Lanugo Nedir? Lanugo Tüyleri Neden Çıkar? Ne Zaman Dökülür?

Lanugo, anne karnındaki fetüsün cildini koruyan ince ve yumuşak tüy tabakasıdır. Yaklaşık olarak gebeliğin 14. haftasında bu tüyler oluşmaya başlar. Bazı bebeklerde tüm vücudu kaplayan bir tüy tabakası oluşabilir.

Bazılarında ise özellikle kafa bölgesinde lanugo tüyleri çıkar. Genellikle renksiz bir yapıya sahiptir ya da açık sarı renklerde görülür. Lanugo tüyleri doğumdan önce ya da doğum sonrasındaki erken dönemlerde çıkar. Doğum esnasında bu tüylerin büyük bir kısmı dökülür ve amniyon sıvısı ile atılır. 

Lanugo Nedir?

Lanugo, özellikle yenidoğan bebeklerde görülen ince tüy tabakalarının tıbbi ismidir. Bu tüyler, anne karnındaki bebeğin cildini amniyon sıvısının tahrişinden korumaya yardımcıdır. Aynı zamanda cilt üzerinde verniks kazeoza adı verilen tabakanın tutunmasını da sağlar. Böylelikle bebeğin cildi amniyon sıvısı nedeniyle yumuşamaz.

Lanugo gelişimin doğal bir aşaması olarak tanımlanır ve herhangi bir hastalık türü ile alakalı değildir. Bu tüyler genellikle; sırt, omuz, alın ve kulaklara yakın bölgelerde daha yoğun bir şekilde oluşum gösterir. Prematüre bebeklerde dökülme süreci tamamlanmamış olduğu için tüylerin daha belirgin bir şekilde görülmesi mümkündür. Bu tüylerin kesilmemesi ya da herhangi bir yöntemle alınmaması gerekir.

Lanugo Tüyleri Neden Oluşur?

Lanugo tüyleri, fetüsün cilt yapısının anne karnındaki süreçte korunması ve gelişim sürecinin daha sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için oluşur. Bebekler anne karnındayken bir süre boyunca amniyon sıvısı içerisindedir. Amniyon sıvısı bebeğin cildinde yumuşamaya neden olur ve cilt tahrişine yol açabilir. Oluşan bu tüy tabakası sayesinde cilt yumuşaması önlenmiş olur.

Aynı zamanda lanugo, verniks tabakasını sabit tutarak cilt bariyerinin oluşmasına yardımcı olur. Bu bariyer, ısı kaybını azaltır ve kıl foliküllerinin gelişim döngüsünü destekler. 

Lanugo Tüyleri Ne Zaman Dökülür?

Lanugo tüylerinin dökülme süreci genellikle hamileliğin 33. haftası ile 36. haftası arasında başlar. Dökülen tüyler amniyon sıvısına karışır ve bu tüyler, mekonyumla yani bebeğin ilk dışkısı ile atılır.

Gebeliğin son aylarına gelindiğinde fetüsün cildinde lanugo miktarı belirgin şekilde azalır. Bebek dünyaya geldiğinde lanugo tüylerinin bir kısmı hala cilt üzerinde bulunur. Doğumdan sonraki 4 haftalık süreçte bu tüyler genellikle kendiliğinden dökülür.

Fakat prematüre bebeklerde bu tüylerin dökülme süresi 2-3 aya kadar uzayabilir. Eğer tüyler 4. aydan sonra da yoğun bir şekilde devam ediyorsa ve bu süreçte bebekte kilo almama gibi belirtiler söz konusu ise doktor muayenesi gerekir.  

Yetişkinlikte Lanugo Tüyleri Neden Oluşur?

Lanugo tüylerinin yetişkinlik döneminde görülmesinin en temel nedeni beslenme yetersizliği olarak bilinir. Bu süreçte kişilerde ani kilo kaybı ortaya çıkar. Metabolizmal problemlere bağlı olarak bu tüyler tekrar oluşum gösterebilir.

Tüylerin beslenme yetersizliğine bağlı ortaya çıkmasının nedeni ise vücudun, bebeklik döneminde olduğu gibi kendini korumaya çalışmasıdır. Yetişkinlikte lanugo tüylerinin ortaya çıkma nedenleri şu şekilde bilinir:

Yeme Bozuklukları: Anoreksiya nervoza veya bulimya nervoza gibi yeme bozukluklarında, vücut yüksek miktarda yağ ve kas kütlesi kaybeder. Yağ dokusunun kaybolmasıyla hipotermi riski artış gösterir. Vücut, ısıyı koruyabilmek adına lanugo tipi tüyleri yeniden üretmeye başlar.

Malign Tümörler: Nadir görülen bazı iç organ kanserlerinde, özellikle gastrointestinal sistem veya akciğer tümörlerinde lanugo tüyleri gelişebilir. Bu durum tümörün salgıladığı paraneoplastik hormonlar ve büyüme faktörleri nedeniyle saç foliküllerinin uyarılması sonucu oluşur. 

Çölyak Hastalığı ve Emilim Bozuklukları: Bağırsaklarda besin öğelerinin emilememesine yol açan çölyak hastalığı veya kronik bağırsak iltihaplarında vücut temel vitamin, mineral ve proteinlerden yoksun kalır ve emilim bozuklukları görülür. Bu duruma bağlı olarak vücut, lanugo tüylerini oluşturur.

Lanugo Tüyleri ile Vellus Tüylerinin Farkı Nedir?

Lanugo tüyleri anne karnındaki süreçte oluşur. Bu tüyler medulla içermez, açık renkte ve ince yapılı tüylerdir. Genellikle doğumdan sonra bu tüylerde dökülme görülür. Vellus tüyleri ise doğumdan sonra lanugo tüylerinin yerini alır. Genellikle ince yapıda, açık renkte ve kısa tüylerdir. Fakat bu tüyler kalıcıdır. Aynı zamanda lanugo yoğun bir şekilde oluşum gösterirken, vellus tüyleri ise daha seyrektir ve fazla belirgin bir görünümü yoktur. Vellus tüylerinin temel görevi, vücut ısısının korunmasına yardımcı olmak ve terin cilt yüzeyinde yayılmasını sağlamaktır. 

Lanugo Tüyleri ile Terminal Tüylerinin Farkı Nedir?

Terminal tüyler özellikle ergenlik sonrasında kol altı ve genital bölgede ortaya çıkar. Aynı zamanda saç, sakal, kaş ve kirpikler de terminal tüy grubunda yer alır. Bu tüyler uzun, koyu renkli ve medulla içeriğine sahiptir. Lanugo tüyleri ince ve geçici bir yapıya sahipken, terminal tüyler ise kalın ve kalıcıdır. Özellikle hormon bozuklukları ya da polikistik over sendromu gibi nedenlere bağlı olarak terminal tüyler normalden daha yoğun ve bölgesel olarak ortaya çıkabilir.

Lanugo Tüyleri ile Hirsutizm Arasındaki Fark Nedir?

Lanugo, ince, renksiz, yumuşak ve tüm vücudu kaplayabilen geçici bir tüylenme durumudur. Hirsutizm ise kadınlarda normalde terminal tüy bulunmaması gereken bölgelerde, yani dudak üstü, çene, göğüs ve sırt gibi bölgelerde kalın ve koyu renkli tüylerin oluşması yani halk arasındaki ismi ile erkek tipi kıllanma problemidir. Lanugo tüyleri bebeklikte görülür ve dökülür. Bazı durumlarda ise yetişkinlikte beslenme problemlerine bağlı olarak ortaya çıkar. Hirsutizm ise hormonal dengesizliklere bağlı olarak oluşum gösterir.