Makatta Kaşıntı Nedir?
Makatta kaşıntı, perianal bölgenin zaman zaman rahatsız edici bir şekilde kaşınmasıdır. Bu kaşıntıya yol açan faktörlere örnek olarak kıl kurdu, enfeksiyonlar, kötü hijyen, egzama türleri ve sedef hastalığı verilebilir.
Ancak özellikle cilt hastalıklarından biri olan dermatit ve kronik ishal gibi durumlar söz konusuysa kaşıntının şiddeti daha da artabilir. Bu gibi kaşıntılar özellikle geceleri veya dışkı yaptıktan sonra daha da şiddetli bir hal alabilir. Bu vakalarda doktor kontrolü önemlidir. Doktor kontrolü sonrası krem, merhem ve ilaç tedavisine başlanabilir.
Makatta Kaşıntı Neden Olur?

Makatta kaşıntı, pruritus ani olarak tıbben ifade edilir ve kıl kurdu, hemoroid, enfeksiyon, kontakt dermatit, sedef hastalığı, kronik ishal ve kötü hijyen gibi nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Kadınlara nazaran erkeklerde makat kaşıntısı daha yaygın olarak görülür.
Makat kaşıntısına neden olan faktörler şöyle sıralanabilir:
- Hemoroid
- Enfeksiyon
- Kıl kurdu
- Dermatit
- Sedef hastalığı
- Egzama türleri
- Kronik ishal
- Kötü hijyen
- Tüketilen besinler
- Dar kıyafetler giymek
- Tiroid hastalığı
- Nadir de olsa diyabet
Hemoroid
Hemoroid, anüs ve rektumun içinde ve dışında oluşan şişmiş, genişlemiş damarlardır. Genişleyen bu damarlar dışkı esnasında veya sonrasında anal bölgeyi zorlayabilir. Tahriş ve kanamanın dışında makat kaşıntısı da yaşanabilir.
Enfeksiyon
Özellikle maya enfeksiyonları vajinada veya anüste başlayabilir ve bu bölgelerde kaşıntı ortaya çıkabilir. Ayrıca ilgili bölgelerde renk değişikliği, şişme veya küçük kesikler veya çatlaklar da görülebilir.
Kıl kurdu
Pinworms (iplik kurtları) küçük beyaz veya açık gri kurtlardır ve enfekte olmuş kişilerin bağırsaklarında ve rektumlarında yaşar. Geceleri yumurtalarını anüsün etrafına bırakırlar ve bu da bölgenin kaşınmasına yol açar.
Dermatit
Makatta kaşıntı yol açma riski bulunan faktörlerden bir diğeri de yaygın görülen cilt iltihaplarından biri olan dermatittir.
Sedef hastalığı
Tıbbi adı psoriasis olan sedef haftalığı, bir cilt hastalığı olup vücudun bazı bölgelerini olumsuz etkiler. Bu bölgelerden biri de anüs bölgesidir. Sedef haftalığı ile birlikte makatta kaşıntı görülebilir.
Kronik ishal
Uzun süren ishal durumlarında anal bölge zorlanır ve tahriş olur. Bu tahrişe bağlı olarak makatta kaşıntı meydana gelebilir.
Kötü hijyen
Makatta kaşıntının en yaygın nedenlerinden biri de hijyen eksikliğidir. Anüs bölgesinin temizlenmemesi veya az temizlenmesi de zamanla kaşıntı sorununa sebebiyet verebilir.
Tüketilen besinler
Baharatlı gıdalar tüketmek, aşırı kahve ve alkol içmek de makat kaşıntısına neden olabilir.
Dar kıyafetler giymek
Dar kıyafetler giymek, vücudun rahat hareket etmesini engeller. Bu bölgeler özellikle bacak ve anüs bölgesidir. Buna bağlı olarak makatta kaşıntı yaşanabilir.
Makatta Kaşıntı Belirtileri
Kaşıntının yanında iltihaplanma, şişlik, hassasiyet, yanma ve ağrı gibi durumlar makatta kaşıntı belirtileri arasında yer alır.
Makatta Kaşıntı Türleri
Makat kaşıntısında görülen iki tür mevcuttur. Bunlar şu şekilde açıklanabilir:
Primer (idiyopatik) pruritis ani
Primer makat kaşıntısının belirgin bir nedeni yoktur. En yaygın pruritus ani türü olarak geçer.
Sekonder pruritis ani
Sekonder pruritis aninin birçok farklı nedeni olabilir. Nedenler arasında enfeksiyonlar, sistemik hastalıklar, kontakt dermatit ve diğer dermatolojik durumlar vardır.
Makatta Kaşıntı Nasıl Geçer?
Makatta kaşıntı eğer hafif seyrediyorsa geçicidir ve herhangi bir tedavi gerekmez ancak biraz daha şiddetli kaşıntılarda hidrokortizon kremler, kortikosteroidler, antibiyotikler ve antifungal ilaçlar tedavi yöntemleri olarak kabul edilir.
Makatta kaşıntıya iyi gelen tedavi yöntemleri şu şekildedir:
- Hidrokortizon ve çinko oksit içeren reçetesiz krem veya merhemler.
- Anüs bölgesini ılık bir suyla yıkamak ve temiz tutmak.
- Nemli bir kompres uygulamak.
- Enfeksiyon kaynaklı kaşıntı varsa antibiyotik kullanmak.
- Doktor önerisiyle antifungal ilaçlar denemek.