Parmak Uyuşması Neden Olur?

Parmaklarda uyuşma rahatsız edici olabilir. Normal hissin eksikliği ellerin ya da ayakların istenildiği gibi kullanılmamasına neden olabilir.

Parmak Uyuşması Nedir?

Parmak uyuşması nedenine bağlı olarak elde ve ayakta ağrı, güçsüzlük gibi belirtilerle ortaya çıkar.

Çoğunlukla el ve ayaklarda meydana gelen parmak uyuşması tedavi edilebilir. Uyuşma ne kadar erken tedavi edilirse iyileştirilme ihtimali de o kadar artar.  

Elin çevresel duyusal sinirlerine zarar veren herhangi bir durum, kalıcı el uyuşmasına neden olabilir. Beyin ve omuriliğin duyusal bölgelerini etkileyen bazı durumlarda da el uyuşması ortaya çıkabilir.

Orta, ulnar ve radyal sinirler, eldeki hissi algılayan çevresel duyusal sinirlerdir. Duyusal mesajları omuriliğe gönderir.

Omurilik de bunları beyne iletir ve bu sayede hissin farkına varırsınız. Bu yolun herhangi bir yerindeki hasar, el uyuşmasına neden olabilir. 

Ellerde ve kollarda iltihaplanmaya neden olan karpal tünel sendromu ya da romatoid artrit gibi rahatsızlıklar ortaya çıkabilir. Bu durumda uyuşma bir veya iki tarafı etkileyebilir. Servikal omurga sorunları bir ya da iki elde uyuşmaya neden olabilir.

Genellikle, travma ya da beyin sorunları (inme, beyin tümörü veya MS gibi) yalnızca bir elde uyuşmaya neden olur.

Parmak Uyuşması Belirtileri Nelerdir?

Parmak uyuşması eli, ayakları ya da kolu etkileyerek kişilerde bazı belirtilerin ortaya çıkmasına neden olabilir.

Meydana gelen uyuşma gelip geçici olabildiği gibi zaman zaman daha belirgin ve kronik de meydana gelebilir.

Parmakta uyuşma belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

• Ayakta ve elde his eksikliği 
• El ve ayakta uyuşmaya benzer karıncalanma
• Acı ve yanma 
• Sıcak ya da soğuk his
• Dokunmaya karşı aşırı hassasiyet 
• El ve ayak koordinasyonunda sorun 
• Parmak uyuşması bazen el veya kol zayıflığı ile ilişkili de olabilir. Periferik nöropati gibi sistemik durumlar (periferik sinirlerin hasar görmesi) genellikle ayaklarda uyuşmaya da neden olur.

Bu tür belirtilerin fark edilmesi halinde gerekli tanı ve tedavi işlemlerinin yaptırılması önemlidir. İhmal edilen parmak uyuşuklukları ilerleyen zamanlarda daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Parmak Uyuşması Nedenleri Nelerdir?

Parmak uyuşmasının en yaygın nedeni, el ve ayaklardaki duyusal sinirler ile küçük kan damarlarına baskı yapılmasıdır.

Ele yaslanıldığında ya da elin üzerinde oturulması halinde uyuşma meydana gelebilir. Bu durum, elin geçici olarak uyuştuğu hissine neden olabilir ve karıncalanma hissi verir.

Meydana gelen his genellikle birkaç dakika içinde kaybolur. Ancak nöropati veya periferik vasküler hastalığın olması durumunda uyuşukluk sık sık meydana gelerek daha uzun süreli olabilir.

Parmak uyuşması neden olur sorusuna verilebilecek cevaplar şu şekilde açıklanabilir;

• Periferik nöropati: Bu bozukluk, vücuttaki sinirlere zarar verir. Genellikle, distal (vücudun merkezinden en uzaktaki) sinirler en şiddetli şekilde etkilenir. Kontrolsüz diyabet, alkol kullanımı ve ilaçlar en yaygın periferik nöropati nedenidir. 
• Karpal tünel sendromu gibi median sinir hasarı: Bilek kısmından geçen median sinirde sıkışma meydana gelmesi sonucu oluşur. Elin aşırı kullanımı karpal tünel sendromuna neden olabilir.
• Radyal nöropati: Radyal sinirin sıkışması bilekte, dirsekte veya üst kolda meydana gelebilir.
• Kubital tünel sendromu ya da ulnar nöropati: Sıklıkla dirsekte görülen bir rahatsızlıktır.
• Servikal radikülopati: Omurga hastalıkları, dejeneratif artrit gibi duyusal spinal sinirleri sıkıştırarak eldeki hissi bozabilir.
• Servikalmiyelopati: Üst omurilikteki hasar, duyusal mesajların beyne ulaşmasını engelleyebilir. Tümör veya fıtıklaşmış disk dahil olmak üzere birçok nedenden kaynaklanabilir. 
• El veya kolda travma: Şiddetli travma, eldeki duyuyu algılayan sinirlere zarar verebilir ya da onları tamamen kesebilir. Önemli miktarda kan birikmesi, kan damarlarını, dokuları ve sinirleri sıkıştırarak işlevlerini bozan kompartman sendromuna neden olabilir.
• Romatoid artrit veya lupus gibi iltihaplı bozukluklar: Bu durum, sinirler veya omurilik çevresinde iltihaplanmaya neden olabilir. Sıklıkla iltihap giderici ilaçlarla düzelebilen dalgalanan semptomlara yol açabilir.
• Multiple skleroz (MS): Kronik inflamatuar hastalık olarak, merkezi sinir sistemindeki sinirleri kaplayan kılıfı hasara uğratır. El duyusuyla ilgili beyin veya omurilik bölgelerine zarar verebilir.
• İnme (Felç): Parmak uyuşması neden olur sorusuna verilebilecek bir diğer cevap da inmedir. Yetersiz kan akışı, el duyusunu algılayan beyin bölgelerine zarar verebilir. 
• Omurilik tümörü veya beyin tümörü: Birincil tümör, beynin veya omuriliğin duyusal bölgelerine zarar verebilir. Kanser, vücudun diğer bölgelerinden (meme veya akciğer kanseri gibi) bu bölgelere yayılabilir.
• Beyin, omurilik veya üst kol sinirlerinde travma: Ciddi bir yaralanma, koldaki kan damarlarına, beyne, omuriliğe, beyne duyusal mesajlar ileten duyusal sinirlere zarar verebilir.
• Şiddetli periferik vasküler hastalık: Kan damarlarını etkileyen hastalık, ellerin sinirlerine ve diğer dokularına giden kan akışının azalmasına neden olabilir. Bu durum, karıncalanma hissine neden olabilir ve sinir hasarına yol açabilir. 

Parmak Uyuşması Nasıl Teşhis Edilir?

Parmakta meydana gelen duyu azalması, refleks değişiklikleri ve güçsüzlük gibi fiziksel belirtilerin ortaya çıkması halinde uyuşukluğun teşhis edilebilmesi için nöroloji uzmanına giderek muayene olunması gerekir. 

Uyuşukluğun kronik bir hastalıkla (nöropati gibi) ya da akut bir sorunla (kol travması gibi) ilişkili olup olmadığı belirlenmelidir.

 Ayak baş parmak uyuşukluğu vakalarında; sinirlerin, omuriliğin ve beyni etkileyen bir sorundan kaynaklanıp kaynaklanmadığının da tespit edilmesi gerekir.

Belirtilerin etkisine göre fiziksel muayeneye ilave olarak başka test ve tahliller de istenebilir.

Parmak uyuşmasını teşhis etmek için istenebilecek test ve tahliller şu şekilde sıralanabilir;

• Servikal omurga röntgeni veya manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Radikülopati, miyelopati, tümörler ve MS gibi omurga ile omurilik sorunları tespit edilebilir.
• Elektromiyografi (EMG) veya sinir iletim çalışmaları (NCV): Nöropati ve sinir yaralanmaları tespit edilebilir. 
• Kan testleri: Romatoid artrit veya lupus gibi iltihaplı hastalıkların belirtilerini gösterebilir. 
• Vasküler ultrasonografi: Periferik vasküler hastalık belirtilerini tespit edebilir.
• Beyin MRG (manyetik rezonans görüntüleme): Felç, beyin tümörü veya MS'i tespit edebilir.

Yapılan fiziksel muayene ile test ve tahlil sonuçlarından elde edilen bulgular birlikte değerlendirilerek parmak uyuşmasına neden olan rahatsızlıklar tespit edilebilir. Sağ ve sol el parmak uyuşmasına neden olan sağlık sorunu tespit edildikten sonra rahatsızlığın türü ile etkisine göre tedavi seçenekleri değerlendirilir. Hastalığın türüne göre uygun tedavi şekli planlanarak tedavi aşamasına geçilebilir.