Nötropeni Nedir? Febril Nötropeni Belirtileri ve Tedavisi

Nötropeni, nötrofillerin normalin altı seviyelere düşmesiyle meydana gelen bir hastalıktır. Beyaz kan hücreleri alyuvarların bir bileşeni olan nötrofiller, vücutta enfeksiyonlara karşı savunma mekanizması oluşturur. Vücutta oranının azalması sebeplerinin başında enfeksiyon oranı yüksekliği gelir. Nötrofil kemik iliğinde üretilir. Bütün organlarda hareketidir ve diğer hücrelerin ulaşamadığı yerlere ulaşırlar. Ancak daha kısa ömürlü olan hücrelerdir.

Nötropeni Nedir? 

Kemik iliğinde ve dolaşım sistemindeki beyaz kan hücrelerinin sayısının normalin altında olması durumudur. Nötrofil denilen beyaz kan hücrelerinin sayısının düşük olmasıyla tespit edilir. Bu durum bağışıklık sistemini olumsuz etkiler ve bireyi enfeksiyonlara karşı daha dayanıksız hale getirir.

Bu bağlamda nötropeni, bağışıklık sistemi üzerinde olumlu etkisi olan nötrofil hücrelerinin azalması ile karakterize edilen bir kan hastalığıdır. Nötropeni, genetik bozukluklar, kemoterapi veya radyasyon tedavisi, kanser tedavileri, ilaç yan etkileri, kemik iliği hastalıkları gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. 

Nötropeni Belirtileri Nelerdir? 

Vücudun beyaz kan hücrelerinden olan nötrofillerin sayısının normalden düşük olması bu hastalığı oluşturur. Nötrofiller, enfeksiyonlara karşı savaşan ve vücudu mikroorganizmalardan koruyan beyaz kan hücrelerdir. Nötropeni, gelişmesi durumu vücudu enfeksiyonlara karşı savunmasız bırakır.

Nötropeni belirtileri arasında şunlardan bahsedilebilir,

• Yorgunluk ve halsizlik hissi
• Yüksek ateş
• İshal
• Boğaz ağrısı
• Öksürük
• Solunum yolu enfeksiyonları
• Nefes alma zorluğu
• Vücudun farklı yerlerinde enfeksiyon oluşumu
• Yutma güçlüğü ve ağız içinde aft oluşumu
• İştahsızlık
• Kas ve eklem ağrıları

Bu nötropeni belirtilerine ek olarak bildirmek gerekir ki, belirtiler bireyden bireye farklılık gösterebilir. Enfeksiyon yayılma hızı çok yüksektir. Bu belirtilerden bir veya birkaçının gözlemlenmesi durumunda vakit kaybetmeden doktora başvurulması önemlidir. Doktor uygun tedaviyi planlayarak, vücuttaki enfeksiyon oranını azaltmaya çalışacaktır.

Nötropeni Nedenleri Nelerdir?

Vücutta beyaz kan hücrelerinin normalden daha düşük seviyelerde bulunması ile meydana gelir. Bu durum, enfeksiyona yakalanma oranını artırır ve vücudun enfeksiyonlarla savaşma yeteneğini azaltır. 

Febril nötropeni ise, nötropeni durumunda yüksek ateşin de eklenmesi ile gelişen bir durumdur. Bu durum, bağışıklık sistemi zayıflamış olan kişilerde enfeksiyon riskini ve yayılım hızla artırabilir.

Febril nötropeni sıklıkla, kemoterapi veya radyoterapi gibi kanser tedavileri sırasında bir yan etki olarak ortaya çıkar. Bu tedaviler, kanser hücrelerini yok etmeyi hedef alırken, aynı zamanda normal sağlıklı hücreleri de etkileyebilir.

Kişide enfeksiyon riski yüksek olduğundan, ciddi komplikasyonlara neden olabilir. Tedavi hastanede yapılır ve damardan olarak serumla çok kuvvetli antibiyotik ilaçlar kullanılır. Hastanın durumuna bağlı olarak, bağışıklık sistemi destekleyici ilaçlar da verilebilir. 

• Kişide nötropeni görülmesi nedenleri arasında, 
• Kanser hastalıkları tedavisi sırasında uygulanan kemoterapi
• Radyasyona maruz kalmak 
• Bazı ilaçların yan etkileri
• Pankreas yetersizliği
• Viral hastalıklar
• Lösemi
• Ağır aplastik anemi durumu
• Kemik iliğini etkileyen hastalıklar

Nötropeni Çeşitleri Nelerdir? 

Sağlıklı ve yetişkin bireylerde nötrofil hücreleri, 2500 ila 7000 mikrolitre aralığında bulunur. 2500 mikrolitre altında bulunan nötrofil hücreleri risk oluştuğu göstergesidir. Bu oluşum, beyaz kan hücrelerinden olan nötrofillerin bireyde %50 - %70 oranında azalması durumu hastalığıdır.

Yeterli nötrofil olmadan bağışıklık sistemi iflas eder ve vücut bakterilerle savaşamaz. Kişinin bu hastalığı yaşaması, birden çok enfeksiyon türüne karşı savunmasız kalması demektir. Vücudu enfeksiyonlardan koruyan beyaz kan hücreleri olan nötrofilin, düşük seviyelerde olması ile karakterize kan rahatsızlığının, 4 tipi bulunur.

• İdiyopatik nötropeni, nedeni henüz tespit edilememiş nötropeni türüdür. Kişide herhangi bir zamanda gelişebilir ve kadın erkek, çocuk her yaşta görülebilir.
• Otoimmün nötropeni, vücutta nötrofillerle savaşan antikorlar üretilir. Bu antikorlar nötrofil oranını riskli seviyelere düşürür.
• Konjenital nötropeni, doğum halinde meydana gelen nötropeni durumudur. Bebekler, çok düşük seviyelerde nötrofil ile dünyaya gelebilir. Bu bebekler ciddi enfeksiyon riski ile karşı karşıya bulunurlar.
• Halkalı nötropeni, siklik nötropeni olarak da bilinir. Bu durum nötrofil oranlarında dalgalanmalara neden olur. Doğuştan oluşan bir sendromdur ve yaklaşık 1.000.000 kişiden 1’inde görülür. 

Nötropeni Tanısı Nasıl Konulur?

Nötrofil hücrelerinin çok düşük seviyelerde olması ile kişinin bağışıklık sistemi çalışmaz hale gelir. Bu da enfeksiyonlara karşı korumasız kalması demektir. Doktor kişide nötrofili şüphesi duyduğunda teşhis için bazı tetkik ve testler ister. Nötropeni tanısı için aşağıdaki uygulamalar ve testler istenebilir; 

• Antikor testi
• CBC tam kan sayımı
• Kemik iliği hücrelerini test için kemik iliği aspiratı 
• Kemik iliği trephine biyopsisi 
• Sitogenetik ve bir kısım moleküler testler

Nötropeni Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Bu hastalık kişide, aylarca veya yıllarca devam edebilir. 3 aydan kısa süreli ise akut nötropeni denir. Uzun yıllar devam etmesi durumunda ise bu hastalık kronik hale gelmiştir denilebilir. Kişide düşük seyreden nötrofil seviyesi ciddi enfeksiyona sebep olabilir. Tedavi edilmediği takdirde bu enfeksiyon oluşumu hayat kaybına yol açabilir.

Nötropeni belirtileri gözlenen ve teşhisi konulan kişi için tedavi planlaması doktor tarafından düzenlenir. Sıklıkla hastane yatışlı yapılan bu tedavide,

• Enfeksiyonlara karşı antibiyotik veya antifungal ilaçlar
• Antienflamatuar ilaçlar
• Kortikosteroidler
• Sitokinler
• Glukokortikoidler
• İmmunoglobulinler
• İmmünsüpresif ilaçlar
• Beyaz kan hücresi transfüzyonları
• Çeşitli vitaminler, sayılabilir. 

Bu durum, tedavi edilmesi mümkün olan bir hastalıktır. Doğru planlanan tedavi sonucunda kişiler normal hayatını sürdürebilir.