Tüp Mide Ameliyatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Tüp mide ameliyatı ile midenin %80-85’i alınır ve mide hacmi yaklaşık 100 ml olacak şekilde azaltılır. Ameliyattan sonra mide kapasitesi bir miktar artar ancak hekim önerileri doğrultusunda beslenilmediği takdirde mide tekrar büyüyebilir. Bunun sonucunda hasta, ameliyat sonrası hızlı şekilde kaybettiği kiloların bir bölümünü geri alabilir. Tüp mide ameliyatından en doğru faydayı görebilmek için ameliyat sonrasındaki süreçte hekim tarafından planlanan beslenme önerilerine harfiyen uymak son derece önemlidir.

Bariatrik cerrahi operasyonlarından biri olan tüp mide operasyonun ardından hızlı kilo vermeye bağlı olarak ciltte gevşeme, sarkma ve çatlak oluşumları yaşanabilir. Bu komplikasyonlar spor ve doğru egzersizlerde kısa sürede giderilebileceği gibi morbid obez hastalarda oluşabilecek daha yoğun sarkmalar için liposuction başta olmak üzere çok sayıda estetik seçenek ile de sıkılaşma mümkündür. Unutulmamalıdır ki doktorunuzun ve diyetisyeninizin önerdiği beslenme ve egzersiz düzenine uymak derinin daha sıkı toparlanmasını sağlayacak, sarkmaları önleyecek ve hızla sıkılaştırma sağlanacaktır.

Tüp mide ameliyatı neredeyse tüm obezite hastaları için güvenli yöntemlerden biri olarak kabul edilmiştir. Obezite karaciğer yağlanmasından, şeker hastalığına, kalp ve akciğer hastalıklarından, psikolojik rahatsızlıklara pek çok kronik soruna yol açan ciddi bir rahatsızlıktır. Tüp mide operasyonu geçiren hastaların %66’sında diyabet hastalığı ile ilişkili bulguların tamamen ortadan kalktığı ve genel sağlık durumunun son derece hızlı bir şekilde iyileştiği görülmüştür. Öte yandan pek çok obezite hastasında insülin direnci olduğu görülür. Prediyabet adı verilen henüz diyabet hastalığının tam olarak oluşmadığı ve yalnızca başlangıç düzeyinde insülin direncinin gözlendiği hastalarda, başta tüp mide olmak üzere obezite cerrahisi uygulamaları ile diyabet hastalığı oluşmadan insülin direncinin önüne geçmek mümkündür.

Tüp mide ameliyatı tüm bariatrik cerrahi yöntemleri arasında etkinliği en yüksek olan tedavi seçeneğidir. Yalnızca mide hacminin küçültülmesi ve besin emiliminin değil besin miktarının kısıtlanması ile kalori kaybı sağlanırken aynı zamanda hücrelerin yeterli düzeyde beslenmesi sürdürülür. Bu sayede kişinin vücut direnci zayıflamadan kilo kaybı gerçekleşir. Bununla birlikte tüp mide ameliyatının özellikle kelepçe gibi uygulamalara kıyasla hem daha az komplikasyon riskine sahip olması hem de çok daha uzun süre kalıcı kilo kaybı sağlaması nedeniyle son derece avantajlı bir yöntemdir. Öyle ki, tüp mide tedavisinin keşfiyle birlikte kelepçe ve benzer uygulamalar neredeyse tamamen ortadan kalkmış, tüp mide operasyonu tüm avantajları sayesinde en sık tercih edilen bariatrik cerrahi yöntem haline gelmiştir. Gastrik Bypass operasyonları ise tüp mideden sonra en yaygın yapılandır. Hastanın hangi operasyona uygun olduğuna alanında uzman hekim, hastanın yaşına, beslenme bozukluğunun türüne, vücut yapısına göre karar verir.

Kilo vermek isteyen hastaların en sık tercih ettiği operasyonlardan biri olan Sleeve Gastrektomi (Tüp Mide) ameliyatını sağlık koşulları el veren 18-65 yaş aralığında bireyler sıklıkla tercih eder. Obezite pek çok kronik rahatsızlığa yol açan ciddi bir sağlık sorunu olduğu için çözümü ertelenememesi gereken rahatsızlıklardandır. Bu nedenle pek çok deneyimli hekim hastada ek komplikasyon ve kronik rahatsızlar oluşmadan önce tüp mide ya da diğer mide küçültme operasyonu ve obezite cerrahisi ameliyatlarını tavsiye etmektedir.

Sleeve Gastrektomi (Tüp Mide) operasyonları genellikle laparoskopik yani kapalı yöntemle uygulanır. Karın duvarından küçük bir kesi ile girilerek gerçekleştirilen operasyon için oluşan delikler estetik bir sorun yaratacak hacimde olmaz genellikle zaman içerisinde kendiliğinden kapanır.

Yalnızca mide kapasitesini azaltarak besin ve kalori alımını kısıtlayan tüp mide ameliyatı, diğer bazı cerrahi yöntemlerde olduğu gibi bağırsaklarda gerçekleşen besin emilimini etkilemez. Besin emilimin etkilendiği tedavi yöntemleri kişiyi başta demir eksikliği anemisi olmak üzere birçok hastalığa yatkın hale getirir. Bu nedenle tüp mide ameliyatı, obeziteyi tedavi etmesinin yanı sıra kişinin genel sağlık bütünlüğünü koruması nedeniyle de diğer yöntemlere göre daha güvenilir bir seçenektir. Hasta başlangıçta hızlı kilo vermeye bağlı olarak üşüme sorunu yaşayabilse de bu sorun yeni kiloya adapte olunca ortadan kalkmaktadır. Kişinin su alınıma ise etki eden bir durum bulunmamaktadır. Doktorun ve diyetisyenin verdiği katı-sıvı tüketimi kurallarına uyuldukça hastalar herhangi bir sağlıklı besin alımında kalıcı bir komplikasyon yaşamazlar.

Obezitenin cerrahi yöntemlerle tedavisi bariatrik cerrahi olarak adlandırılır ve bu yöntemler arasında tüp mide ameliyatı en sık uygulanan tedavi seçeneklerinden biridir. Genel anestezi altında ve laparoskopik (kapalı cerrahi girişim) olarak gerçekleştirilen bu operasyon, diğer pek çok cerrahi girişime oranla oldukça güvenilir yöntemlerden biridir. Verilecek kilo miktarı hastanın mevcut kilosuna bağlı değişiklik göstermektedir. Tüp mide ameliyatı uygulanan hastaların neredeyse tamamı ilk 1 yıl içinde fazla kiloların yaklaşık %55’inden kurtulur. Operasyonun ilk aylarında çok hızlı kilo verme gerçekleşirken zaman içerisinde kilo oranı azaldıkça bu aylık verilen kilo miktarı da azalacaktır.

Çağın en büyük sağlık problemlerinden biri olan obezite, pek çok kronik rahatsızlığa neden olduğu gibi üreme sistemine de etki eder. Fazla kiloların verilmesi ile beraber doğurganlık artmasının yanı sıra  sağlıklı bir hamilelik sürecinin yaşanmasına da neden olur. Tüp mide operasyonu obeziteye bağlı kısırlık riski yaşayan ya da şeker seviyesine bağlı doğurganlığında azalma meydana gelen bireylerin de sık tercih ettiği ameliyatlardan biridir. Ayrıca obezite hastalarında düşük yapma oranın da yüksek olduğu tespit edilmiştir.

Açlık hormonu olarak da bilinen ghrelin, midenin gastrik fundus olarak adlandırılan bir bölümünden salgılanır ve tüp mide ameliyatı ile gastrik fundusun büyük bir kısmı alınır. Bunun sonucunda mideden salgılanan açlık hormonu miktarı düşer ve kişinin iştahı, operasyon sonrasında eskiye oranla oldukça azalır. Fakat operasyonun üzerinden 1,5-2 yıl geçtikten sonra hastanın mide kapasitesinde de, iştahında da artma oluşabilir bu nedenle, kalori oranı yüksek kızartılmış yiyecekler ve paketlenmiş hazır gıdalar tavsiye edilmez. Yine mide de deformasyon ve genişlemelere yol açan gazlı ve alkollü içecekler önerilmez. Hacmi küçük ama kalori oranı büyük soslar, yağlar, şekerli içecekler de tüp mide operasyonu sonraki beslenme düzeninde tavsiye edilmez. 

Tüp mide ameliyatından sonraki ilk bir ay çok önemlidir. Bu süreçte midenin sağlıklı bir şekilde iyileşmesi hedeflenmektedir. Ameliyatın ardından ilk hafta hasta sadece sıvı gıdalar ile beslenmelidir. Yeterli protein ve mineral alındığından emin olmak için kişilere özel diyet programı hazırlanmaktadır. Bu süreçte, protein ve vitamin takviyeleri önerilmektedir. Cilt sarkmaları içinde kolejen artırılması önerilebilir. Bunun yanı sıra katı döneme geçtikten sonra hastalara porsiyonlarını maximum vitamin ve protein alacak şekilde düzenledikleri beslenme programları tavsiye edilir.

Egzersiz, özellikle yüzme, kas egzersizleri gibi yöntemler hızlı kilo vermeye bağlı olarak deri sarkmasının iyileşmesinde etkili olacaktır. Bazı kremler ve masajların deri sıkılaştırmasına yardımcı olabileceği iddia edilmektedir. Operasyonun hemen ardından ağır spor yapılması hekimler tarafından tavsiye edilmemektedir. Onun yerine basit yürüyüşler tercih edilmedir. Fakat ilerleyen aylarda kişi istediği spor düzenine ve ritmine kısa sürede kavuşabilir.

Tüp mide operasyonu geçiren hastalar, güvenli ve sağlıklı bir hamilelik için öncelikle yeni vücuduna adaptasyonun ve kilonun dengelenmesi için en az 18 ay beklemeyi tercih eder ve doktorlar da sıklıkla operasyonun ardındaki ilk iki sene hamilelik önermez. Çoğu kadın tüp mide ameliyatından kısa bir süre sonra hamile kalabilir. Ancak ameliyattan sonra vücut birçok değişiklikten geçecektir ve buna hamilelikteki yeni değişiklerin de eklenmesini ve tekrar kilo alınımı düşünüldüğünde pek çok kadın tüp mide operasyonunun hemen ertesinde hamile kalmayı tercih etmez.

Tüp mide operasyonu öncesinde hastaya çok yönlü bir tarama ve bir dizi test yapılır. Endokrinoloji, psikiyatri, anestezi, göğüs hastalıkları, kardiyoloji ve daha pek çok branş tarafından gerçekleşecek muayeneler hem ameliyatın olası risklerinin bütününü azaltır hem de hastanın hangi operasyona uygun olduğunun belirlenmesinde yardımcı olur. Operasyona karar verildikten sonra hastalık kilo ve sağlık durumuna göre doktorun önerdiği bir diyet ya da beslenme düzeni yoksa herhangi bir değişiklik yapılmaz. Hastalar her zamanki beslenme düzenlerinde ve klasik ameliyat prosedürlerinin gerektirdiği şekilde davranır, bunun bilgilendirmesi ve takibi hekim ve ilgili obezite cerrahi ekibi tarafından sağlanır.

Tüp mide operasyonu sonrasında ideal ve sağlıklı kiloya ulaşmak 12-18 ayı bulabilir. Bu süre hastadan hastaya değişiklik göstermektedir. Kilo verme sürecindeki kişinin cinsiyeti, yaşı, kronik rahatsızlıklarının bulunup bulunmadığı, metabolizma hızı ve daha pek çok şey ideal kiloya ulaşma süresini etkiler. Revizyon tüp mide ameliyatı genellikle daha önce tüp mide ameliyatı olmuş ve bu sürenin sonunda gereken sonuçları alamamış tüm hastalara uygulanabilmektedir. Burada ilk operasyonun doğru uygulanamaması kadar hastanın sonraki beslenme düzenine hiç dikkat etmemesi de etkili olabilir. Bu tür hastalarda re-sleeve yani revizyon tüp mide operasyonları tercih edilebilir. Ayrıca obezite seviyesi iki cerrahi işlem gerektirecek kadar yoğun olan hastalarda da ikinci bir tüp mide operasyonu ya da farklı cerrahi işlemler uygulanabilir.

Genel anestezi altında ve laparoskopik (kapalı cerrahi girişim) olarak gerçekleştirilen tüp mide operasyonu, diğer pek çok cerrahi girişime oranla oldukça güvenilir yöntemlerden biridir. Bununla birlikte tüp mide ameliyatının özellikle kelepçe gibi uygulamalara kıyasla hem daha az komplikasyon riskine sahip olması hem de çok daha uzun süre kalıcı kilo kaybı sağlaması nedeniyle son derece avantajlı bir yöntemdir. Öyle ki, tüp mide tedavisinin keşfiyle birlikte kelepçe ve benzer uygulamalar neredeyse tamamen ortadan kalkmış, tüp mide operasyonu tüm avantajları sayesinde en sık tercih edilen bariatrik cerrahi yöntem haline gelmiştir. Hastalar birkaç günlük hastanede yatış sürecinin ardından normal hayatına yeni bir beslenme düzeni ile devam eder.

Tüp mide ameliyatı ile midenin %80-85’i alınır ve mide hacmi yaklaşık 100 ml olacak şekilde azaltılır. Ameliyattan sonra mide kapasitesi bir miktar artar ancak hekim önerileri doğrultusunda beslenilmediği takdirde mide gereğinden fazla büyüyebilir. Bunun sonucunda hasta, ameliyat sonrası hızlı şekilde kaybettiği kiloları geri alır. Tüp mide ameliyatından en doğru faydayı görebilmek için ameliyat sonrasındaki süreçte hekim tarafından planlanan beslenme önerilerine harfiyen uymak son derece önemlidir.

Tüp mide ameliyatı genellikle vücut kitle indeksi (VKİ) 40’ın üzerinde olan, yani morbid obez kategorisindeki kişilere uygulanır. Ayrıca VKİ’si 35’in üzerinde olup diyabet, hipertansiyon, uyku apnesi gibi obeziteye bağlı ek hastalıkları bulunan bireyler de bu ameliyat için aday olabilir. Diyet, egzersiz ve medikal tedavilere rağmen kalıcı kilo veremeyen kişilerde tercih edilen bir yöntemdir.

Tüp mide ameliyatı, uygun hasta seçimi ve uzman cerrahlar tarafından uygulandığında genellikle güvenli ve etkili bir işlemdir. Ameliyat sonrası kilo kaybı sayesinde diyabet, tansiyon, uyku apnesi gibi hastalıklarda iyileşme görülür. Ancak her cerrahi işlemde olduğu gibi tüp mide ameliyatının da riskleri vardır ve dikkatli takip gerektirir.

Ameliyat sonrası en büyük zorluklar arasında beslenme düzenine uyum sağlama, yeterli protein ve vitamin alımı, mide hacminin küçülmesi nedeniyle hızlı doygunluk ve bazı gıdaları tolere edememe yer alır. Psikolojik olarak da adaptasyon süreci dikkatle yönetilmelidir.

Tüp mide ameliyatı sonrası gazlı içecekler, şekerli yiyecekler, kızartmalar, alkol, yüksek yağlı besinler ve büyük porsiyonlu öğünler yasaktır. Ayrıca hızlı yemek yemek, yeterince çiğnememek ve sıvı-tokatlı gıda karışımlarına dikkat edilmemesi de sakıncalıdır. Bu kurallar hem mide sağlığını korumak hem de kilo kaybının sürdürülebilir olmasını sağlamak için önemlidir.

Tüp mide ameliyatında midenin yaklaşık %75-80’i alınır. Bu, kişinin çok daha az yemekle doymasına neden olur. Aynı zamanda açlık hormonu olan ghrelin salgısı azalır, bu da iştahı düşürür. Ancak bu durum bazı besin gruplarını sınırlı tüketmeye, vitamin-mineral eksikliklerine ve başlangıçta yeme alışkanlıklarını yeniden yapılandırmaya ihtiyaç doğurabilir.

Her ameliyat gibi tüp mide operasyonunda da bireysel farklılıkların yaşanma ihtimali vardır. Bazı kişiler, yeterli bilgilendirme ve hazırlık olmadan ameliyat olduklarında beslenme kısıtlamalarına uyum sağlamakta zorlanabilir. Bu gibi durumlar pişmanlık yaşanmasına neden olabilir. Ancak doğru bilgilendirme ve düzenli takip sonucunda çoğu hasta sonuçlardan memnundur.