Logoterapi Nedir? Logoterapi Neden ve Nasıl Yapılır?

Logoterapi Nedir?

Logoterapi, Avusturyalı psikiyatrist Viktor Frankl tarafından geliştirilen ve insanın en temel dürtüsünün anlam bulmak olduğunu savunan varoluşçu bir psikoterapi ekolü olarak kabul edilir.

Modern psikoloji alanında üçüncü Viyana okulu olarak da adlandırılan bu yaklaşım, bireyi geçmişin travmalarından uzaklaştırarak gelecekte gerçekleştirebileceği anlamlı hedeflere yönlendirmeyi kapsar.

Logoterapiye göre, insanların ruhsal dünyasında yaşadığı pek çok sorunun temel kaynağı anlam eksikliğidir. Bu boşluk ise kişide iç sıkıntısı, huzursuzluk ve yaşamdan keyif alamama gibi belirtilerle kendini gösterir. 

Logoterapi Neden Yapılır?

Logoterapi, bireyin hayatındaki anlam eksikliğini ortadan kaldırmak ve karşılaştığı zorlu yaşam koşulları karşısında güçlü bir psikolojik direnç kazanmasını sağlamak amacıyla uygulanır.

Varoluşsal boşluk ve anlamsızlık hissini aşmak, uygulamanın temel nedenleri arasında yer alır. Kişinin kendine bir yaşam amacı bulamaması, boşluk hissine neden olur. Bu boşluk hissini dolduracak bir anlam bulunması için terapi gerçekleştirilir.

Travmalarla baş etmek için de bu terapi yöntemine başvurulması mümkündür. Kişi geçmişte yaşanan olayları değiştiremez. Fakat kendisine bu travma ile baş edebilecek bir anlam bulabilir. Özellikle sevilen birinin kaybı ve ağır yas süreçleri kişide anlam kaybına neden olur. Bunların haricinde ise logoterapinin uygulanma nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Kronik depresyon tedavisi
• Gelecek kaygısını azaltma
• Hedef bulma
• Kaygı bozukluğu tedavisi

Logoterapi Nasıl Uygulanır?

Logoterapi, geleneksel psikoterapi türlerinin aksine geçmiş ile ilgilenmez. Bunun yerine ana odaklanmayı ve geleceği düşünmeyi hedefler. Bu aşamada terapist, danışana bazı sorular sorarak danışanın kendi içindeki doğruları, değerleri ve yaşam amaçlarını kendisinin fark etmesini sağlar.

Örneğin ağır bir kayıp yaşayan ve yaşama isteği kalmamış olan bir danışana; geçmişte neleri başardığını, sorumluluklarını veya sevdiği ve değer verdiği insanları hatırlatacak sorular sorulur. Burada asıl amaç olaylara takılıp kalmadan şu anda hayata tutunacak nedenlerin olduğunu göstermektir.

Tersine niyetlenme tekniği, logoterapi uygulamalarında sıklıkla tercih edilir. Özellikle anksiyete, fobi, OKB ve uyku bozukluklarında bu yönteme başvurulur. Burada amaç korkunun üzerine gitmektir. Kişi, korktuğu veya kaçtığı şeyden kaçmaz ve korktuğu şeyin gerçekleşmesini ister.

Örneğin sosyal anksiyetesi olan bir kişi topluluk önünde konuşurken panikler. Bu durumda terapist, kişinin toplum önünde konuşmasını sağlayacak bazı görevler verir. Bir sonraki seansta bu görevi gerçekleştirip gerçekleştirmediği, gerçekleştirdiyse neler hissettiği değerlendirilir. 

Logoterapinin diğer bir adımı ise odağı başka yöne çevirmedir. Danışanın kendi sorunlarına aşırı derecede odaklanması durumunda uygulanır. Terapist, danışanın dikkatini kendi üzerinden alıp dış dünyaya, diğer insanlara, yaratıcı faaliyetlere veya anlamlı amaçlara çevirmesini sağlar.

Örneğin uyku problemi olan kişiler, uykuya dalmadan öncesinde ve hatta gün içinde gece uyuyup uyuyamayacağını düşünmeye meyillidir. Terapist, danışanın odağını bu sorulardan ve düşüncelerden uzaklaştırarak, farklı alana yönlendirir. Böylelikle kişi farklı şeyleri düşünmeye başlar ve uyku probleminde azalma gözlemlenir.

Logoterapi Kimlere Uygulanabilir?

Logoterapi, klinik tanı almış hastalara da sağlıklı bireylere de uygulanabilir. Özellikle hayatında anlam arayan kişilere ve boşluk hissi yaşayan kişilere bu terapi uygulanabilir.

Aynı zamanda kayıp ve travma yaşayan kişiler için de uygun bir terapi yöntemi olarak bilinir. Kişinin ani bir şekilde değer verdiği birisini kaybetmesi ya da işten çıkarılması vb. durumlar ciddi travmalara neden olabilir. Logoterapi bu kişilere yaşanan acıyı unutturmayı değil, bu acıya rağmen hayatın bir anlamı olduğunu anlatır.

Kanser, ALS, MS gibi tıbben tamamen iyileşmesi mümkün olmayan veya uzun süreli bakım gerektiren kronik hastalıklara yakalanan bireyler için de logoterapi yöntemine başvurulabilir. Hastanın zamanını en anlamlı şekilde nasıl geçirebileceğini bulmak bu terapi yöntemi ile mümkün hale gelir. Böylelikle hastalık süreci, psikolojik açıdan daha rahat ilerler.

Depresyon ve anksiyete bozukluğu olan kişilerde logoterapi ile kaygı seviyesinin düşürülmesi hedeflenir. Bunların haricinde ise logoterapi uygulanabilecek kişiler ve hastalıklar şu şekildedir: 

• Panik atak
• Sosyal fobi
• Madde bağımlılığı
• OKB
• Alkol bağımlılığı

Logoterapi Kimlere Uygulanamaz?

Logoterapi, kişinin irade, seçim ve sorumluluk gibi kavramları sağlıklı bir şekilde değerlendiremediği durumlarda uygulanmaz. Özellikle kişinin gerçeklikle bağının koptuğu akut psikoz dönemlerinde bu terapinin uygulanması önerilen bir durum değildir. Aynı zamanda şizofreni hastalarına da legoterapi önerilmez.

Bunun nedeni ise kişinin beyin kimyasının ve algı düzeyinin farklı olmasıdır. Bu hastalara legoterapi uygulanabilmesi için öncelikle ilaç tedavisine başlanması gerekir.

Demans, alzheimer veya diğer nörodejeneratif hastalıkların ileri evrelerinde de logoterapi uygulanamaz. Bu hastalıklarda bellek kaybının yanı sıra soyut düşünme ve neden-sonuç ilişkisi kurma sürecinin gerçekleşmesi zordur. Aynı zamanda yaşanan hafıza kayıpları da terapiden etki alınamamasına neden olur. Legoterapi uygulanılamayacak durumlar şu şekildedir:

• Bipolar bozukluk(mani dönemi)
• Ağır zihinsel engel
• Klinik depresyonun akut dönemi

Logoterapinin Faydaları Nelerdir?

Logoterapi, anlam duygusunun kazandırılmasını sağlar. Bu terapinin en büyük faydası, bireye en zor yaşam koşullarında dahi ayakta kalma gücünü öğretmesidir.

Kişiye içsel bir direnç kazandırarak travmalar karşısında daha güçlü olması sağlanır. Aynı zamanda logoterapinin diğer bir faydası da; anlamsızlık, monotonluk, iç sıkıntısı ve boşlukta olma hissini ortadan kaldırmasıdır. 

Logoterapi, danışana koşullar ne olursa olsun, kişinin bu koşullara karşı nasıl bir tavır alacağını seçme özgürlüğü olduğunu fark ettirir. Bu farkındalık, bireyin kendi hayatının sorumluluğunu eline almasını sağlar ve çaresizlik hissini azaltır.

Kaygı ve takıntıların üstesinden gelmeye de yardımcıdır. Özellikle panik atak, sosyal fobi ve obsesif kompulsif bozukluk (OKB) gibi durumlarda, logoterapinin faydalarından yararlanmak mümkün hale gelir.

Hayatındaki anlam boşluğunu alkol, madde, aşırı alışveriş veya kumar gibi geçici zevkler ile doldurmaya çalışan danışanlarda, bu boşluğun daha sağlıklı şeylerle doldurulması için fayda sağlar.