Orf Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Orf hastalığı, cilt üzerinde bazı belirtiler eşliğinde ortaya çıkan hastalık türleri arasında yer alır. Cilt hastalıklarından birisi olarak da adlandırılması mümkündür. Bazı hayvan türlerinden insanlara bulaşma ihtimali söz konusudur. Ağrılı cilt lezyonları şeklinde görülür. Ağız ağrısı ile başlayan Parapox virüsü nedeni ile orf hastalığı ortaya çıkar. Orf hastalığı diğer bir yandan çiftlik çiçeği bahçesi olarak da bilinir.

Orf Hastalığı Nedir?

Orf hastalığı, özellikle koyun ve keçilerden bulaşan zoonotik bir viral deri enfeksiyonudur. Parapox virüsünün vücuda bulaşmasıyla meydana gelen orf hastalığı için cilt lezyonu ifadesi de kullanılabilir.

Genellikle koyun ve keçi gibi hayvanların yoğun olduğu bölgelerde bu virüse rastlanır. Bu hayvanlarda Parapox virüsünün olması halinde ise virüsün insanlara bulaşma ihtimali yüksektir.

Hayvanların derisinde kızarmış kabarıklıklar varsa bu durum virüs olduğunun bir işareti olabilir. Bu nedenle de hayvanların veteriner kontrolünden geçmesi oldukça önemlidir. Hayvanlardan birçok insana parapox virüsü bulaşabilir. Hayvanlarda da insanlarda da ağız ağrısı ile başlayıp ilerleyen süreçte cilt lezyonuna dönüşebilir. 

Zoonotik temelli olarak bilinen bu hastalık sadece insanlara değil, aynı zamanda koyun ve keçilerden diğer hayvanlara da bulaşabilir. Enfekte bir dermatolojik hastalık türü olarak da değerlendirilebilir. Bu hastalık sadece keçi ve koyunlarda yoktur. Geyiklerde ve birçok küçükbaş hayvanda bulunma ihtimali yüksektir. Bir hayvanda orf hastalığı başlamışsa diğer hayvanlarda da bir süre sonra bu hastalık gözlemlenir.

Orf Hastalığı Evreleri Nelerdir?

Orf hastalığı evreleri genellikle 6 farklı aşamada değerlendirilir. Hastalığın ilk evresi makülopapüler evre olarak adlandırılır. Bu aşamada deride lezyon oluşumu başlar. Fakat oluşan bu lezyonlar kişinin cildi ile aynı renktedir. Hafif bir kabarıklık şeklinde görülür. Bu nedenle sinek ısırığı ile karıştırılması mümkündür. İkinci evre ise hedef görünüm evresi olarak bilinir. Bu aşamada lezyon renk almaya başlar. Yaranın ortası kırmızı bir yuvarlak şeklindedir. Bu yuvarlağın dış kısmında ise beyaz bir halka şekli vardır. Beyaz halkanın dış kısmında ise kırmızı bir halka daha oluşur. 

Orf hastalığının üçüncü evresi ise nodüler evre olarak bilinir. Bu aşamada lezyon derinin altına doğru yerleşmeye başlar. Yerleşen lezyon daha sert bir yapıya bürünür. Dördüncü evre, rejeneratif evredir. Bu evrede ise oluşan bu yaralar kuru bir hale gelir. Yaranın üzerinde siyah renkte küçük noktalar görülmeye başlar. 

Hastalığın beşinci evresi papillomatöz evredir. Bu aşamaya gelindiğinde ise oluşan bu lezyonlar siğil şeklinde bir görünüme kavuşur. Son evre ise regresif evre olarak adlandırılır. Bu aşamada hastalık gerileme sürecine girer. Lezyon daha da kuru bir hale gelir. Lezyonun üzeri ise kabuklanmaya başlar. Bu süreç, orf hastalığının iyileşme süreci olarak da adlandırılır. 

Orf Hastalığı Belirtileri Nelerdir?

Orf hastalığı belirtileri ilk olarak ağız ağrısı şeklinde kendini gösterir. İlerleyen süreçte ise farklı belirtiler ile birlikte kendisini göstermeye devam eder. Bulaşıcı bir hastalık türü olduğu için doktor muayenesi de oldukça önemlidir. Orf hastalığı insan üzerinde şu belirtiler ile birlikte görülmeye başlar;

• Ağız ağrısı
• Halsizlik 
• Ellerde ve kol bölgesinde lezyon oluşumu
• Yüksek ateş 
• Lenf düğümlerinde şişkinlik
• Nodül oluşumu
• Yara oluşan bölgelerde ağrı ve kaşıntı 
• Kırmızı ya da mavi renkte lekeler oluşur

Orf Hastalığı Nasıl Teşhis Edilir?

Orf hastalığı teşhisi için öncelikle fiziki muayene gereklidir. Kişinin cildinde oluşan lezyonlar incelenir. Hastalığın kesin bir şekilde teşhis edilebilmesi için yara oluşan bölgeden parça alınır. Böylelikle biyopsi işlemi gerçekleşir. Biyopsi işleminin sonucuna göre hastalığın teşhis edilmesi mümkün hale gelir. Elektron mikroskobu yardımı ile derinin incelenmesi de orf hastalığı teşhisi için kullanılabilecek olan yöntemler arasında yer alır. Viral sürüntü örneği yardımı ile de teşhis konulması mümkündür.

Bu işlemler gerçekleştikten sonra ise test uygulanır. Bu test PCR ismi ile bilinir. Tam ismi polimeraz zincir reaksiyonu testidir. Orf hastalığı, şarbon hastalığı ile karıştırılabilir. Bu nedenle de testin dikkatli bir şekilde uygulanması gerekir. Diğer uygulanan işlemler ve PCR testi ile birlikte net bir tanı konulabilir.

Orf Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Orf hastalığı tedavisi için bilinen net bir işlem yoktur. Genellikle hafif belirtiler görülür. Cilt hastalığı olarak bilinir. Bu nedenle de tedavi yöntemi olarak bazı kremlerin kullanımına başvurulur. Lezyon oluşan bölgelerin düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Öncelikle temiz bir bez ile yaraların üzeri temizlenebilir. Fakat yaralara direkt olarak ten temasında bulunulmaması gerekir. Bu aşamada cerrahi plastik eldivenler kullanılabilir.

Yara ile temas eden bezin, cildin farklı bölgelerine değdirilmemesi gerekir. Orf hastalığı ilacı olarak genellikle cildi ferahlatacak kremler önerilir. Orf hastalığına bağlı olarak meydana gelen yaralar bazen açık yara şeklinde de oluşabilir. Bu gibi durumlarda ise yaranın sıvı ile temas etmemesi gerekir. Aynı zamanda yaraların üzerinin kapalı olması gerekir. Su geçirmeyen yara bantları ile yaraların üzerinin kapatılması mümkündür. 

Günlük olarak giyilen kıyafetlerin temiz olması gerekir. Steril kıyafetler tercih edilmelidir. Yastık, yorgan ve çarşaf gibi günlük kullanılan ve cilt ile temas edilebilecek her ürünün steril olması, sürekli olarak değiştirilmesi gerekir. Orf hastalığı için kullanılabilecek farklı krem türleri vardır. Fakat bu kremlerin doktor onayı ile kullanılması gerekir. Bu kremler antiseptik solüsyon ve antiviral kremler olarak bilinir.

Orf Hastalığı İnsandan İnsana Bulaşır mı?

Orf hastalığı insandan insana geçen bir hastalık türü olarak bilinmez. Bu hastalık genellikle hayvanlardan hayvanlara ve hayvanlardan insanlara bulaşır. Fakat orf hastalığına bağlı olarak ortaya çıkan lezyonlar ile temas edilmesi halinde, vücudun farklı bölgelerine dokunulmaması gerekir. Kişinin kendi vücudunda oluşan bu lezyonlar, vücudun farklı bölgelerine temas yolu ile bulaşabilir. Kısaca belirtmek gerekirse orf hastalığına sahip bir kişi, başka bir kişiye bu hastalığı bulaştırmaz.

Orf Hastalığından Korunma Yöntemleri Nelerdir? 

Orf hastalığı genellikle küçükbaş hayvanlardan insanlara geçer. Hayvanların bakıldığı yerin temiz olması gerekir. Küçükbaş hayvanların biberon ile beslenmesi, fazla yakın temas kurulması ve sağlık kontrollerinin aksatılmaması gerekir. Bu noktada özellikle çobanlar, veterinerler, hayvanlar ile ilgilenen kişiler ve kasaplar daha fazla risk altındadır.

Orf hastalığından korunmak için hayvan kesilen bıçağın başka bir kesimde kullanılmaması gerekir. Hayvanlarda herhangi bir hastalık belirtisi görülmesi halinde mutlaka veteriner hekime danışılmalıdır. Veteriner hekimlerin ise hayvan kontrolünde koruyucu kıyafet giymesi ve eldiven takması gerekir.