Koma Pozisyonu Nedir? Koma Pozisyonu Nasıl Verilir?

Koma pozisyonunda kişi, genellikle sol yanına yatırılır. Üstteki bacak 90 derece bükülür, alttaki kol vücudun yanında uzatılır, baş ise geriye hafifçe eğilerek çene yukarı kaldırılır. Bu sayede dilin geriye kaçması veya kusmuk gibi yabancı maddelerin solunum yolunu tıkaması önlenir.

Koma pozisyonu, bilinci kapalı olan kişilere uygulanır. Fakat bu noktada kişinin nefes almaya devam edip etmediğine de dikkat edilmelidir. Kişi hala nefes alıp vermeye devam ediyorsa ve bilinci kapalıysa koma pozisyonuna geçiş yapılmalıdır. Bu durumda kişinin kendisi, pozisyon alamaz. Kişinin koma pozisyonuna getirilmesi, çevredeki kişiler tarafından gerçekleştirilmelidir.

Bu pozisyonu uygularken bilinçli bir şekilde hareket etmek gerekir. Kişinin farklı bir sağlık problemi söz konusu ise ve koma pozisyonu hakkında bilgisi olan kişiler yoksa müdahale edilmemelidir. Kişi epilepsi hastası olabilir ya da farklı bir sağlık problemi nedeni ile baygınlık geçirebilir. Bu noktada hatalı uygulanan bir işlem ya da kişinin hatalı pozisyona geçirilmesi, hayati risk taşır.

Koma Pozisyonu Nedir?

Koma pozisyonu nedir sorusuna, koma pozisyonu bazı durumlarda uygulanması gereken ve hayat kurtaran bir durumdur. Özellikle alkol koması geçiren kişilerde bu pozisyon çok önemlidir. Çevrenizdeki bir kişinin alkol koması geçirmesi halinde, kişinin bu pozisyona getirilmesi gereklidir. Bu süreçte kişinin bilinci kapanmış haldedir. Söylenenlere tepki veremez ve algılayamaz ama yaşamsal belirtiler görülür. Fakat bu aşamada kişiyi iyi tanıyor olmak gereklidir. Kişide farklı bir sağlık problemi söz konusu değilse koma pozisyonu uygulanmalıdır.

Sağlık ekipleri bölgeye ulaşım sağlayana kadar kişinin koma pozisyonuna getirilmiş olması, hayati riskin azaltılmasına katkı sağlar. Bu pozisyon sayesinde hava yolunun açık kalması hedeflenir. Kişi nefes alıp vermeye devam eder ve boğulma riskinin önüne geçilmiş olunur, şeklinde yanıt vermek mümkündür.

Koma Pozisyonu Nasıl Verilir?

Kişinin bilincinin kapalı olması ve koma belirtileri göstermesi halinde, koma pozisyonu verilmelidir. Bu yüzden koma pozisyonu nasıl verilir bilmek gereklidir. Öncelikle bulunulan ortamın güvenli olduğundan emin olmak çok önemlidir. Bahsedilen güvenlik, etraftaki yaralayıcı nesneler ile alakalı bir durumdur. Aynı zamanda sokak ortasında dahi kişi baygınlık geçirebilir ya da komaya girebilir. Bu gibi durumlarda ilk yapılması gereken, kişiyi trafikten uzak bir noktaya taşımaktır.

Kişi güvenli bir alana taşındıktan sonrasında ise bilinç kontrolü yapılmalıdır. Bu aşamada ambulans ve sağlık ekipleri, bulunulan bölgeye çağrılmalıdır. Kişi seslere tepki veriyor mu kontrol edilir. Baygınlık geçiren kişi hafifçe dürtülebilir ama sarsmamak gereklidir. Ufak dokunuşlar ile tepki verip vermediğine dikkat edilir.

Kişi tepki vermiyorsa nefes kontrolü gerçekleştirilir. Ortalama olarak 10 saniye boyunca kişinin nefes alış verişi dinlenir. Kıyafetler, bu süreçte çok önemlidir. Boğaz kısmını sıkan kıyafetler varsa bu kısım gevşetilmeli, gevşetilecek durumda değilse yırtılmalı ya da kesilmelidir. Göğüs ve karın bölgesinde de baskı olmaması gereklidir. Kıyafetler bu noktalara baskı yapıyorsa müdahale edilmelidir.

Kişi yan yatar pozisyona getirilmelidir. Bunun için ise baygın olan bireyin çevrileceği yöne geçerek diz çökülmesi gerekir. Hastanın yakındaki kolu, avuç içi yukarı bakacak şekilde ve omuz hizasında yana doğru açılır. Diğer tarafta kalan kol ise göğüs kısmına doğru çapraz şekilde yerleştirilir. Avuç kısmı, kişiye pozisyona sokan kişiye dönük olacak şekilde yanağa yerleştirilir. (Göğüs kısmına çapraz şekilde yerleştirilen kolun el kısmı, kişinin yanağına değecek ve avuç içi dışarı bakacak)

Uzak taraftaki bacak bükülerek, ayak yere basılır. Hastayı çeviren kişinin bir eli hastanın yanağında, diğer eli ise bükülen bacakta olmalıdır. Kişi, bükülen bacağı kendisine doğru çekerek hastayı yan yatırır. Hastanın başı geriye doğru yatırılır ve bükük olan (üste olan) bacak, 90 derecelik açıda tutulur. Sağlık ekipleri gelene kadar hastanın nefes alıp verişi, düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir.

Sağlık ekipleri gelene kadar kişinin başından ayrılmamak çok önemlidir. Sağlık ekiplerine geç haber verildiyse ya da ambulansın gelme süresi 30 dakikayı geçerse, hasta aynı şekilde diğer tarafa doğru yatırılmalıdır. Yarım saatten fazla aynı pozisyonda kalınamaması önerilir. Basınç noktaları tıkanabileceği için bu noktaların rahatlatılması çok önemlidir.

Koma Pozisyonu Neden Verilir?

Koma pozisyonu, bilinci kapalı ancak nefes alıp veren kişilerin hava yolunun açık kalmasını sağlamak için verilir. Bu pozisyon, kişinin dilinin geriye kaçıp solunum yolunu tıkamasını veya kusmuk, tükürük gibi sıvıların akciğerlere kaçmasını önler. Böylece boğulma riski azaltılır ve solunumun kesintisiz devam etmesi sağlanır.

Ayrıca koma pozisyonu, dolaşımın daha dengeli olmasına yardımcı olur ve kişinin kalp ile akciğer fonksiyonlarını destekler. Bu nedenle bayılma, kafa travması, epilepsi nöbeti sonrası bilinç kaybı veya aşırı alkol alımı gibi durumlarda acil yardım gelene kadar kişiyi bu pozisyona almak hayat kurtarıcı olabilir.

Koma Pozisyonu Hangi Durumlarda Verilir?

Koma pozisyonu, kişinin hayatının kurtulmasına katkı sağlar. Bu pozisyon sayesinde kişi nefes almaya devam edebilir. Fakat her durumda kişilerin bu pozisyona getirilmemesi gereklidir. Koma pozisyonu hangi durumlarda verilir sorusuna verilebilecek yanıtlar, şu şekilde sıralanabilir:

• Diyabete bağlı gerçekleşen baygınlıklar, krizler
• Yüksek bir yerden düşmek
• Alkol koması 
• Kafa bölgesine darbe almak
• Uyuşturucu madde kullanımına bağlı olarak bilinç kaybı yaşanması
• Havale geçirmek
• Karaciğer hastalıklarına bağlı olarak ortaya çıkan bilinç kaybı
• Kafa travması 
• Trafik kazaları
• Felç, inme 
• Epilepsi krizi (kişinin dilini ısırmaması ya da dilini yutmaması için farklı pozisyonlar önerilebilir)
• Zehirlenme vakaları
• Aşırı ilaç kullanımına bağlı olarak zehirlenme, ilaç zehirlenmesi 

Bu gibi durumlarda kişinin koma pozisyonuna getirilmesi, nefes yollarının açık kalmasını sağlayarak hastayı hayatta tutar. 

Koma Pozisyonu Hatalı Uygulanırsa Ne Olur?

Koma pozisyonunun hatalı bir şekilde uygulanması, kişinin hayati riskinin artmasına neden olabilir. Bu nedenle koma pozisyonu hakkında bilgisi olmayan kişilerin, hastaya müdahale etmemesi önerilir. Hatalı bir pozisyon, kişinin hayatını kaybetmesine neden olabilir. Bu gibi durumlarda ilk olarak sağlık ekiplerinin çağrılması gereklidir. Kişinin nefes alıp almadığından emin olunmalıdır. Eğer koma pozisyonu bilginiz yoksa sadece kişinin nefes alışını düzenli olarak kontrol etmeli ve sağlık ekipleri gelene kadar yanında beklemelisiniz.

Hastanın bilinci kapanmış olabilir. Fakat beklerken kişi ile konuşmaya devam etmek çok önemlidir. Bilinç tam kapanmamış ama hasta tepki veremeyecek bir durumda da olabilir. Bu süreçte kişi ile sürekli konuşmak, bilincin tam kapanmasının önüne geçer. Hatalı uygulanan bir hareket, hastanın sağlık durumunun şiddetlenmesine sebebiyet verebilir. Bu noktada koma pozisyonu hakkında internetten bilgiler edinmek mümkündür. Çevredeki kişilerden de destek talep edilebilir. Çevrede kimse yoksa ve koma pozisyonu verilemiyorsa hastanın nefes alması için belirli aralıklarla, kafanın hafifçe yukarı kaldırılması az da olsa etkili olacaktır. Koma pozisyonunun yanlış uygulanmasına bağlı olarak ortaya çıkabilecek riskler ise şu şekildedir:

• Solunum yolu tıkanıklığı
• İstifra halinde boğazın tıkanması
• Dil yutulması 
• Kalıcı doku hasarı