar. Karşısındaki kişinin her hareketini takip edip yorumlamaya çalışırlar.
• Partnerlerine gereğinden fazla bir şekilde hem duygusal hem de fiziksel olarak yakın olmaya çalışırlar. Partnerlerine bağımlı olurlar. Sürekli partnerlerinin ilgisini isterler. Bu ilgi için kendilerini değiştirmeye bile çalışabilirler.
• İlişkilerinde gerçekçi olmayan tehditlere odaklanırlar. Bu kişiler ilişkilerinde sürekli bir tehdit varmış gibi davranırlar. Karşılarındaki kişinin en ufak bir değişik davranışlarında ilişkinin bitebileceği korkusunu yaşarlar.
• Kendileri dahil öfkeli olurlar. Kaygılı bağlanma yaşayan kişiler ilişkilerinde duygusal dalgalanmalar yaşarlar. Yeterli güvence alamazlarsa kıskançlık, kızgınlık ya da üzüntü hissedebilirler. Kendilerini yetersiz hissederler ve düşük benlik saygısı hissederler.
• Sürekli karşı tarafın güvencesine ihtiyaç duyarlar.

Kaygılı Bağlanma Nedenleri Nelerdir?

Kaygılı bağlanma nedeni kişinin çocukluk dönemindeki genellikle ebeveynleri ile yaşadığı bağlanma deneyimleri ile ilgilidir. Ebeveynlerinin duygusal anlamda tutarsız, uzak ya da aşırı koruyucu olmalarından dolayı olabilir. Bu sebeplerden nedeni ile de kişinin güven duygusu olmaz. Reddedilme ve terk edilme kaygısı içinde olurlar.

Kaygılı bağlanma nedenleri şunlarıdır:

• Ebeveynlerin aşırı koruyucu olması: Bazı ebeveynler çocuklarına aşırı koruyucu davranabilir. Bu da çocuğun kendine güvenini, bağımsızlık geliştirmesini engeller. Çocuk, ebeveynlerinin kaygısını hisseder ve korunmaya ihtiyaç duyar. Bu çocuklar ebeveynlerinden ayrıldıklarında ayrılık anksiyetesi yaşarlar ve ailelerine yapışkanlık gösterirler.
• Ebeveynlerin ilgisinin istikrarsızlığı: Bu ebeveynler, çocuklarının bir an yanındayken daha sonra fiziksel ya da duygusal olarak yanlarında olmazlar. Ebeveynlerinin davranışlarını anlayamayan çocuk kaygı içinde olur. Kendini güvende hissedemez.
• Ebeveynlerin duygusal olarak uzak olması: Çocukluk döneminde ebeveynler çocuklarına karşı ilgisiz olabilir, onlara yeterli sevgi ve destek veremeyebilirler. Bundan dolayı da çocuk kendini yetersiz, değersiz ve sevgiye layık biri olarak görmez. Çocuk ebeveynleri ona ilgi göstersin diye çabalamaya başlar. Bu çaba karşısında karşılık alamazsa kendini terk edilmiş ve reddedilmiş hisseder.

Kaygılı Bağlanma Çeşitleri Nelerdir?

Kaygılı bağlanma stili yaşayan kişiler, ilişkilerinde aşırı kaygılı ve endişeli hissedenlere denir. Kaygılı bağlanmanın farklı çeşitleri vardır. Kaygılı bağlanmanın çeşitleri aşağıdaki gibidir:

• Kaygılı kararsız bağlanma: Bu kaygılı bağlanma çeşidi, bireyin partnerlerine karşı tutarsız, kararsız ve dengesiz olarak bilinir. Bu sorunu olanlar, partnerlerine bağımlı ve kaçınan davranışlar sergilerler. Hem ilgili hem de ilgisiz davranırlar. Bu kişiler, partnelerinin onu terk edeceği ya da aldatacağı kaygısını yaşarlar. Ufak bir davranışta bile ilişkilerini sorgulamaya başlarlar.
• Kaygılı kaçıngan bağlanma: Bu durumda kişiler, partnerlerine soğuk, mesafeli ve ilgisiz davranırlar. Kişi partnerlerine güven duymaz ve bağlanmaktan korkar. Bundan dolayı duygularını ifade etmez. Bağımsız ve özgürlüklerine düşkün olurlar. Partnerlerinden ayrı kaldıkları zaman kendilerini rahatlamış hissederler. Karşı tarafa karşı duygusal anlamda uzak dururlar. Kaygılı kaçıngan bağlanma durumunda kişi yakınlıktan ve bağlılıktan kaçar.
• Kaygılı ambivalan bağlanma: Bu bağlanma çeşidinde kişi, partnerine karşı aşırı bağımlı ve kıskanç davranır. Sürekli partnerlerinin onayını, ilgisini ve güvencesini ister.

Kaygılı Bağlanma Tanısı Nasıl Konulur?

Kaygılı bağlanma psikolojik bir durumdur. Kişi kendinden kıskançlık duygusu, güvensizlik, sürekli ilgi arar. Kaygılı bağlanma tanısı için psikolog ya da psikiyatristler ile bireysel görüşmeler yapılır. Uzmanlar bireylere testler uygular.

Genel olarak kaygılı bağlanma tanısı şu şekilde konulur:

• Bireysel görüşmeler: Bir psikolog ya da psikiyatristler bu tanıyı koymak için kişilerle bazı bireysel görüşmeler yapar. Bu görüşme ile bireyin çocukluk döneminde bağlanma şekillerini, ebeveynlerinin davranışlarını, yaşadığı ihmal ya da travma olup olmadığını inceler. Ayrıca yetişkinliklerinde ilişkilerindeki davranışlarını irdeler. İlişkideki güven, kıskançlık, endişe gibi bazı duygular hakkında sorular sorarlar. Böylece kişinin bağlanma tarzını, ilişkilerindeki kaygı düzeyini ortaya çıkarmaya çalışırlar.
• Test ya da ölçekler: Psikiyatristler ya da psikologlar, tanıyı koymak için kişiye bazı testler yaparlar. Bunlar sayesinde kişinin bağlanama tarzını, ilişkilerinde güveni, bağımlılık, kıskançlık, öfke gibi duyguları değerlendirirler. Bu testler bağlanma stilleri ölçeği, bağlanma kaygısı ve kaçınma ölçeği, bağlanma stilleri ve yakın ilişkiler envanteri olarak adlandırılır.

Kaygılı Bağlanma Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kaygılı bağlanma tedavisi, bireyin ilişkilerindeki bağlanma ve kaygı problemlerini gidermeye çalıştığı bir psikolojik destektir. Tedavide kişinin bağlanma tarzını, kaygısını, ilişklerindeki güvensizliği gibi durumları ortaya çıkarır ve değiştirmeye çalışırlar. Kişinin farkındalık kazanıp, iletişim becerilerini geliştirmesi sağlanır. Travmalarının incelenir.

Empatiyi, kendine şefkati, sınır koymayı öğrenmesi gibi durumlar ile ilgili kişiye yardımcı olunur. Böylece kişi daha güvenli ve sağlıklı bir bağlanma stili kazanmaya çalışır. Kaygılı bağlanma tedavi yöntemleri için bireysel psikoterapi ya da çift terapisi uygulanabilir.