Omurilikte Lezyon Nedir? Omurilikte Lezyon Belirtileri

Omurilikte lezyon, omurilik yapısı içerisinde oluşan bir lezyon türüdür. Omurilikte bulunan; kemik, sinir veya bu bölgede oluşan dokularda meydana gelebilir. Omurilik yapısında dokulara zarar vererek hasar oluşturabilir. Omurilikte oluşan bu hasarlara lezyon denir. Omurilikte oluşan lezyon türleri, iyi huylu ve kötü huylu lezyonlar şeklinde ortaya çıkar.

Omurilik, omur olarak bilinen kemik içerisinde kafa tasından başlayarak bele kadar uzanır. Beyinden aldığı uyarıları ve mesajları kollara, bacaklara ya da diğer vücut sistemlerine aktarır. Bu sistemlerden gelen uyarı ve mesajları da aynı yolla beyin hücrelerine iletir.

Dolayısıyla omurilik, vücut içerisinde pek çok fonksiyonun çalışmasına yardım eder. Yutma, yutkunma, çiğneme, hapşırma, öksürme gibi vücutta gelişen eylemler omurilik vasıtasıyla oluşur. Bu nedenle insan vücudu ve sağlığı için oldukça önem taşıyan omurilikte oluşabilecek bir lezyon genel sağlık durumunda ciddi sorunlar oluşturabilir. 

Omurilikte oluşan lezyon belirtilerini fark ettiğinizde derhal uzman bir doktora muayene olmanız gerekir. Omurilik yapısında oluşan lezyonun erken tanı ve tedavi doğrultusunda iyileştirilmesi sağlık açısından çok önemlidir.  

Omurilik Lezyonu Çeşitleri Nelerdir?

Omurilik lezyonu çeşitleri, lezyonun oluştuğu bölgeye, şiddetine, etkisine ve çevresine zarar verip vermediğine göre farklı adlarla anılmaktadır.

Yaygın olarak ortaya çıkan omurilik lezyonları şu şekilde sıralanabilir:

• Omuriliğin tam kesiye uğraması (tam transvers lezyonu)
• Omuriliğin yarım lezyonu ya da brown-sequard sendromu
• Omuriliğin merkezi lezyonu ya da siringomiyeli sendromu
• Foramen magnum sendromu
• Spastik parapleji/kuadripleji
• Omuriliğin akut transvers lezyonu
• Konus medullaris ve kauda ekuina sendromu gibi rahatsızlıklar omurilik lezyonu çeşitleridir.

İyi Huylu Omurilik Lezyonu Belirtileri

Omurilik lezyonları ortaya çıkardığı etkiler itibariyle çoğunlukla iyi huylu lezyonlar olarak oluşur. İyi huylu lezyonların belirtisi halinde daha çok ilaç tedavisi ve lezyonun gelişiminin takibi yoluyla hasta tedavi edilir. Omurilikte oluşan iyi huylu lezyonların türüne, şiddetine, ortaya çıktığı bölgeye ve hastanın genel sağlık durumuna göre ortaya çıkan belirtiler değişkenlik gösterebilir.

İyi huylu omurilik lezyonlarında ortaya çıkan belirtiler genel olarak şöyledir:

• Vücutta ortaya çıkan soğukluk hissi
• Ruh halinde karmaşıklık ve sürekli yorgunluk hissi
• Omuriliğin oldukça aktif olduğu bacak, kol, sırt ve karın bölgesinde ortaya çıkan uyuşma, karıncalanma ya da yanma hislerinin oluşması
• Vücudun belli alanlarına dokunmaya karşı oluşan aşırı hassasiyetin varlığı
• Kaslarda kontrolsüz kasılmaların olması
• İdrar kaçırma, idrar sıkıştırması, idrar yaparken güçlüklerin görülmesi gibi semptomlar iyi huylu omurilik lezyonlarında sıklıkla ortaya çıkan belirtilerdir.

Kötü Huylu Omurilik Lezyonu Belirtileri

Omurilikte oluşan lezyonların çok azı kötü huylu omurilik lezyonu olarak ortaya çıkar ve çevre dokulara zarar vererek büyüyebilir. Bundan dolayı kötü huylu omurilik lezyonlarının tedavisi bir an önce yapılmalıdır.

Kötü huylu omurilik lezyonlarında görülen belirtiler genel olarak şu şekilde sıralanabilir:

• Bacaklarda yürümeyi dahi güçleştirecek şekilde kuvvetsizlik ve felç oluşması
• Cinsel işlevlerde bozuklukların ortaya çıkması
• Bağırsak ve mesane işlevlerinde bozuklukların ortaya çıkması

Lezyonun neden olduğu hasarın şiddetine bağlı olarak kollarda güç kaybının görülmesi ve felç oluşma riski gibi semptomların varlığı omurilik lezyonuna bağlı kötü huylu omurilik lezyonu belirtisi olabilir. Bu tür belirtiler ortaya çıktığında zaman kaybetmeden alanında uzman bir doktora muayene olmanız sağlığınız için önemlidir.

Omurilik Lezyonu Tanısı Nasıl Konulur?

Omurilik lezyonu belirtileri ortaya çıktığında uzman bir doktora muayene olmanız gerekir. Fiziki muayene ile birlikte gelişmiş görüntüleme teknikleri kullanılarak lezyonun boyutu, şiddeti, vücuda olan etkisi belirlenebilir. Omurilik lezyonu tanısı koyarken ultrason, bilgisayarlı tomografi (BT), manyetik rezonans (MR), pozitron emisyon tomografisi (PET) görüntülemesinden faydalanılır.

Omurilik Lezyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Omurilikte oluşan lezyonlarının tedavisi yapılırken bazı faktörler göz önüne alınarak tedavi planlaması yapılır. Omurilik lezyonunun çeşidine, oluştuğu bölgeye, şiddetine ve hastanın genel sağlık durumuna bağlı olarak tedavi yöntemleri farklılık gösterebilir. Omurilik lezyonlarında uygulanacak tedavi türleri şu şekildedir;

• Tıbbi tedavi yöntemi: Daha çok iyi huylu omurilik lezyonlarında uygulanır. Özellikle kas gevşetici ilaçlar, ağrı kesiciler ve antiinflamatuar içerikli ilaçlar kullanılır.
• Cerrahi müdahale: Omurilik lezyonlarına bağlı olarak dokularda meydana gelen hasarlı yapılar çıkarılır.
• Fizik tedavi ve rehabilitasyon uygulamaları: Genelde ameliyat sonrası zayıflayan omurilik yapısını güçlendirerek kas gücünü ve fiziksel hareket kabiliyetini artırmak için yapılan egzersizleri kapsar.

Omurilik Lezyonu Ameliyatı

Omurilik lezyonları tedavi edilirken özellikle kötü huylu olan lezyonlarda kullanılan yöntem cerrahi müdahaledir. Yüksek teknolojili sağlık cihaz ve ekipmanları ile yapılan bu tür omurilik ameliyatlarında olumlu sonuçlar alınmaktadır. Omurilik lezyonlarının ameliyatında, oluşan lezyonun etkisine göre cerrahi müdahale türleri de değişebilir.

İyi huylu lezyonlar için yapılan ameliyatlarda oluşan lezyonlu dokular oldukça kolay bir şekilde çıkarılır. Kötü huylu omurilik lezyonlarında ise oluşan lezyonun tamamı çıkarılamayabilir. Bu tür durumlarda hastaya ilave tedaviler uygulanabilir. Ayrıca bazı hastaların omurilik bölgesine implant da takılmaktadır.

Omurilik Lezyonu Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci

Omurilik lezyonu sonucu uygulanan tedavilerden sonra bazı hususlara hastaların özellikle dikkat etmeleri gerekir.

Omurilik lezyonuna bağlı ameliyattan sonra yapılması gerekenler şu şekilde sıralanabilir:

• Ameliyat sonrası omuriliğin sağlığı için vücudu fazla yormayacak şekilde egzersizler yapılmalıdır.
• Bisiklete binerek omurilik yapısı güçlendirilebilir.
• Yüzme etkinliği omurilik için oldukça faydalıdır.
• Engebesiz ve eğimsiz olan düz bir yolda yürüme egzersizleri yapılabilir. Böylece kaslar yavaş yavaş kuvvetlendirilerek, omurilik yapısı güçlendirilmeye çalışılır.
• Omurilik lezyonuna bağlı ameliyattan bir hafta sonra 2 kiloyu geçmeyecek şekilde ağırlık kaldırma çalışmaları yapılabilir. 
• Dengeli ve sağlıklı bir beslenme programı hazırlanarak; vitamin takviyesi alınmalı, bol bol meyve tüketilmeli, sigara ve alkol tüketilmemeli, günlük sıvı tüketimi artırılmalı, kemik ve et suyu içilmelidir.
• Özellikle istirahat ve dinleme, omurilik lezyonu sonucu yapılan ameliyatlar için oldukça önemlidir.
• Reçete edilen ilaçların düzenli kullanılarak rutin doktor kontrollerini aksatmamak gerekir.