Yumurtalık (Over) Kanseri Nedir? Yumurtalık Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri, kadın üreme sisteminin önemli bir parçası olan yumurtalıklarda meydana gelen, genellikle sinsi ve erken belirtiler vermeden ilerleyen bir kanser türüdür. Diğer bir adı over kanseri olan yumurtalık kanseri genellikle genetik faktörler, yaşam tarzı ve çevresel etkenler gibi çeşitli nedenlerle ortaya çıkar. Özellikle genetik yatkınlık, BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonları gibi risk faktörleri, yumurtalık kanseri gelişme olasılığını artırır. Yumurtalık kanserinin belirtileri arasında karın şişliği, sindirim problemleri ve pelvik ağrı gibi yaygın olmayan şikayetler yer alır. Bu nedenle, düzenli kontroller ve erken teşhis için farkındalık, yumurtalık kanserinin tedavisi konusunda büyük önem taşımaktadır.

Yumurtalık Kanseri Nedir? 

Yumurtalık kanseri, yumurtalıklarda veya fallop tüplerindeki hücrelerin anormal ve kontrolsüz bir şekilde büyümesi ve çoğalmasıyla meydana gelen bir kanser türüdür. Yumurtalık kanserinin teşhisi bazı vakalarda zor olabilir çünkü yumurtalık kanseri semptomları genellikle daha sonraki aşamalara kadar gelişmez ve geç evrelerde belirti vermeye başlar.

Bilinen en yaygın yumurtalık kanseri belirtileri olarak karında şişlik, sindirim problemleri, pelvik bölgede ağrı, mide bulantısı ve kilo kaybıdır. Yumurtalık kanserinin teşhisinin ardından uygulanabilecek tedavi yöntemleri arasında ise kanserin çıkarılması için ameliyat, kemoterapi ve diğer kanser tedavileri yer alır. 

Yumurtalık kanseri hakkında

Yumurtalık hücrelerinde gerçekleşen kontrolsüz çoğalma ve sonuçta meydana gelen kötü huylu tümör oluşumu yumurtalık kanseri olarak tanımlanır. Bu kanserler içerisinde en sık rastlanan epitelyal over kanseridir ve görülme sıklığı 55 kadında 1'dir. Hastalık erken tanı ile tedavi edilebilir ancak başlangıç dönemlerinde büyük şikayetlere yol açmadığından sinsi ilerleme gösterir.

Dolayısıyla başlangıç evrelerinin belirtileri hakkında detaylı bilgi sahibi olunmalı ve tüm şikâyetler yumurtalık kanseri açısından değerlendirilmelidir. 

Over Nedir?

Rahmin iki yanında yer alan, görevleri yumurta üretmek ve kadın cinsiyet hormonu salgılamak olan overler, halk arasında yumurtalık olarak da adlandırılan bir çift organdır.

Her menstruasyon (regl) döneminde bu organlar tarafından bir adet yumurta üretilir ve fallop tüpü adı verilen bir kanal ile rahime gönderilir.

Yumurtalık bu kanalda iken sperm ile birleşir ve döllenme sağlanırsa gebelik durumu gerçekleşir ve regl kanaması yaşanmaz. Ancak döllenmenin sağlanmaması durumunda, üretilmiş olan yumurta hücresi rahim içerisine yerleşmez ve yumurta hücresi ile birlikte genişleyen rahim duvarı kanama yoluyla ile vücut dışına atılır.

Bu döngünün gerçekleşmesini sağlayan östrojen ve progesteron adlı hormonlar da yine yumurtalıklar tarafından salgılanır ve sağlıklı regl döngüsü bu hormonlar tarafından kontrol edilir. 

Kadında yumurtalık hastalıkları yumurtalık kisti, over kanseri veya yumurtalıkta tümör gibi çeşitli şekillerde ortaya çıkabilen ve oldukça sık karşılaşılan hastalıklardır.

Erken teşhis ile etkili şekilde tedavi edilebilen yumurtalık kanseri ve belirtileri hakkında yeterli bilgi sahibi olunması büyük önem taşır. 

Yumurtalıkta Kist Nedir? 

İçi su dolu kesecikler olarak tanımlanabilen kist dokuları, genellikle büyüme veya yayılma göstermeyen ve patolojik olmayan tümör dokularıdır.

Tedavi edilmediği takdirde polikistik over hastalığına yol açabilen ve yumurtlamayı engelleyerek kısırlığa neden olabilen bu yumurtalık ve rahim kisti hakkında detaylı bilgi sahibi olunması, belirti ve bulguların zamanında fark edilmesi ve erken tedavi seçeneklerinin değerlendirilmesi gerekir. 

Şiddetli regl ağrısı ve düzensiz kanamalar yumurtalıkta veya rahimde kist belirtileri olarak değerlendirilir. 

Yumurtalık Kanseri Neden Olur?

Over kanserinin kesin nedeni tam olarak bilinmemekle birlikte, genetik faktörler ve çevresel etkenlerin birlikte rol oynadığı düşünülmektedir. BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonları, ailede over veya meme kanseri öyküsü, ileri yaş, hormonal dengesizlikler ve hiç hamile kalmamış olmak risk faktörleri arasında yer alır.

Ayrıca, uzun süreli yumurtlama döngüleri de risk faktörleri arasında sayılabilir. Düzenli sağlık kontrolleri ve risk faktörlerinin farkında olmak, erken teşhis açısından önemlidir.

Yumurtalık Kanseri Türleri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri üç ana gruba ayrılır. Bunlar, epitelyal tümörler, germ hücreli tümörler ve stromal tümörlerdir. Epitelyal tümörler, en yaygın tür olup yumurtalıkların dış yüzeyinde başlar. Germ hücreli tümörler, yumurta hücrelerinden kaynaklanır ve genellikle genç kadınlarda görülür. Stromal tümörler ise hormon üreten dokularda başlar. Her türün tedavi ve prognozu farklıdır. Doktor, kanser türüne göre tedavi planı oluşturur.

Yumurtalık Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Karın bölgesinde ağrı ve rahatsızlık hissi, mide bulantısı, iştahta azalma, kilo kaybı, kabızlık, sık idrara çıkma ihtiyacı, vajinal kanama ve uzun süre hazımsızlık gibi durumlar yumurtalık kanseri belirtileri olarak geçer. 

Yumurtalık kanserinin bilinen en yaygın belirtileri şöyledir:

• Karın ağrısı
• Pelvik bölgede ağrı
• Mide bulantısı
• İştahta azalma
• Kilo kaybı
• Kabızlık
• Sık idrara çıkma ihtiyacı 
• Vajinal kanama
• Uzun süren hazımsızlık

Yumurtalık veya over kanseri bazı durumlarda kanser ilerleyene dek herhangi bir şikâyete yol açmaz ve bazı problemleri yumurtalık kanseri belirtisi olarak değerlendirmek zorlaşır.

Bu gibi durumlarda ortaya çıkmış olan hastalığın ilerlemesini önlemek ve doğru zamanda etkili tedavi yöntemlerini uygulamak için kadınların jinekolojik muayenelere önem vermesi, düzenli olarak doktor kontrolüne gitmesi önerilir. 

Over (Yumurtalık) Kanseri 1. Evre Belirtileri 

Over kanserinin 1. evresinde belirtiler genellikle hafif ve belirsizdir. Karın bölgesinde hafif şişlik veya rahatsızlık hissi, pelvik bölgede ağrı ve bazen adet düzensizlikleri gözlemlenebilir. Bu evrede kanser sadece yumurtalıklarla sınırlıdır ve lenf düğümlerine veya diğer organlara yayılmamıştır. Erken evrelerde teşhis edilmesi durumunda tedavi şansı oldukça yüksektir. Ancak belirtiler genellikle fark edilmediğinden erken tanı için düzenli sağlık kontrolleri önemlidir.

Over (Yumurtalık) Kanseri 2. Evre Belirtileri 

Kanser, 2. evrede yumurtalıkların ötesine, pelvik bölgedeki diğer organlara yayılabilir. Bu evrede karında şişlik, hazımsızlık, bağırsak hareketlerinde değişiklik ve pelvik ağrı daha belirgin hale gelir. Bazı hastalarda idrar yaparken zorlanma veya sıklık da görülebilir. Kanser bu evrede halen pelvisle sınırlıdır ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Cerrahi müdahale ve kemoterapi bu aşamada yaygın olarak uygulanır.

Over (Yumurtalık) Kanseri 3. Evre Belirtileri 

3. evrede kanser, pelvisin ötesine karın boşluğuna ve lenf düğümlerine yayılmıştır. Karın şişliği, nefes darlığı, iştahsızlık ve kilo kaybı gibi belirtiler artar. Bu evre, hastaların çoğunda teşhis konulan aşamadır. Karında sıvı birikimi (asit) bu evrede yaygın bir semptomdur. Tedavi genellikle cerrahi müdahale ve kemoterapi kombinasyonunu içerir. Erken müdahale, yaşam süresini uzatmak ve yaşam kalitesini artırmak açısından kritiktir.

Over (Yumurtalık) Kanseri 4. Evre (Son Evre) Belirtileri

4. evrede kanser, karın dışındaki uzak organlara, genellikle akciğerler ve karaciğere yayılmıştır. Bu aşamada karında aşırı sıvı birikimi, şiddetli ağrı, nefes darlığı, yorgunluk ve iştahsızlık gibi semptomlar görülür. Tedavi, semptomları hafifletmek ve hastanın yaşam kalitesini artırmak amacıyla uygulanır. Cerrahi müdahale, kemoterapi ve hedefe yönelik tedaviler bu aşamada tercih edilen yöntemlerdir. Ancak tedavi genellikle kanseri tamamen iyileştirmekten ziyade ilerlemesini yavaşlatmayı hedefler.

Yumurtalık Kanseri Tanısı Nasıl Konulur? 

Yumurtalık kanserinin teşhisi için öncelikle kişinin sağlık durumu ve yaşadığı belirtiler ele alınır. Belirtiler eğer yumurtalık kanseri şüphesi doğuruyorsa uzman bir jinekolog tarafından ultrasonografi işlemi ile yumurtalıklar detaylı bir şekilde incelenir. Bununla birlikte vücutta tümör hücresi bulunması durumunda artan CA 125 adlı protein düzeyini ölçmek için kan tahlili yapılır.

Ancak bu proteinin artışı tek başına kanser tanısını koymak için yeterli değildir. Kanser tanısının en doğru şekilde konulabilmesi için yumurtalıktan “biyopsi” ile alınan doku hücresinin incelenmesi gerekir. 

Ancak bilinmelidir ki yumurtalıklardaki her kist kanser özelliği taşımaz. Özellikle üreme çağındaki kadınlarda görülen kistlerin birçoğu basit ve zararsız kistler olarak ortaya çıkar. Zamanla kendi kendine kaybolan bu iyi huylu kistler kanser riski taşımaz. Bu nedenle uzman doktor tarafından ultrasonda izlenen kistlerin zararlı mı yoksa vücut için herhangi bir olumsuzluk içermeyen özellikte mi olduğu tespit edilmektedir. Eğer bir risk söz konusuysa biyopsi ile alınan doku incelenir ve kesin tanı konur.

Bunun yanında menopozdaki kadınlarda ve adet görme öncesi genç kızlardaki her türlü kist, tümör riskine açıktır. Bu açıdan mutlaka uzman bir doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Yumurtalık Kanseri Tedavisi

Yumurtalık kanseri tedavisi için hastalığın yayılımı, hastanın yaşı ve kanserin evresi son derece önemlidir. Yumurtalık kanseri için en sık uygulanan tedavi yöntemi kanserli dokuların cerrahi operasyon ile çıkarılması ve ardından uygulanan kemoterapi (ilaç) tedavisidir. Bazı durumlarda radyoterapi adı verilen ışın tedavisi ile hastanın şikâyetleri kontrol altına alınır.  En sık uygulanan cerrahi tedavi yöntemi "histerektomi ve iki taraflı salpingo- ooforektomi" adı verilen, tüm rahim ve yumurtalık dokularının çıkarılması operasyonudur.

Ancak tümörün yayılma gösterdiği ve belirtilen operasyonun gerçekleştirilemediği durumlarda "debulking" denilen cerrahi müdahale ile tümör dokusunun mümkün olduğunca çıkarılması sağlanır.

Mevcut dokular cerrahi operasyon ile çıkarılamayacak kadar büyümüş ise önce ilaç tedavisi ile kanser hücreleri küçültülmeye çalışılır ve sonrasında cerrahi tedavi yöntemleri uygulanır. 

Yumurtalık kanseri tedavi aşamaları, kanserin tanı aşamasından başlayarak kemoterapi ve izlem süreçlerini kapsar.

Bu aşamalar genellikle üç ana başlık altında toplanır. Bunlar teşhis, cerrahi müdahale ve kemoterapi başlıkları altında aşağıdaki gibi sıralanabilir:

• Teşhis: Yumurtalık kanseri belirtileri görüldüğünde ultrason, kan testleri ve biyopsi gibi tanı yöntemleri kullanılarak hastalığın varlığı kesinleştirilir. Yumurtalık kanserinde erken teşhis tedavi başarısını artırdığı için düzenli jinekolojik kontroller önemlidir.
• Cerrahi Müdahale: Yumurtalık kanserinde tümörün çıkarılması için cerrahi operasyon yapılır. Bu müdahale, tümörün boyutuna ve yayılma durumuna göre şekillenir. Cerrahi müdahale sırasında kanserli dokular mümkün olduğunca çıkarılarak hastalığın yayılması önlenmeye çalışılır.
• Kemoterapi: Cerrahi işlem sonrasında kalan kanser hücrelerini yok etmek veya tümörü küçültmek için kemoterapi uygulanır. Yumurtalık kanseri kemoterapi süreci kanser hücrelerini hedef alarak yeniden çoğalmalarını engellemeyi ve kanserin ilerlemesini durdurmayı amaçlar.

Bu aşamalar her hasta için özel olarak planlanır ve hastanın sağlık durumu doğrultusunda uyarlanır. Yumurtalık kanseri tedavi aşamaları multidisipliner bir yaklaşımla yönetilir ve başarılı bir tedavi için hasta takibi büyük önem taşır.

Over (Yumurtalık) Kanseri Ameliyatı

Over kanseri ameliyatı, genellikle kanserli dokuların çıkarılmasını içerir. Bu işlemde yumurtalıklar, fallop tüpleri ve bazen rahim alınabilir. Ameliyatın kapsamı, kanserin evresine ve yayılımına bağlıdır. Ameliyat sonrası kemoterapi gibi ek tedaviler uygulanabilir. Deneyimli bir cerrah tarafından yapılan ameliyat, tedavinin başarısında kritik bir rol oynar.

Yumurtalık Kanseri Tedavisinde Kemoterapi Süreci

Yumurtalık kanserindeki kemoterapi süreci, kanser hücrelerini kontrol altına almak ya da tamamen yok etmek amacıyla uygulanan ilaç tedavisini ifade eder. Kemoterapi, çoğunlukla damar yolu ile alınan ilaçlarla uygulanır ve bazı durumlarda ağız yoluyla da alınabilir. Bu süreçte kullanılan ilaçlar, tümör hücrelerinin büyümesini engelleyerek kanserin yayılmasını durdurmayı hedefler. Yumurtalık kanseri kemoterapi süreci hastanın düzenli aralıklarla doktor kontrolünde olması gereken bir süreçtir ve genellikle birkaç kür şeklinde uygulanır. Bu süreçte hastaların yan etkiler ve iyileşme sürecini yönetmeleri için uzmanlardan destek almaları önerilir.

Yumurtalık kanserindeki kemoterapi süreci sonrası iyileşme evresi

Kemoterapi sonrası iyileşme süreci hastanın vücudunun tedaviye adaptasyonu ve yan etkilerden arınması açısından önemli bir dönemdir.

Bu süreçte hastanın sağlıklı bir beslenme düzeni, düzenli uyku ve yeterli sıvı alımı gibi temel gereksinimlere dikkat etmesi önerilir.

Kemoterapi sürecinin sona ermesiyle birlikte vücut, kanser ilaçlarının etkilerinden arınmaya başlar ve bağışıklık sistemi güçlenmeye çalışır.

Kemoterapi sonrası iyileşme sürecinde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar şunlardır:

• Beslenme Desteği: Hastanın enerji ihtiyacını karşılayacak sağlıklı ve dengeli bir diyet benimsemesi iyileşme sürecini hızlandırır. Vitamin, mineral ve protein açısından zengin yiyecekler bağışıklık sisteminin toparlanmasına katkıda bulunur.
• Dinlenme ve Fiziksel Aktivite Dengesi: Kemoterapi süreci sonrasında hastalar, enerji seviyelerini dengelemek amacıyla düzenli uyku ve hafif egzersiz programlarına uyabilir.
• Bağışıklık Sistemini Güçlendirmek: Kemoterapi bağışıklığı zayıflattığı için hastanın bağışıklığı destekleyici ek tedbirler alması önerilir. Sağlıklı beslenme ve doktor önerileri doğrultusunda bağışıklık destekleyici vitaminler alınabilir.

Kemoterapi sonrası iyileşme süreci her hastada farklı ilerler. Bu süreçte hastaların doktor kontrollerini aksatmadan düzenli olarak takip etmeleri önemlidir.

Kemoterapi sonrası iyileşme süreci vücudun eski dengesini bulmasına yardımcı olan bir dönemdir ve dikkatli bir şekilde yönetilmesi hastanın genel sağlığı için gereklidir.

Yumurtalık Kanseri Nasıl Önlenir? 

Yumurtalık kanserini tamamen önlemek mümkün değilse de, bazı önlemler alınarak risk azaltılabilir. 

Ailede yumurtalık veya meme kanseri öyküsü bulunan kişilerin genetik testler yaptırması önerilir. BRCA1 ve BRCA2 gen mutasyonları yumurtalık kanserine neden olabilir. Genetik testler yaptırılarak genlerin durumu hakkında bilgi alınabilir, hastalığa yakalanma riski azaltılabilir. 

Düzenli egzersizler, ciddi risk faktörleri arasında bulunan obezite ihtimalini azaltmaya yardımcı olabilir. Bağışıklık sistemini güçlendiren düzenli egzersizler genel sağlık durumu üzerinde olumlu etkilerde bulunabilir. 

Meyve, sebze ve tam tahıl yönünden zengin diyetlerle beslenmek genel sağlık durumunu güçlendirmesi sebebiyle etkili kanserden korunma tavsiyeleri arasında bulunur. Sağlıklı beslenme, diğer kanser türlerinin yanında, yumurtalık kanserine yakalanma riskini de düşürebilir. C vitamini ve E vitamini yönünden zengin, antioksidan içeren gıdaları tüketmek kanser hücrelerinin oluşumunu engellemeye yardımcı olabilir. 

Sigara ve alkol kullanmamak, eğer kullanılıyorsa bırakmak, kanserden korunma yöntemleri arasında sayılabilir.

Düzenli jinekolojik muayene yaptırmak hem yumurtalıkların genel durumu hem kanser belirtilerini takip etme açısından oldukça önemlidir. Belirli aralıklarla uzman doktorlara gidilerek kontrollerin yaptırılması tavsiye edilir.