Mide Yıkanması Nedir?
Mide lavajı, midenin boşaltılmasını ve özel sıvılar ile midenin temizlenmesidir. Gıda zehirlenmesi, alkol zehirlenmesi vb. nedenlere bağlı olarak gerçekleştirilen acil bir müdahaledir. Toksinlerin vücuttan uzaklaştırılmasını sağlar ve mideyi rahatlatır. Bu işlem ile sindirim sisteminin üst bölgesindeki emilim durdurulmuş olur. Emilimin durdurulması, vücudu korumak için oldukça önemlidir.
Mide Yıkanması Neden Yapılır?

Mide yıkanması genellikle zehirlenme vakalarında uygulanan bir tedavi yöntemidir. Bu gibi durumlarda acil müdahale gerektiği için direkt olarak mideye işlem yapılmalıdır. Aynı zamanda bazı cerrahi işlemler öncesinde de hastanın midesinin temizlenmesi gerekebilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde mide yıkama işlemine başvurulur. Mide yıkanmasının nedenleri arasında şu maddelere yer verilebilir:
- Alkol zehirlenmesi (alkol koması)
- Aşırı dozda ilaç tüketimi
- Mide kanaması
- Zehirli ve kimyasal maddelerin vücuda alınması
- Gıda zehirlenmesi
- Mideden sıvı örneği alınması gerektiren durumlar
- Hipertermi tedavisi (sıcak çarpması)
- Cerrahi müdahale öncesi mide temizliği
- Bağırsak tıkanıklığı
Mide Yıkanması Nasıl Olur?
Mide yıkama işleminde hasta sol tarafına yatırılır ve baş pozisyonu ayarlanır. Hastanın başının, hafif aşağı pozisyonda olması gereklidir. Böylelikle midedeki toksinlerin oniki parmak bağırsağına geçmesi zorlaşmış olur.
Aynı zamanda kişinin kusması gerekirse bu pozisyon daha güvenlidir. Sırt üstü yatıldığında kusma refleksi geldiğinde kişi geri yutabilir ve bu durum kusmuk yapısının akciğere gitmesine ya da boğulmasına yol açabilir. Hasta uygun pozisyona getirildikten sonrasında ise uygun kateter seçimi yapılır. Kateter, burun ya da ağız yolu ile mideye iletilir.
Mide asidinin aspire edilmesi için yani solunumu rahatlatmak amacı ile mide içerisine hava verilir. Mideye su ya da serum fizyolojik enjekte edilir. Enjekte edilen sıvı tekrar çıkarılır ve bu döngü birkaç kez devam eder. Bu sürede midedeki maddeler ya da besinler tüp içerisine çekilir. Böylelikle mide yıkanması tamamlanmış olur.
Hangi Durumlarda Mide Yıkanmamalıdır?
Mide, özellikle yakıcı maddelere maruz kaldığında yıkanmamalıdır. Asit seviyesi çok yüksek olan ürünlerin tüketilmesi, yakıcı etkiye sahiptir. Aynı zamanda kezzap ya da çamaşır suyu gibi temizlik ürünleri de yakıcı madde olarak değerlendirilir. Bu tür ürünlerin yutulması ya da içilmesi halinde kişilerin midesinin yıkanmaması gerekir.
Bunların haricinde ise bilinci kapalı olan hastalarda bu tür müdahalelerde bulunulmamalıdır. Kesici ve delici nesnelerin yutulması, mide duvarına ve zarına zarar verebilir. Bu gibi durumlarda mide yıkanması gerçekleştirilmez. Aksi halde mide kanaması riski artış gösterir.
Mide Yıkama İşlemi Sonrasında Görülebilecek Komplikasyonlar Nelerdir?
Mide yıkama işleminde burun ya da ağız yolundan kateter yerleştirilir. Bu durum, işlem sonrasında ses kısıklığı gibi problemlere neden olabilir. Aynı zamanda burun ya da ağız bölgesinde tahriş oluşumu görülebilir.
Bunların haricinde ise kişilerde mide krampları ortaya çıkabilir. Bazı kişilerde mide hassasiyeti ve mide bulantısı olabilir. Fakat işlem sonrasında oluşabilecek ciddi komplikasyonlar da vardır. Nadiren de olsa ortaya çıkabilecek ciddi komplikasyonlar şu şekilde bilinir:
- Kardiyak aritmi
- Hipotermi
- Yemek borusunda delinme
- Elektrolit dengesizliği
- Aspirasyon pnömonisi (midede biriken toksinlerin akciğere kaçması ve bu duruma bağlı olarak enfeksiyon oluşumu)
Mide Yıkama İşlemi Sonrasında Ne Zaman Taburcu Olunur?
Mide yıkandıktan sonra hastalar, bir süre gözetim altında tutulur. Olası elektrolit dengesizliği riski ve diğer komplikasyonların oluşma ihtimali nedeniyle acil müdahale gerekebilir. Hastanın kan basıncının normal seviyelere ulaşması beklenir. Mide bulantısı ve kusma gibi belirtiler olup olmadığı değerlendirilir.
Hastanın genel sağlık durumunun iyi olması halinde işlemden birkaç saat sonrasında taburcu işlemleri gerçekleştirilir. İşlemden sonra mideyi yormayacak besinler ve bol su tüketimi önemlidir.
Mide Yıkanması Ne Kadar Sürer?
Mide yıkama işlemi yaklaşık olarak 15 ila 30 dakika içerisinde gerçekleştirilir. Zehirlenmenin şiddetine bağlı olarak bu süre 40 dakikaya kadar uzayabilir. Midenin doluluk oranı ve zehirlenmenin türü de işlemin süresini direkt olarak etkiler. Özellikle ilaç zehirlenmesinde mide yıkama işleminin süresi uzayabilir. Bazı ilaç türleri midede sıvı ile birleştiğinde, temizleme işlemi zorlaşır.