Oligospermi (Sperm Azlığı) Nedir? Oligospermi Nasıl Tedavi Edilir?

Sperm azlığı, sperm sayısının 15 milyonun altına düşmesi olarak değerlendirilen bir durumdur. Genellikle herhangi bir belirti göstermeden meydana gelebilme ihtimali söz konusudur. Bazı kişilerde ise bazı belirtilerin ortaya çıktığı bilinir. Ortaya çıkan bu sağlık problemi, kişinin üreme sisteminde bazı aksaklıkların oluşmasına sebep olur. Oligospermi durumunun tedavi edilebilmesi için ise bu duruma sebep olan temel problemin teşhis edilmesi gereklidir.

Oligospermi (Sperm Azlığı) Nedir?

Oligospermi nedir sorusuna, kısaca; oligospermi, halk arasında sperm azlığı olarak bilinen bir durumdur. Erkeklerde görülen bu sağlık problemi farklı sebepler nedeni ile ortaya çıkarak, kişide kısırlık oluşumuna neden olur, şeklinde yanıt vermek mümkündür. Oligospermi, genellikle kişide hiç sperm oluşumu görülmemesi olarak algılanır. Fakat bu iki durum birbirinden farklıdır. 

Bazı erkeklerde hiç sperm üretiminin gerçekleşmediği durumlar ortaya çıkabilir. Fakat oligospermi probleminde erkek üreme organında hala sperm üretilmeye devam eder. Üretilen spermin sayısı, sağlıklı erkek üreme sisteminde üretilen sayının altındadır. Sağlıklı bir erkek üreme organında 15 milyondan fazla sperm üretimi gerçekleşir. Fakat oligospermi söz konusu olduğunda sperm sayısı 15 milyonun altına düşer. Bu durum ise spermin kalitesinin azalmasına da yol açar. 

Oligospermi (Sperm Azlığı) Nedenleri Nedir?

Erkeklerde meydana gelen bu durumun temel nedenleri arasında ilerleyen yaş faktörü yer alır. Yaşın ilerlemeye başlaması ile birlikte, kişinin sperm sayısında azalmalar görülebilir. Özellikle andropoz döneminin yaklaşması ile birlikte kişinin sperm kalitesi azalır ve sayısında düşüşler meydana gelir. Fakat bu durumun farklı nedenleri de söz konusudur. Oligospermi oluşumunun diğer nedenleri arasında ise şu maddeler yer alır:

• Obezite
• Kullanılan bazı ilaç türlerinin yan etkisi
• Stres
• Çok sık cinsel ilişki yaşanması ve bu duruma bağlı olarak sık boşalma
• Erken boşalma problemi 
• Sigara tüketimi
• Alkol bağımlılığı 
• Uyuşturucu madde bağımlılığı
• İnmemiş testis problemi
• Hormonal dengesizlikler, hipogonadizm 
• Bazı enfeksiyon hastalıkları
• Genetik yatkınlık
• İltihabi hastalık türleri
• Çevresel toksinlere aşırı maruziyet

Sauna vb. ortamlarda fazla bulunarak, testislerin yüksek sıcağa maruz kalması

Oligospermi (Sperm Azlığı) Tanısı Nasıl Konulur?

Oligospermi tanısı konulabilmesi için öncelikle bireylerin bu durumu fark etmesi gerekir. Genellikle belirti göstermeden ortaya çıkan bir durumdur. Fakat bu problemin temel belirtisi, çocuk sahibi olamamaktır. Çocuk sahibi olamayan çiftlerin muayene olması gerekir. Çocuk sahibi olamamanın farklı nedenleri söz konusudur. Kadınlarda kısırlık problemi olabileceği gibi erkeklerde de bu durumun meydana gelme ihtimali vardır. Erkeğin sperm sayısının yetersiz olması, çocuk sahibi olunamamasına yol açar. 

Erkeklere oligospermi tanısının konulabilmesi için genellikle sperm testi yöntemine başvurulur. Sperm testi, tıbbi ismi ile spermiogram olarak adlandırılır. Sperm testi uygulaması için test uygulanmadan ortalama 3 ila 5 gün öncesinde cinsel perhiz sürecine girilmiş olması gereklidir. Cinsel perhiz sürecinden sonra ise erkeklerin laboratuvar ortamında boşalması gereklidir. Böylelikle erkeğin sperminden örnek alınarak ölçüm gerçekleştirilir. 

Kişiye tanı konulabilmesi için aynı zamanda hormon testlerine de başvurulması mümkündür. Kesin bir tanı konulabilmesi adına birkaç farklı test uygulanması daha güvenli sonuçlar verir. Aynı zamanda kişilerden ultrason çektirmeleri de talep edilir. Ürolojik muayene de bu süreçte gereklidir. Yapılan bu testler ve muayene sonucunda ise kişiye oligospermi teşhisi konulur.

Oligospermi Nasıl Tedavi Edilir?

Oligospermi tanısı konulan kişilerin, tedavi sürecine başlanmadan önce detaylı bir planlama gereklidir. Kişiye hangi tedavi yönteminin uygulanması gerektiği, multidisipliner yaklaşım ile belirlenir. Tedavi planlaması yapılabilmesi için kişinin sperm sayısının azalmasına neden olan faktörün teşhis edilmesi gereklidir.

Genetik yatkınlık nedeni ile oligospermi ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda yaşam tarzı değişiklikleri önerilebilir. Kişilerin daha sağlıklı bir beslenme düzenine geçmesi ve egzersiz yapması gerekir. Düzenli olarak egzersiz yapan kişilerin ve sağlıklı beslenmeye dikkat edenlerin sperm sayısında artış görülebilir.

Hormonal dengesizliklere bağlı olarak kişinin sperm sayısının azalması halinde ise hormon tedavisine başlanması mümkündür. Hormon seviyeleri düzeldikten ve dengelendikten sonra ise kişiye tekrar sperm testi uygulanarak, sperm sayısında artış olup olmadığı kontrol edilir. 

Varikosel cerrahi, oligospermi tedavisi için en son başvurulan yöntem olarak bilinir. Bu gibi durumlarda öncelik yaşam tarzı değişikliği, ilaç tedavisi ya da hormon takviyesidir. Fakat bu tedavi yöntemleri ile kişinin sperm sayısında artış görülmüyorsa ya da bu tedavi yöntemleri, sperm sayısının azalmasına neden olan problem için faydalı değilse cerrahi yöntemlere başvurulur.

Varikosel cerrahisi, testislerdeki kan akışının düzenlenmesine katkı sağlar. Testis çevresinde toplardamarlar yer alır ve ameliyat ile bu toplardamarlar genişletilir. Cerrahi müdahale ile de kişinin sperm sayısında artış görülmediği durumlarda ise çocuk sahibi olmak için farklı yöntemlere başvurulması önerilir. Bu durumda kişiler, genellikle tüp bebek yöntemi ile çocuk sahibi olabilir. 

Sperm Sayısı Doğal Yollar ile Nasıl Artırılır?

Sperm sayısının doğal yollar ile artırılması mümkündür. Bunun için doğal bazı besinlerin tüketimine ağırlık verilmelidir. Fakat besin tüketimi ile oligospermi tedavisi tek başına mümkün değildir. Öncelikle tıbbi tedavi yöntemlerine başvurulması gereklidir. Tıbbi tedavi yöntemlerine ek olarak ise bu doğal yöntemlere başvurulabilir. Sperm sayısını arttıran besinler ve doğal yöntemler şu şekildedir:

• Mevsim sebzeleri
• Meyve
• Demir ve çinko içeren besinler
• Tam tahıllı gıdalar
• Folik asit içeriğine sahip besinler
• C vitamini içeren sebze ve meyveler
• Ceviz
• E vitamini takviyesi ya da E vitamini içeren besinler
• Sağlıklı beslenme düzeni
• Spor yapmak
• Stres kontrolü sağlamak (meditasyon yapmak vb. aktiviteler, stres seviyesini azaltır)
• Kırmızı et, tavuk, hindi vb. et türleri
• Omega - 3 içeriği yüksek besinler (somon, uskumru vb.)