Mitral Kapak Yetmezliği Nedir? Nedenleri ve Tedavisi

Mitral Kapak Yetmezliği Nedir?

Mitral kapak yetmezliği, kalbin sol tarafındaki odacıkları arasındaki mitral kapağın tamamen kapanmadığı ve kanın kapaktan geriye doğru aktığı bir kalp kapakçığı hastalığıdır.

Bu durumda kan ilerlemesi gereken yönde ilerleyemez ve sızıntı meydana gelir. Sızıntının şiddeti hastalığın ilerleyişi ve ciddiyeti hakkında bilgi verir. Eğer sızıntının şiddeti fazlaysa kalbe ve vücuda yeterli kan gidemez. Bu durum kişinin yorgun hissetmesine ve nefes darlığı yaşamasına neden olur.

Mitral kapak yetmezliği, kalbin yapısı ve kanın akış yönündeki problemden kaynaklanır. Oksijenden zengin kanın kalp tarafından vücuda pompalanması için kanın sol kulakçıktan sol karıncığa geçmesi gerekir.

Bu iki oda arasındaki geçişi sağlayan dokuya mitral kapak veya mitral kapakçık adı verilir. Mitral kapak yetmezliği de bu kapakçıktaki sorundan kaynaklanır.

Mitral Kapak Yetmezliği Belirtileri Nelerdir?

Mitral kapak yetmezliği bazen yıllarca hiçbir belirti vermeden seyrini sürdürebilir. Genellikle yavaş ilerlerler. Nadir de olsa akut mitral kapak yetersizliği görülebilir. Bir anda ortaya çıkıp ani semptomlara sebep olabilir. Mitral kapak yetmezliğinin sık görülen semptomu hastada yorgunluk yaratmasıdır. Diğer semptomlar şu şekilde sıralanabilir:

• Kalp çarpıntısı. Özellikle sol tarafa yattığınız zaman belirginleşen bir kalp çarpıntısı mitral kapak yetmezliği habercisi olabilir.
• Aritmi (Kalp atışının düzensiz olması)
• Kalpte üfürüm
• Uzanır pozisyonda daha da artış gösterebilen nefes darlığı
• Hızlı nefes alma
• Öksürük
• Özellikle el ve ayak bileklerinde şişkinlik ile kendini gösteren ödem
• Göğüs ağrısı

Kalp Kapakçığı Yetmezliği Tanısı Nasıl Konur?

Mitral kapak yetmezliğinin meydana gelmesinin temel nedeni mitral kapağın zarar görmüş olmasıdır. Bu durum aşağıdaki birçok sebepten meydana gelmiş olabilir.

• Doğuştan meydana gelen kalp kusurları: Doğumsal kalp hastalıkları kalbin genel yapısıyla ilgili olabileceği gibi bazen de kalp kapakçıklarıyla ilgili olabilir.
• Kalp Krizi: Kalp krizinin şiddeti kalbin kaslarına zarar verebilir. Zarar gören kaslar mitral kapağın çevresinde ise mitral kapak yetersizliği görülebilir.
• Mitral Kapak Prolapsusu: Mitral kapak sarkması veya çökmesi olarak da geçer. Mitral kapağın işlevinde bir zorlanma söz konusudur ve bu durum mitral kapak yetersizliğine neden olabilir.
• Romatizmal Ateş: Bir tür bakterinin neden olduğu boğaz enfeksiyonun sonucu olarak ortaya çıkar. Kalp romatizması olarak da bilinir. Romatizmal ateş kalp kapakçıklarına da zarar verebilir. Bu durum yaşamın erken dönemlerinde veya daha ileriki dönemlerde ortaya çıkabilir.
• Kardiyomiyopati: Kalp kasının kalınlaşması sorunudur. Kalp kanı pompalamakta zorlanır ve kapakçıklar bundan zarar görebilir.
• Kalp zarı (endokardit) enfeksiyonları
• Kalpte bulunan hasarlı dokular
• Göğüs bölgesine uygulanan radyoterapi uygulamaları

Mitral Yetmezlik Komplikasyonları Nelerdir?

Komplikasyonlar yetersizliğin şiddetine göre değişir. Hafif yetersizlikler genellikle komplikasyonların oluşması için yeterli değildir. Mitral kapak yetersizliği ilerledikçe bu durum kalbi yoran bir hal alır. Çünkü kalp vücuda yeterli kanı pompalayabilmek için daha fazla çalışmak zorunda kalır.

Bu durum da kalp kaslarının zayıflamasına ve sol karıncığın genişlemesine neden olabilir. Oluşabilecek komplikasyonlar şunlardır:

• Kalp Yetmezliği: Kalp kasının zayıflaması sonucu kalbin işlevinde azalma meydana gelebilir.
• Akciğerlerde Sıvı Birikimi: Tedavi edilmeyen mitral kapak yetersizliği akciğerlerdeki kan damarlarındaki basıncı artırarak pulmoner hipertansiyona neden olabilir. Pulmoner hipertansiyonun bir sonucu da akciğerlerde sıvı birikimidir.
• Kalp Ritim Bozukluğu: Düzensiz, sık sık ve hızlı kalp atışı kan pıhtılarına neden olarak felç riskini artırır.

Mitral Kapak Yetmezliği Belirtileri Nelerdir? 

Kalp ve damar hastalıklarının tanısı alanında uzman kardiyoloji hekimleri yani kardiyologlar tarafından konulmalıdır. Tanı için uzmanlar genellikle önce tıbbi öyküyü dinleyip semptomlar hakkında bilgi aldıktan sonra hastanın fiziki muayenesini gerçekleştirirler.

Ardından kalbi dinlemeye yarayan bir araç olan steteskop ile muayene yapılır. Mitral kapak yetersizliği görülen hastalarda bu aşamada kalpte üfürüm duyulabilir. Bunun kaynağı kalbin akış yönündeki farklılıktan kaynaklanır. Daha sonra teşhis için daha detaylı testler yapılabilir.

• EKG (Elektrokardiyografi): Kalpteki ritim bozukluklarını teşhis etmede kullanılır. Deriye bağlanan elektrotlar kalbin kasılıp gevşemesiyle meydana gelen elektrik sinyallerini ölçmeye yarar. Bu elektrik sinyalleri grafiğe benzer bir görüntü oluşturur.
• Göğüs Röntgeni: Kalbin ve akciğerlerin durumu hakkında bilgi almayı sağlar. Pulmoner hipertansiyonun akciğerlerde yaratabileceği sıvı toplanmasının görüntülenmesinde hekimlerin işine yarayabilir.
• Egzersiz Testleri: Egzersiz sırasında kalbin nasıl tepki verdiğini görmek için genellikle bir koşu bandı kullanılarak uygulanır. Egzersiz sırasında kalbin performansı ve oluşabilecek semptomlar mitral kapak yetersizliğinin şiddeti hakkında bilgi verebilir.

Mitral Kalp Yetmezliği Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Kalp hastalıklarının tedavisi genellikle hastalığın ilerleyişine göre değişkenlik gösterir. Kardiyologlar mitral kalp yetmezliğinin tedavi yöntemine karar vermek için hastalığın ne kadar süredir devam ettiğine, semptomların şiddetine, kalbin durumuna, hastalığın evresine ve kapakçıktaki sızıntının şiddetine bakarlar. Tedavi yöntemleri arasında şunlar vardır:

• İlaçlar: Medikal tedavi genellikle semptomları hafifletmek için kullanılır.
• Diüretikler: Akciğerlerdeki sıvıyı ve vücudun diğer kısımlarındaki ödemi gidermek için bu ilaç grubundan yararlanabilir.
• Antikoagülanlar: Kan sulandırıcı olarak geçerler. Oluşabilecek kan pıhtılarını önlemek için kullanılabilir.
• Kan basıncını düşüren ilaçlar: Bireyde eşlik eden hipertansiyon varsa bu durum mitral yetmezliğin seyrini kötüleştirebilir. Tansiyonu olan hastalar için kan basıncını düşüren ilaçlar kullanılır.
• Ameliyat: Kalp kapakçığı ameliyatı genellikle ciddi mitral kapakçık yetmezliği için tercih edilir. Cerrahide mitral kapakçık onarılır yada değiştirilir. Mitral kapak ameliyatı göğüste açılacak bir kesi ile yapılabileceği gibi invaziv yöntemler kullanılarak da yapılabilmektedir. Ayrıca mitral kapak klipsi de cerrahi için uygun olmayan hastalarda kullanılabilen başka bir tedavi yöntemidir. Ameliyat gerekliliğii olan hastalar kardiyologlar tarafından muayene edilir ve en doğru yöntem kişiye özel olarak seçilir.

Mitral Kapak Yetmezliğinde Hakkında Bunlara Dikkat Edin!

Kalp hastalıklarının meydana gelmemesi ve mitral yetmezlik gibi sorunların semptomlarının hafifletilmesi, ilerleyişinin önlenmesi için bazı yaşam tarzı değişiklikleri anahtar role sahiptir. Bu değişiklikler şu şekilde sıralanabilir:

• Sağlıklı Bir Diyet: Kalp hastalıklarından korunmak için kalp ve damar sistemine iyi gelecek sağlıklı ve dengeli bir diyet modeli tercih etmelisiniz. Sizin için en doğru beslenme planı ve kilo kontrolünün ancak alanında uzman bir diyetisyen tarafından sağlanabileceğini unutmayın. Fast-foodlar, rafine şekerler, trans yağlar ve paketli besinlerden uzak durun. Bunun yerine zeytinyağı veya balık yağı gibi sağlıklı yağları, tam tahıl ürünlerini, sebze ve meyveleri, çiğ kuruyemişleri sofranıza dahil edin.
• Egzersiz: Yürüyüşü ve bir sağlık uzmanına danışarak size uygun olan bir sporu hayatınıza dahil edin.
• Alkol, sigara ve zararlı alışkanlıklardan uzak durun. Stressiz bir hayatı seçin.
• Düzenli sağlık kontrolü yaptırmayı unutmayın.

Eğer bir kalp rahatsızlığı probleminiz varsa veya mitral kapak yetmezliğinden şüpheleniyorsanız kalp ve damar hastalıkları bölümünden randevu almayı, uzman bir kardiyolog tarafından muayene olmayı ihmal etmeyin.

Mitral Kapak Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Mitral kapak ameliyatı, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasında yer alan mitral kapakta oluşan darlık veya yetmezlik gibi sorunların cerrahi olarak düzeltilmesi amacıyla yapılan bir kalp ameliyatıdır.

Mitral kapak tam kapanmadığında kan geriye kaçabilir yeterince açılamadığında ise kanın kalp içinde ilerlemesi zorlaşabilir. Bu durum ilerlediğinde nefes darlığı, çarpıntı, çabuk yorulma, göğüste rahatsızlık hissi ve bacaklarda şişlik gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Mitral kapak ameliyatı öncesinde hastanın genel sağlık durumu ayrıntılı olarak değerlendirilir. Kardiyolojik muayene, ekokardiyografi, elektrokardiyografi, kan testleri ve gerekli görülen ileri tetkiklerle kapağın yapısı, kaçak veya darlığın derecesi, kalp kasının durumu ve eşlik eden kalp hastalıkları incelenir. Ameliyat karar hastalığın derecesine, belirtilerin şiddetine, kalp fonksiyonlarına ve hastanın genel durumuna göre verilir.

Mitral kapak ameliyatında temel olarak iki yöntem uygulanabilir: mitral kapak onarımı ve mitral kapak değişimi. Uygun hastalarda öncelikle kapağın onarılması hedeflenir. Kapak onarımında kapağın kendi dokusu korunarak kaçak ya da şekil bozukluğu düzeltilir. Gerekli durumlarda kapak çevresine destekleyici halka yerleştirilebilir, kapakçık dokuları yeniden şekillendirilebilir veya kapağın daha iyi kapanması sağlanabilir.

Mitral kapak onarımının mümkün olmadığı durumlarda mitral kapak değişimi yapılabilir. Bu işlemde hastalıklı kapak çıkarılır ve yerine mekanik ya da biyolojik kapak yerleştirilir.

Mekanik kapaklar uzun ömürlü olabilir ancak kan sulandırıcı ilaç kullanımı gerektirebilir. Biyolojik kapaklar ise genellikle hayvansal veya insan dokusundan elde edilen kapaklardır ve bazı hastalarda tercih edilebilir. Hangi kapak türünün uygun olduğuna hastanın yaşı, genel sağlık durumu, yaşam tarzı ve ek hastalıkları dikkate alınarak karar verilir.

Ameliyat açık kalp cerrahisi yöntemiyle yapılabileceği gibi uygun hastalarda daha küçük kesilerle uygulanan minimal invaziv yöntemler de değerlendirilebilir. Açık kalp cerrahisinde göğüs kemiği açılarak kalbe ulaşılır ve işlem kalp-akciğer makinesi desteğiyle gerçekleştirilir.

Minimal invaziv yöntemde ise daha küçük kesiler kullanılarak kapağa ulaşılır. Hangi cerrahi yaklaşımın seçileceği hastanın kalp yapısına, kapak hastalığının durumuna ve cerrahi ekibin değerlendirmesine göre belirlenir.

Ameliyat sonrasında hasta bir süre yoğun bakımda takip edilir. Kalp ritmi, tansiyon, solunum, kanama durumu ve genel iyileşme süreci izlenir. Daha sonra hasta servise alınır ve günlük hareketlere kademeli olarak başlanır. Hastanede kalış süresi yapılan ameliyatın türüne, hastanın genel durumuna ve iyileşme hızına göre değişebilir.

Mitral kapak ameliyatı sonrası iyileşme döneminde ilaçların düzenli kullanılması, kontrol randevularının aksatılmaması, yara bakımına dikkat edilmesi ve doktorun önerdiği fiziksel aktivite planına uyulması önemlidir.

Kapak değişimi yapılan bazı hastalarda uzun süreli kan sulandırıcı tedavi gerekebilir. Ayrıca enfeksiyon riskine karşı diş tedavileri veya bazı girişimsel işlemler öncesinde hekime bilgi verilmelidir.

Kısacası mitral kapak ameliyatı, mitral kapaktaki darlık veya yetmezliği düzeltmek için yapılan cerrahi bir işlemdir. Uygun hastalarda kapak onarımı tercih edilebilirken, kapağın onarılamadığı durumlarda kapak değişimi uygulanabilir. Tedavi yöntemi; kapak hastalığının derecesi, kalp fonksiyonları, hastanın yaşı ve genel sağlık durumu dikkate alınarak kalp ve damar cerrahisi ekibi tarafından kişiye özel planlanır.