Christopher Columbus'un tanımıyla ‘meleklerin meyvesi’ olan papaya dünyada pek çok ülkede sevilerek tüketilen tatlımsı bir meyvedir.
Papaya Nedir?
.jpg)
Papaya, Caricaceae familyasına ait büyük bir bitkidir. Papaya ismi hem bitkinin tümüne hem de meyveye verilen isimdir. Kökeni oldukça belirsiz olsa da papaya, Meksika ve Orta Amerika'ya özgü iki veya daha fazla Carica türünün birleşiminden ortaya çıktığı düşünülmektedir. Tropik iklimlerde ve subtropiklerin en sıcak bölgelerinde yetişir.
Papayanın hafif bir tadı vardır ve tatlılığı meyvenin olgunluğuna bağlıdır. Papaya ve kavuna benzer bir tada sahiptir. Tohumların ise karabibere benzer keskin bir tadı vardır. Papayanın bazı türlerinde diğerlerine göre daha belirgin olan hoş bir misk kokusu vardır.
Papayanın şekli büyük bir armudu andırır. Dış kabuğu turuncu yeşil karışımı olan meyvenin içteki etki kısmı ise türe ve olgunluğa göre sarıdan turuncuya dönen bir renge sahip olur. Papayanın tadı kavun ve balkabağına yakındır. Tatlı tadıyla ve yumuşak dokusuyla papaya popüler tropik meyveler arasında sayılabilir.
Papayalar, bol yağış alan ancak uzun süreli su baskınlarının minimumda olduğu yerlerde yetişir. Çok yüksek sıcaklıklar papayanın yetişmesini olumsuz etkiler.
Papaya Faydalarını Öne Çıkan Besin Değerleri
Papaya yoğun besin değerine sahiptir. Enflamasyonu azaltabilecek, hastalıklarla savaşabilecek ve genç görünmenize yardımcı olabilecek antioksidanlar içerir. Orta boy bir papaya, günlük ihtiyacınız olan C vitamininin %200'ünden fazlasına sahiptir.
C vitamini özellikle hastalıklara karşı vücudun savunma mekanizmasını güçlendirmede önemli bir role sahiptir. Papayanın ihtiva ettiği vitamin ve mineraller arasında folat, A vitamini, bakır, magnezyum, potasyum ve pantotenik asit de bulunur.
Orta boy bir papayanın besin değeri şöyledir:
- 120 kalori
- 1,3 gram protein
- 30 gram karbonhidrat
- 1 gramdan az yağ
- 4,7 gram lif
- 21,5 gram şeker
Papaya Faydaları Nelerdir?
C vitamini açısından zengin gıdalar tüketmek bağışıklık sisteminizi güçlendirmeye yardımcı olarak vücudun bakteriyel ve viral hastalıklarla savaşmasına olanak tanır. Papayada C vitamini yoğun miktarda bulunur. Papaya aynı zamanda sağlıklı ve işlevsel bir bağışıklık sistemi için önemli olan A vitamininin de iyi bir kaynağıdır.
Papayanın diğer faydalarını aşağıdaki gibi sıralamak mümkündür:
- Sindirim Sistemi Sağlığına Katkı: Papaya papain ve kimopapain isimli önemli 2 enzim içerir. Bu iki enzim de proteinleri sindirir ve böylece sindirim kolaylaşarak inflamasyon azalır. Papain, hafif mide rahatsızlığına yardımcı olmak için bazı reçetesiz takviyelerin de bir bileşenidir. Bu 2 enzim ayrıca yanık ve morarma tablolarında ağrıların hafiflemesine yardımcı olan destekleyicilerdir. Artrit ve astım gibi kronik hastalıkların semptomlarının hafiflemesi için de yine papain ve kimopapain yardımcı enzimlerdir. Papaya tohumlarının, yapraklarının ve köklerinin hayvanlarda ve insanlarda ülser tedavisinde olumlu etkiler yarattığı çalışmalar da mevcuttur.
- Kalp Sağlığını Koruma: Antioksidanlar açısından zengin beslenme kalp hastalığı riskini azaltabilir ve papaya da A vitamini, C vitamini ve E vitamini gibi antioksidanlar içerir. Antioksidanlar kolesterolün oksidasyonunu da önler. Böylece kalp hastalığına yol açabilen damar tıkanması ihtimali düşer. Ayrıca papayanın yüksek lif içeriği de kalp hastalığı riskini azaltan bir faktördür. Yüksek lifli beslenme kolesterol seviyesini düşürücü etkiye sahiptir. Çoğunlukla et ürünlerinde bulunan bir amino asit olan homosistein kalp hastalığını tetikleyebilen bir faktördür. Papayadaki folik asit sayesinde homosistein seviyesi bir nebze düşebilir.
- Prostat Kanserine Karşı Koruyucu: Papaya faydaları arasında kanserle mücadele önemli bir maddedir. Likopen kırmızı ve turuncu gıdalarda bulunan doğal bir pigmenttir. Domates ve karpuz gibi papaya da iyi bir likopen kaynağıdır. Bazı çalışmalar likopen yemenin prostat kanseri riskini azalttığı göstermektedir.
- Papaya Cilde Faydaları: Papaya meyvesi faydaları sayesinde daha güzel bir cilde kavuşabilirsiniz. Papaya cilde faydaları sayesinde ölü cilt hücreleri daha kolay temizlenir ve cilt yenilenir. Papaya özlü kremler yara iyileşmesini hızlandırır. Bazı cilt bakım ürünlerinde peeling özelliğini güçlendirmek için papaya enzimleri kullanılır. Papayadaki papain cildin daha pürüzsüz ve parlak olmasını sağlar.
Papaya Çekirdeğinin Faydaları
Papaya faydaları meyvesinde olduğu kadar çekirdeğinde yani tohumunda da yoğundur. Papayanın tohumlarının tadı acıdır ancak yenebilecek niteliktedir.
Papaya çekirdeğinin faydaları şöyle sıralanabilir:
- Antioksidan etkisi göstermesi
- Bağırsak sağlığını desteklemesi
- Kilo kaybına yardımcı olması
- Antiparaziter özellikte olması
- Kolesterolü düşürmesi
- Kanserle mücadele etmesi
- Nöron hasarları ile savaşması
- Kardiyovasküler sağlığı koruması
- Antibakteriyel özelliğe sahip olması
- İltihabı azaltması
- Karaciğer sağlığını ve fonksiyonunu desteklemesi
Papaya Nasıl Tüketilir?
Papaya meyvesi faydaları ve tadıyla birçok ülkede popüler bir kahvaltı meyvesidir. Ayrıca salatalarda, turtalarda, şerbetlerde, meyve sularında ve şekerlemelerde de papaya kullanılır.Papayayı lezzetli bir şekilde tüketebilmek için öncelikle satın alırken iyi seçim yapmak gerekir.
Papaya seçimi tüketim şekline göre en doğru şekilde yapılabilir. Genel olarak olgun papayaların tadı seviliyor olsa da olgunlaşmamış papayaları da tüketenler vardır. Papayanın olgun hali çiğ yenebilirken olgunlaşmamış hali ise genellikle kabak gibi pişirilerek ya da bazen salatalara ince dilimlenerek tüketilir. Papaya içeceklerde ve süt ürünleriyle birlikte de kullanılır. Özellikle smoothie ve meyveli yoğurt yapımında da tercih edilen meyvelerden biridir.
Olgunluk testi yaparken kırmızı ve turuncu kabuklu papayaların daha olgun olduğu bilgisi işinize yarayacaktır. Olgun papayalar hafif yumuşak bir dokuya sahip olurlar. Olgunlaşmamış papaya da yeterince beklenirse zamanla olgunlaşır.
Papayayı yemek ya da herhangi bir tarif için kullanmak istediğinizde kabuklarını soyduktan sonra içindeki çekirdekleri kavunu çekirdeklerini temizler gibi temizleyerek kalan kısmı yiyebilir ya da kullanabilirsiniz. Bazı kişiler kabuk ve çekirdekleri de tüketmeyi tercih etmektedir. Bu noktada damak tadınıza göre karar verebilirsiniz.