Parasentez Nedir? Parasentez Nasıl Yapılır?

Parasentez, kişilere tanı konulması için uygulanan bir işlemdir. Genellikle karın boşluğunda sıvı birikmesi meydana gelip gelmediği, bu yöntem ile teşhis edilir. Sadece tanı konulması için değil aynı zamanda tedavi için de bu yöntemin tercih edilmesi mümkündür. Özellikle şiddetli gaz sancısı oluşumunda, bu yönteme başvurularak kişinin gaz sancısı hafifletilebilir. 

Bazı durumlarda gaz sıkışması çok şiddetli bir şekilde ortaya çıkabilir. Vücudun birçok farklı boşluğuna bu gazın dolması mümkündür. Gaz genellikle vücut içerisinde hareket eder ve kişilerdeki ağrıyan yerler sürekli değişir. Fakat gazın sabit bir noktada kaldığı da görülebilir. Bu gibi durumlar apandisit ağrısı ile karıştırılabilir ya da farklı sağlık problemleri ile karıştırılır. Bu gibi durumlarda kişiye tanı konulabilmesi için parasentez uygulamasına başvurulur. 

Parasentez Nedir? 

Parasentez nedir kısaca bahsetmek gerekirse; parasentez, karın boşluğundaki sıvı birikiminin teşhis edilmesini ve bölgedeki sıvının çekilmesini sağlayan bir işlemdir. Bölgedeki hem sıvı hem de gaz, bu işlem sayesinde çıkarılabilir. Karın boşluğunda biriken sıvılar, asit formundadır. Asidin bölgede birikmesi ise böbrek yetmezliği gibi ciddi sağlık problemlerine neden olabilir. 

Bölgede oluşan problemin teşhisi için bu yönteme başvurulur. Parasentez işlemi ile kişinin karın boşluğundaki problemin ne olduğu ortaya çıkar. Aynı zamanda bölgede biriken gaz ya da sıvı bu yöntem ile karın boşluğundan çıkarılır. Kısacası parasentez hem tanı yöntemi hem de tedavi yöntemi olarak uygulanır. 

Parasentez Uygulaması Neden Yapılır?

Parasentez uygulaması, kişilere tanı konulabilmesi için yapılır. Kişinin karın boşluğunda sıvı birikmesi söz konusu ise hem bu sıvının boşaltılmasını sağlar hem de biriken sıvının teşhis edilmesi için uygulanır. Aynı zamanda kanser çeşitlerinin teşhis edilebilmesi için de bu yönteme başvurulması mümkündür. Bunların haricinde ise hastalara parasentez uygulanmasının nedenleri arasında şu maddeler yer alır:

• Enfeksiyon hastalıklarına dair tanı konulması
• Karaciğer hastalıklarının belirlenmesi
• Böbrek yetmezliği tanısı 
• Peritonit yani karın içerisinde ortaya çıkan enfeksiyonun, türünün belirlenmesi
• Kanama söz konusu ise bu kanamanın incelenmesi
• Gaz sancısının giderilmesi
• Siroz tanısı konulması
• Bazı hastalıkların tedavi edilebilmesi ve hastalıklara dair tanı konulması
• Kalp yetmezliği tanısı ve kalp yetmezliğine bağlı olarak biriken sıvının boşaltılması

Bunların haricinde ise farklı nedenlere bağlı olarak kişilere parasentez uygulamasının yapılması mümkündür. Hangi nedenlere bağlı olarak bu uygulamanın yapılması gerektiğine, alanında uzman hekimler tarafından karar verilir.

Parasentez İşlemi Nasıl Uygulanır?

Parasentez işlemi, lokal anestezi verilerek uygulanır. Kişi, sırt üstü olacak şekilde uzanır. İşlem yapılacak olan bölge dezenfekte edilir ve anestezi uygulanır. Anestezi etkisini gösterdiğinde ise hastanın karın bölgesine kateter yerleştirilir. Kateter yerleştirildikten sonra ise ultrason yardımıyla bölge incelenir. 

Kateter ya da iğne yardımı ile kişinin karın boşluğuna biriken sıvı dışarı çıkarılır. Bu süreçte kişinin belirtilerinin hafifleyip hafiflemediği kontrol edilir. İşlem yapılan bölge tekrar dezenfekte edilir ve bandaj uygulaması gerekli ise bandaj uygulanır. Daha sonrasında ise bölgeden alınan sıvı, laboratuvara gönderilir. Sıvının incelenmesi tamamlandığında ise kişilere tanı konulur. 

Tanı konulma sürecinde ise alınan sıvıdaki beyaz kan hücrelerinin sayısı değerlendirilir. Sıvıda ne kadar protein olduğuna ve albumin seviyesinin miktarına bakılır. Bunların haricinde ise alınan sıvı, mikroskop ile incelenir ve sıvı içerisinde herhangi bir mikrop ya da bakteri olup olmadığı kontrol edilir.

Yapılan bu işlemler hem böbreklerde bir sorun olup olmadığını gösterir hem de kişide kanser belirtileri var mı incelenmiş olur. Aynı zamanda karaciğer ve kalp problemleri olup olmadığı da bu sıvının incelenmesi ile ortaya çıkar. 

Sıvıdaki glukoz ve LDH değerlerinin ölçümü gerçekleştirilir. Bu işlem ise vücuttaki enfeksiyon oranının belirlenmesine katkı sağlar. Pankreas ile alakalı herhangi bir problem var mı kontrol edilebilmesi için ise karın boşluğundan alınan sıvıdaki amilaz seviyesinin ölçümü gerçekleştirilir. Bu durum, amilaz tahlili olarak da adlandırılır. 

Parasentez İşleminin Olası Riskleri Nelerdir?

Parasentez işleminin alanında uzman hekimler tarafından gerçekleştirilmesi gereklidir. Hasta için kullanılacak olan tıbbi ürünlerin ise hijyenik olmasına dikkat edilmelidir. Bu durumlara dikkat edilmesi halinde kişiye uygulanan parasentez işleminin herhangi bir riski yoktur. Bu durumlara dikkat edilmediğinde ise kişinin karın duvarında kanama meydana gelebilir ya da işlem yapılan bölgede enfeksiyon oluşabilir. İğnenin ya da kateterin hatalı bir şekilde yerleştirilmesi ya da çok derine inilmesi halinde ise kişinin bağırsaklarında yaralanmalar meydana gelebilir. Yaralanmalara bağlı olarak ise bağırsak kanaması ya da bağırsak iltihabı gibi sağlık problemleri ortaya çıkabilir

Parasentez İşleminden Sonra Nelere Dikkat Edilmelidir?

İşlem sonrasında kişilerin karın bölgelerinde hassasiyet meydana gelebilir. Bu nedenle yüz üstü yatılmaması önerilir. Bölgenin enfeksiyon kapmaması için ise düzenli olarak işlem yapılan bölgenin temizlenmesi gereklidir. Eller kirliyken bölgeye dokunulması, bölgede enfeksiyon oluşumuna neden olabilir. Bu nedenle de eller sabun ve su ile temizlenmeden bölgeye temas edilmemelidir.

Giyilen kıyafetlerin, bölgeyi tahriş etmemesine de özen gösterilmesi önerilir. Bunun haricinde ise bölgeden herhangi bir sıvı akıntısı görülmesi halinde, işlem yapılan sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Gerekli olması durumunda doktorlar, albumin takviyesi kullanımı önerebilir. Bu takviyelerin düzenli olarak tüketilmesi gereklidir. İşlem sonrasında ise bol sıvı tüketilmelidir.

Kişilerin birkaç gün boyunca ağır kaldırmaması ve karın bölgesini zorlamaması gerekir. Bu süreçte cinsel ilişki yaşanmaması da önerilen durumlar arasında yer alır. İşlem sonrasında kontrollerin aksatılmaması ve herhangi bir komplikasyon meydana geldiğinde, mutlaka doktora danışılması oldukça önemlidir. 

Beslenme düzeninde de bazı değişikliklerin yapılması gerekli olabilir. Daha hafif ve daha sağlıklı besinler tüketilebilir. Yağlı yiyeceklerin tüketiminin ise sınırlandırılması önerilir. Sigara ve alkol tüketimine de ara verilmesi hatta mümkünse tamamen bırakılması sağlık açısından faydalı olacaktır.