Pankreas Kanseri Nedir? Belirtileri, Evreleri ve Tedavisi

Pankreas Kanseri Nedir?

Pankreas kanseri, pankreas dokusunda bulunan hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucunda gelişen kötü huylu tümörleri ifade eder. Pankreas; midenin arkasında yer alan, sindirim sistemi ve kan şekeri düzenlenmesinde önemli görevleri bulunan bir organdır.

Sindirime yardımcı olan enzimleri üretmesinin yanı sıra kan şekerinin dengelenmesinde görev alan hormonların salgılanmasını da sağlar. Bu nedenle pankreasta gelişen hastalıklar hem sindirim sistemi hem de metabolik süreçler üzerinde etkili olabilir.

Pankreas kanserlerinin büyük bölümü, pankreasın sindirim enzimlerini taşıyan kanallarını döşeyen hücrelerden kaynaklanır. Hastalığın seyri tümörün hücresel özelliklerine, pankreasın hangi bölümünde geliştiğine, çevre dokularla ilişkisine ve vücudun diğer bölgelerine yayılıp yayılmadığına göre değişebilir.

Pankreasın baş, gövde ve kuyruk olarak adlandırılan farklı bölümlerinde tümör gelişebilir. Özellikle pankreas başında bulunan tümörler safra yollarına yakın oldukları için sarılık gibi belirtileri daha erken ortaya çıkarabilir.

Pankreas kanserinin önemli özelliklerinden biri erken evrede belirgin yakınmalara yol açmayabilmesidir. İlk belirtiler çoğu zaman özgül değildir ve mide-bağırsak sistemiyle ilişkili daha sık görülen sorunlarla karıştırılabilir.

Bu nedenle hastalık bazı kişilerde ileri evreye ulaşana kadar fark edilmeyebilir. Açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık, sarılık, üst karın bölgesinde başlayıp sırta yayılabilen ağrı, dışkı özelliklerinde değişiklik ve yeni başlayan kan şekeri düzensizlikleri değerlendirilmesi gereken bulgular arasında yer alır.

Pankreas kanserinde tedavi planı tümörün evresi, cerrahi olarak çıkarılabilir olup olmadığı, kişinin genel sağlık durumu ve tümörün biyolojik özellikleri birlikte değerlendirilerek oluşturulur.  Özellikle hastalığın pankreasla sınırlı olduğu ve cerrahi olarak tamamen çıkarılabildiği durumlarda tedavi seçenekleri daha geniş olabilir. Bu nedenle şüpheli belirtilerin erken değerlendirilmesi ve tanı sürecinin geciktirilmemesi önem taşır.

Pankreas Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Pankreas kanseri erken dönemlerde belirti vermeyebilir veya oldukça belirsiz yakınmalarla başlayabilir. Ortaya çıkan belirtiler tümörün pankreasın hangi bölümünde bulunduğuna, büyüklüğüne ve çevre dokular üzerindeki etkisine göre değişebilir. Bazı bulgular safra yollarının etkilenmesine bağlı gelişirken bazıları sindirim enzimlerinin azalması, iştah değişiklikleri veya tümörün çevre sinir ve dokulara baskı yapmasıyla ortaya çıkabilir.

Pankreas kanserinde görülebilecek belirtiler arasında şunlar yer alabilir:

• Sarılık
• Üst karın bölgesinde ve sırta yayılan ağrı
• Açıklanamayan kilo kaybı
• İştahsızlık ve erken doyma
• Dışkı renginde ve yapısında değişiklik
• İdrar renginde koyulaşma
• Bulantı ve sindirim sorunları
• Yeni başlayan veya kontrolü zorlaşan kan şekeri yüksekliği
• Halsizlik ve yorgunluk
• Kaşıntı

Bu belirtilerden birinin bulunması tek başına pankreas kanseri olduğu anlamına gelmez. Ancak özellikle birden fazla belirtinin birlikte ortaya çıkması, giderek şiddetlenmesi veya açıklanamayan kilo kaybı ve sarılık gibi bulguların eşlik etmesi durumunda tıbbi değerlendirme önemlidir.

Sarılık

Sarılık, pankreas kanserinin özellikle pankreasın baş bölümünde gelişen tümörlerde daha dikkat çekici belirtilerinden biri olabilir. Pankreasın başı ana safra kanalına yakın konumda bulunduğundan, bu bölgede büyüyen bir tümör safra kanalına baskı yapabilir veya kanalın daralmasına neden olabilir.

Safranın bağırsaklara normal şekilde akamaması sonucunda bilirubin adı verilen pigment kanda birikir ve ciltte, göz aklarında sarı renk değişikliği ortaya çıkabilir. Sarılığa çoğu zaman idrar renginin koyulaşması, dışkının açık veya kil rengini alması ve yaygın kaşıntı eşlik edebilir.

Bazı kişilerde sarılık ağrı olmadan da gelişebilir. Özellikle yeni başlayan ve açıklanamayan sarılık yalnızca pankreas kanseri açısından değil, safra yolları ve karaciğerle ilişkili farklı hastalıklar açısından da değerlendirilmelidir.

Sarılığın nedeni kan testleri ve görüntüleme yöntemleriyle araştırılır. Pankreas kanserine bağlı gelişmişse tümörün safra yollarıyla ilişkisi tedavi planında önemli bir unsur haline gelir.

Üst Karın ve Sırt Ağrısı

Pankreas kanserinde ağrı genellikle üst karın bölgesinde hissedilir ve zamanla sırta doğru yayılabilir. Pankreas midenin arkasında, omurgaya yakın bir bölgede bulunduğu için büyüyen tümör çevresindeki sinir yapıları ve dokular üzerinde baskı oluşturabilir. Bazı kişiler ağrıyı künt, sürekli veya derinde hissedilen bir rahatsızlık şeklinde tarif edebilir.

Ağrı yemeklerden sonra veya sırtüstü yatıldığında artabilir, öne doğru eğilmekle geçici olarak hafifleyebilir. Bununla birlikte karın ve sırt ağrısı toplumda oldukça sık görülür ve çoğu zaman pankreas kanserine bağlı değildir.

Burada önemli olan ağrının yeni başlaması, giderek şiddetlenmesi, uzun süre devam etmesi ve kilo kaybı, iştahsızlık veya sarılık gibi başka bulgularla birlikte bulunmasıdır. Hastalığın ileri evrelerinde ağrı daha belirgin hale gelebilir ve kişinin uyku, hareket ve günlük yaşamını etkileyebilir.

Açıklanamayan Kilo Kaybı

Pankreas kanserinde kişinin beslenme veya egzersiz alışkanlıklarında belirgin bir değişiklik olmamasına rağmen kilo kaybetmesi önemli belirtilerden biri olabilir. Kilo kaybının birden fazla nedeni bulunabilir.

Tümörün vücudun enerji kullanımını değiştirmesi, iştahın azalması ve sindirim sisteminin yeterli şekilde çalışamaması birlikte etkili olabilir. Pankreasın sindirim enzimlerini yeterli miktarda üretememesi veya bu enzimlerin bağırsağa ulaşmasının azalması özellikle yağların ve diğer besinlerin sindirilmesini zorlaştırabilir.

Bunun sonucunda kişi yeterli miktarda yemek yese bile alınan besinlerden tam olarak yararlanamayabilir. Kilo kaybına kas kaybı, halsizlik ve genel güçsüzlük de eşlik edebilir. Özellikle kısa sürede ortaya çıkan, belirgin ve açıklanamayan kilo kaybı değerlendirilmelidir. Kilo kaybının tek başına pankreas kanserine özgü olmadığı unutulmamalıdır tiroid hastalıkları, sindirim sistemi sorunları ve farklı kronik hastalıklar da benzer bir tabloya yol açar.

İştahsızlık ve Erken Doyma

İştahsızlık pankreas kanserinde görülebilen ancak tek başına hastalığa özgü olmayan belirtilerden biridir. Kişi daha önce normal miktarda yemek yerken zamanla öğünlere karşı isteksizlik geliştirebilir veya birkaç lokma sonrasında kendisini doymuş hissedebilir.

Tümörün mide ve çevre yapılara yaptığı baskı, sindirim sistemindeki değişiklikler ve hastalığa bağlı metabolik süreçler erken doyma hissinin oluşmasına katkı sağlayabilir. Bulantı, karında şişkinlik ve hazımsızlık gibi yakınmalar da yemek yeme isteğini azaltabilir.

Uzun süre devam eden iştahsızlık zaman içinde kilo ve kas kaybını hızlandırabilir, kişinin genel durumunu ve tedaviye dayanıklılığını etkileyebilir. Bu nedenle hastalık sürecinde beslenme durumunun takip edilmesi önemlidir.

İştahsızlık çok sayıda farklı hastalıkta görülebileceği için yalnızca bu bulgu üzerinden pankreas kanserinden söz etmek mümkün değildir. Ancak iştahsızlığın açıklanamayan kilo kaybı, sarılık veya devam eden karın ağrısıyla birlikte bulunması halinde altta yatan neden araştırılmalıdır.

Dışkı ve Sindirim Düzeninde Değişiklik

Pankreas, besinlerin özellikle yağların sindirilmesine yardımcı olan enzimleri üretir. Pankreas kanseri bu enzimlerin üretimini veya bağırsağa ulaşmasını etkilediğinde sindirim sürecinde belirgin değişiklikler ortaya çıkabilir.

Dışkı normalden daha açık renkli, yağlı, kötü kokulu veya su üzerinde yüzen bir yapıya sahip olabilir. Bu durum yağların yeterince sindirilemediğini ve emilemediğini gösterebilir.

Bazı kişilerde ishal, karında şişkinlik, aşırı gaz veya yemeklerden sonra rahatsızlık hissi görülebilir. Sindirim bozukluğu devam ettikçe vitamin ve diğer besin öğelerinin emilimi de etkilenebilir ve kilo kaybı daha belirgin hale gelebilir.

Dışkıdaki bu değişiklikler pankreas kanserine özgü değildir; safra kesesi, karaciğer, bağırsak veya farklı pankreas hastalıklarında da ortaya çıkabilir. Ancak yeni başlayan ve kalıcı hale gelen dışkı değişikliklerinin özellikle kilo kaybı veya sarılıkla birlikte bulunması durumunda değerlendirilmesi önemlidir.

İdrar Renginde Koyulaşma ve Kaşıntı

Pankreasın baş bölümündeki tümörler safra kanalını etkilediğinde bilirubin bağırsaklara yeterince aktarılamaz ve kanda birikmeye başlayabilir. Bilirubinin böbrekler yoluyla atılması idrarın normalden daha koyu, çay veya kehribar renginde görünmesine neden olabilir. Bu durum bazen cilt ve gözlerde sararma başlamadan önce fark edilebilir.

Safra bileşenlerinin vücutta birikmesi aynı zamanda yaygın ve rahatsız edici kaşıntıya yol açabilir. Kaşıntı belirli bir bölgeyle sınırlı olmayabilir ve özellikle geceleri kişinin uykusunu etkileyebilir. İdrar rengindeki koyulaşmanın sıvı kaybı gibi çok daha basit nedenleri de bulunabilir.

Ancak yeterli sıvı tüketimine rağmen devam eden koyu idrar, açık renkli dışkı, sarılık ve kaşıntının birlikte görülmesi safra akımında bir sorun olabileceğini düşündürür. Böyle bir tabloda pankreas, safra yolları ve karaciğerin görüntüleme ve laboratuvar testleriyle değerlendirilmesi gerekebilir.

Yeni Başlayan Kan Şekeri Yüksekliği

Pankreas, kan şekerinin düzenlenmesinde görev alan hormonların üretildiği önemli bir organdır. Bu nedenle pankreasta gelişen bazı hastalıklar glikoz metabolizmasını etkileyebilir. Daha önce kan şekeri problemi bulunmayan bir kişide özellikle ileri yaşta yeni başlayan kan şekeri yüksekliği veya mevcut diyabetin kısa süre içinde belirgin şekilde kontrolünün zorlaşması bazı durumlarda pankreas hastalıklarının araştırılmasını gerektirebilir.

Bununla birlikte diyabet toplumda son derece yaygın bir durumdur ve yeni başlayan diyabet vakalarının büyük çoğunluğu pankreas kanserine bağlı değildir. Bu nedenle her kan şekeri yüksekliği pankreas kanseri belirtisi olarak değerlendirilmemelidir.

Özellikle kan şekeri değişikliğine açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık, sarılık veya karın-sırt ağrısı gibi belirtiler eşlik ediyorsa daha ayrıntılı inceleme gündeme gelebilir. Pankreas kanseri ile glikoz metabolizması arasındaki ilişki karmaşıktır ve değerlendirme kişinin yaşı, risk faktörleri ve diğer klinik bulgularla birlikte yapılmalıdır.

Halsizlik ve Yorgunluk

Halsizlik ve yorgunluk pankreas kanserinde sık görülebilen ancak oldukça genel belirtilerdir. Hastalığın vücutta oluşturduğu metabolik değişiklikler, yetersiz beslenme, kilo ve kas kaybı, uyku bozuklukları ve ağrı gibi faktörler kişinin günlük enerji düzeyini azaltabilir.

Bazı kişiler daha önce rahatlıkla yaptığı günlük aktivitelerde zorlanmaya, kısa yürüyüşlerde daha çabuk yorulmaya veya gün içinde daha fazla dinlenme ihtiyacı hissetmeye başlayabilir.

Hastalık ilerlediğinde anemi, enfeksiyon veya farklı organ sistemlerindeki etkilenmeler de yorgunluğu artırabilir. Bununla birlikte halsizlik tek başına pankreas kanserini düşündüren bir bulgu değildir. Uyku düzensizliği, stres, vitamin-mineral eksiklikleri ve çok sayıda farklı hastalık da yorgunluğa neden olabilir.

Yorgunluğun haftalar boyunca devam etmesi, belirgin şekilde artması ve özellikle açıklanamayan kilo kaybı, iştahsızlık veya sarılık gibi başka belirtilerle birlikte bulunması durumunda altta yatan nedenin araştırılması gerekir.

Pankreas Kanseri Neden Olur?

Pankreas kanseri, pankreas hücrelerinde hücre büyümesini ve çoğalmasını kontrol eden genetik mekanizmalarda değişikliklerin birikmesi sonucunda gelişir. Bu değişiklikler hücrelerin normal yaşam döngüsünün dışına çıkarak kontrolsüz biçimde çoğalmasına ve zamanla tümör oluşturmasına neden olabilir. Ancak çoğu hastada bu hücresel değişikliklerin neden başladığını kesin olarak belirlemek mümkün değildir.

Yaş pankreas kanseri açısından önemli risk faktörlerinden biridir ve hastalık daha çok ileri yaşlarda görülür. Sigara kullanımı da pankreas kanseri riskini artırabilen değiştirilebilir faktörlerden biridir. Uzun süreli tütün maruziyeti pankreas hücrelerinde hasar oluşmasına ve kansere yol açabilecek genetik değişikliklerin gelişmesine katkıda bulunabilir.

Obezite, fiziksel aktivite azlığı ve bazı metabolik sorunlar da pankreas kanseri riskinin artmasıyla ilişkilendirilebilir. Uzun süreli diyabet ve kronik pankreatit gibi durumlar da bazı kişilerde riskin yükselmesine katkıda bulunabilir. Kronik pankreatitte pankreas dokusunda uzun süre devam eden inflamasyon bulunması hücresel değişikliklere zemin hazırlayabilir.

Aile öyküsü ve genetik yatkınlık da önemlidir. Pankreas kanseri vakalarının bir bölümünde aile içinde benzer hastalıkların görülmesi veya kanser riskini artıran kalıtsal genetik değişiklikler bulunabilir. Özellikle birden fazla yakın aile üyesinde pankreas kanseri öyküsü varsa genetik değerlendirme gündeme gelebilir.

Risk faktörlerinin bulunması kişinin mutlaka pankreas kanseri geliştireceği anlamına gelmez. Benzer şekilde hiçbir belirgin risk faktörü bulunmayan kişilerde de pankreas kanseri ortaya çıkabilir. Bu nedenle risk faktörleri hastalığın kesin nedenleri olarak değil, gelişme olasılığını etkileyebilen unsurlar olarak değerlendirilmelidir.

Pankreas Kanseri Evreleri Nelerdir?

Pankreas kanserinde evreleme, tümörün pankreas içindeki yaygınlığını, çevre dokular ve damarlarla ilişkisini, lenf bezlerine yayılıp yayılmadığını ve uzak organlarda metastaz bulunup bulunmadığını değerlendirmek için kullanılır. Evre bilgisi, hastalığın ne kadar ilerlediğini anlamaya ve cerrahi, sistemik tedavi veya diğer yaklaşımların hangi sırayla uygulanacağını planlamaya yardımcı olur.

Pankreas Kanseri 1. Evre

Evre 1 pankreas kanserinde tümör genel olarak pankreasla sınırlıdır ve uzak organlara yayılım göstermez. Bu evrede tümörün boyutu ve pankreas içindeki konumu önem taşır. Erken evrede saptanan bazı tümörlerde cerrahi olarak tamamen çıkarılabilme olasılığı daha yüksek olabilir.

Bununla birlikte pankreas kanserinin erken evrede belirti vermemesi nedeniyle bu aşamada tanı konması her zaman kolay değildir. Sarılık gibi belirtilerin erken ortaya çıktığı pankreas başı tümörleri bazı hastalarda daha erken fark edilebilir. Evre 1 hastalarda tedavi planı oluşturulurken görüntüleme bulguları, tümörün çevre damarlarla ilişkisi ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilir. Uygun hastalarda cerrahi sonrasında ek tedaviler de planlanabilir.

Pankreas Kanseri 2. Evre

Evre 2 pankreas kanserinde tümör pankreas dışına yakın çevre dokulara ilerlemiş olabilir veya bölgesel lenf bezlerinde tutulum görülebilir. Ancak uzak organ metastazı bulunmaz. Bu evrede hastalığın cerrahi olarak çıkarılabilir olup olmadığı ayrıntılı görüntüleme ile değerlendirilir.

Bazı hastalarda tümör doğrudan cerrahiye uygun olabilirken, bazı hastalarda önce sistemik tedavi uygulanması tercih edilebilir. Özellikle tümörün çevredeki önemli damarlarla yakın ilişkisi bulunuyorsa tedavi sıralaması kişiye özel planlanır. Evre 2 pankreas kanserinde amaç, mümkün olan hastalarda tümörün tamamen çıkarılması ve mikroskobik düzeyde kalabilecek kanser hücrelerinin kontrol altına alınmasıdır.

Lenf bezi tutulumunun bulunması hastalığın tekrarlama riskini etkileyebilir. Bu nedenle cerrahi sonrasında patoloji sonuçları ayrıntılı olarak değerlendirilir ve ek tedavi gereksinimi buna göre belirlenir.

Pankreas Kanseri 3. Evre

Evre 3 pankreas kanserinde tümör çevredeki önemli damarlarla daha ileri düzeyde ilişkili olabilir veya bölgesel lenf bezlerinde daha yaygın tutulum bulunabilir. Hastalık henüz uzak organlara metastaz yapmamış olsa da lokal olarak ileri kabul edilebilir.

Bu evrede cerrahi uygulanabilirliği her hasta için ayrı değerlendirilir. Tümörün büyük damarları çevrelemesi veya bu yapılara ileri düzeyde yayılması doğrudan cerrahiyi zorlaştırabilir. Böyle durumlarda sistemik tedaviyle hastalığın kontrol altına alınması ve daha sonra cerrahi uygunluğun yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Evre 3 hastalarda tedavi yalnızca tümörün boyutuna göre belirlenmez. Tümörün damarlarla ilişkisi, lenf bezi durumu, kişinin genel sağlık özellikleri ve uygulanan tedavilere verdiği yanıt birlikte değerlendirilir. Bazı hastalarda radyoterapi de lokal hastalık kontrolünü desteklemek amacıyla tedavi planına dahil edilebilir.

Pankreas Kanseri 4. Evre

Evre 4 pankreas kanseri, hastalığın pankreas ve yakın çevresinin dışına çıkarak uzak organlara yayıldığı metastatik evredir. En sık karaciğer olmak üzere akciğerler, karın zarı ve farklı organlarda metastaz görülebilir.

Bu evrede cerrahi genellikle temel tedavi yaklaşımı değildir. Tedavinin ana amacı sistemik yöntemlerle hastalığın büyümesini ve yayılımını kontrol altına almak, belirtileri azaltmak ve kişinin yaşam kalitesini mümkün olduğunca korumaktır. Tedavi seçimi kişinin genel sağlık durumuna, tümörün biyolojik özelliklerine ve önceki tedavilere göre kişiselleştirilir.

Evre 4 pankreas kanserinde destekleyici bakım da tedavinin önemli bir parçasıdır. Ağrı, beslenme sorunları, sarılık, sindirim güçlüğü ve kan şekeri düzensizlikleri gibi belirtilerin kontrol altına alınması hastanın günlük yaşamını doğrudan etkileyebilir. Tedavi sürecinde hastalığın yanıtı düzenli görüntüleme ve klinik değerlendirmelerle izlenir.

Pankreas Kanseri Türleri Nelerdir?

Pankreas kanseri tek bir hastalık türünden oluşmaz. Pankreasta farklı hücre grupları bulunduğu için kanserin geliştiği hücre tipine göre farklı pankreas tümörleri ortaya çıkabilir. Bu ayrım tedavi yaklaşımı ve hastalığın biyolojik davranışı açısından önemlidir.

Pankreas kanserlerinin büyük çoğunluğu pankreasın ekzokrin bölümünden kaynaklanır. Bu grup içerisinde en sık karşılaşılan tür pankreatik duktal adenokarsinomdur. Bu tümör pankreas salgılarının taşındığı kanalları oluşturan hücrelerden gelişir ve günlük kullanımda “pankreas kanseri” denildiğinde çoğunlukla bu tür kastedilir.

Ekzokrin pankreastan kaynaklanan daha nadir tümör türleri de bulunabilir. Bunların hücresel yapısı ve biyolojik davranışı klasik pankreatik adenokarsinomdan farklı olabilir. Tanı için tümörden alınan örneğin patolojik olarak incelenmesi gerekir.

Pankreasın hormon üreten endokrin hücrelerinden gelişen nöroendokrin tümörler ise ayrı bir gruptur. Bu tümörlerin bazıları hormon salgılayarak belirgin klinik belirtilere neden olabilirken bazıları hormon üretmeden büyüyebilir. Nöroendokrin tümörlerin seyri, tedavisi ve sınıflandırılması pankreatik adenokarsinomdan farklıdır.

Bu nedenle pankreasta bir kitle saptandığında yalnızca kitlenin varlığı değil, hangi hücre tipinden kaynaklandığı da belirlenmeye çalışılır. Patoloji sonucu tümörün türünün netleştirilmesinde temel rol oynar ve tedavi planı bu bilgiye göre şekillendirilir.

Pankreas Kanseri Tanısı Nasıl Konur?

Pankreas kanseri tanısı genellikle hastanın şikâyetleri, fizik muayene, kan testleri ve görüntüleme yöntemlerinin birlikte değerlendirilmesiyle başlar. Özellikle sarılık, açıklanamayan kilo kaybı, devam eden üst karın-sırt ağrısı veya görüntüleme sırasında tesadüfen pankreasta kitle görülmesi ileri inceleme gerektirebilir.

Kan testleri karaciğer ve safra yollarıyla ilişkili değişiklikleri gösterebilir. Safra kanalının tıkanması durumunda bilirubin ve bazı karaciğer testlerinde yükselme saptanabilir. Bazı tümör belirteçleri de değerlendirmede kullanılabilir ancak bu değerler tek başına pankreas kanseri tanısı koydurmaz. İyi huylu hastalıklarda da yükselebilir veya pankreas kanseri bulunan bazı kişilerde normal olabilir.

Görüntüleme tanının en önemli aşamalarından biridir. Bilgisayarlı tomografi pankreastaki kitlenin boyutunu, çevre damarlarla ilişkisini ve uzak yayılım olup olmadığını değerlendirmeye yardımcı olabilir. Manyetik rezonans görüntüleme ve safra-pankreas kanallarını ayrıntılı olarak gösteren özel görüntüleme yöntemleri bazı hastalarda ek bilgi sağlayabilir.

Endoskopik ultrason, pankreasın mide ve bağırsaklara yakın konumundan yararlanılarak ayrıntılı görüntü elde edilmesine olanak sağlar. Bu yöntem sırasında şüpheli kitleden ince iğne ile doku örneği alınabilir. Elde edilen örnek patoloji laboratuvarında incelenerek kanser hücrelerinin bulunup bulunmadığı ve tümörün tipi belirlenebilir.

Tanı konduktan sonra hastalığın evresini belirlemek amacıyla ek görüntülemeler yapılabilir. Tümörün cerrahi olarak çıkarılabilirliği, lenf bezleri ve uzak organların durumu değerlendirilir. Tedavi planı genellikle cerrahi, medikal onkoloji, radyasyon onkolojisi, gastroenteroloji, radyoloji ve patoloji gibi farklı uzmanlıkların birlikte değerlendirmesi sonucunda oluşturulur.

Pankreas Kanseri Tedavisi

Pankreas kanseri tedavisi hastalığın evresine, tümörün pankreas içerisindeki yerine, çevredeki büyük damarlarla ilişkisine, uzak metastaz bulunup bulunmamasına ve kişinin genel sağlık durumuna göre planlanır. Her pankreas kanseri hastasında aynı tedavi sıralaması uygulanmaz.

Cerrahi, pankreasla sınırlı ve tamamen çıkarılabilir durumda olan tümörlerde temel tedavi seçeneklerinden biridir. Uygulanacak ameliyatın türü tümörün pankreasın hangi bölümünde bulunduğuna göre değişir. Pankreasın baş kısmındaki tümörlerde pankreasın ilgili bölümünün yanı sıra çevredeki bazı yapıların da çıkarıldığı daha kapsamlı cerrahi işlemler gerekebilir. Gövde veya kuyruk bölümündeki tümörlerde farklı cerrahi yaklaşımlar uygulanabilir.

Cerrahi sonrasında vücutta görüntüleme yöntemleriyle saptanamayan kanser hücrelerinin bulunma ihtimali nedeniyle sistemik tedaviler planlanabilir. Bazı hastalarda ise tümör başlangıçta cerrahi açıdan sınırda veya çevre damarlarla ilişkili olabilir. Bu durumlarda önce sistemik tedavi uygulanarak tümörün kontrol altına alınması ve daha sonra cerrahi uygunluğun yeniden değerlendirilmesi gündeme gelebilir.

Radyoterapi bazı hastalarda tedavi planının bir parçası olabilir. Kullanım zamanı ve amacı tümörün lokal özelliklerine, daha önce uygulanan tedavilere ve kişinin genel durumuna göre belirlenir. Her pankreas kanseri hastasında rutin olarak uygulanması gerekmez.

Uzak organlara yayılmış pankreas kanserinde cerrahi genellikle temel tedavi değildir. Bu durumda sistemik tedaviler hastalığın büyümesini ve yayılımını kontrol altında tutmaya yönelik kullanılır. Tümörün biyolojik ve genetik özellikleri bazı hastalarda tedavi seçiminin kişiselleştirilmesine yardımcı olabilir.

Pankreas kanserinde destekleyici tedavi de oldukça önemlidir. Ağrı kontrolü, beslenme desteği, pankreas enzim yetersizliğine bağlı sindirim sorunlarının yönetimi, safra yolu tıkanıklığının giderilmesi ve kan şekeri kontrolü hastanın yaşam kalitesini doğrudan etkileyebilir. Tedavi yalnızca tümöre yönelik uygulamalardan değil, hastalığın ve tedavinin oluşturduğu belirtilerin bütüncül şekilde yönetilmesinden oluşur.