Pterjium (Göz Eti) Nedir? Pterjium Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Göz eti olarak bilinen pterjium, gözün beyaz kısmında pembe, et benzeri görünüme sahip kama şeklindeki oluşumdur. Genellikle gözün burun kısmına yakın köşesinde ortaya çıkar ve göz yüzeyi boyunca ilerleme gösterebilir.

Daha ciddi vakalarda, kornea ve göz bebeğini bile kaplayabilen pterjium bulanık görmeye neden olabilir. Bu durum geliştiğinde ortaya çıkan görünüm her ne kadar korkutucu olabilse de göz etinin aslında iyi huylu ve tedavi edilebilir bir durum olduğu unutulmamalıdır.

Pterjium (Göz Eti) Nedir?

Pterjium, gözün kornea olarak isimlendirilen tabakasının konjonktiva veya mukoz membran gibi beyaz kısımlarında meydana gelen doku büyümesidir. Kornea bölgesi gözün ön kısmını kaplayan koruyucu tabakadır. Kanseröz olmayan göz eti genellikle kama şeklinde meydana gelir.

Hastaların büyük bir çoğunluğunda herhangi bir şikayete neden olmaması nedeniyle tedavi gereksinimi duyulmayan bu durum eğer görme problemi başta olmak üzere çeşitli semptomlara neden oluyorsa temizlenebilir.

Pterjium (Göz Eti) Belirtileri Nelerdir?

Göz eti genellikle gözün iç yan kısmında meydana gelir. Tek bir gözün veya iki gözün de etkilendiği vakalar mevcuttur. Pterjiumun ilk evrelerinde oluşan yapı genellikle çok dikkatli bakılmadığı sürece farkına varılamayacak düzeydedir.

Görme ile ilgili herhangi bir probleme neden olmaması veya göz bölgesinde herhangi bir rahatsızlık hissi oluşturmaması nedeniyle kolaylıkla gözden kaçabilir.

Büyümeye devam eden göz eti çeşitli şikayetlerin oluşumuna neden olabilir. Özellikle dışarıdan bakıldığında tespit edilebilir hale gelen pterjium, ete benzer pembe, kırmızı veya sarı renklere sahip üçgen bir yapı şeklinde görülür. Göz eti büyümesi ile oluşabilecek diğer belirtiler ise şu şekilde özetlenebilir:

• Konjonktivada kızarıklık,
• Tek bir gözde veya her iki gözde meydana gelen kaşıntı, yanma veya kuruluk hissi,
• Göze kum kaçmış gibi hissedilmesi.
• Başlangıç aşamasında gözün yan kısımlarında bulunan göz etinin gözün orta kısmına doğru ilerlemesi halinde bu şikayetlere bulanık görme gibi şikayetlerin de eklenebileceğine dikkat edilmelidir.

Pterjium (Göz Eti) Neden Olur?

Göz eti birçok farklı durum nedeniyle meydana gelebilen bir durumdur. Güneşin ultraviyole ışınlarına uzun süreli maruziyet bu durumun oluşmasında rol oynayabilecek etkenlerin başında gelir.

Özellikle meslek gereği veya tercih olarak dışarıda uzun süreli zaman geçiren bireylerde göz eti oluşmasına dair bir risk artışı söz konusu olabilir. Göz kuruluğu olan veya daha önce bu durumu yaşamış bireylerde göz eti gelişimine karşı yatkınlık olabilir.

Göz kuruluğu ve güneşin ultraviyole ışınlarına uzun süreli maruziyete ek olarak kum, toz ve rüzgar gibi doğal etkenlere maruziyet de göz eti olan bireylerin şikayetlerinin ilerlemesine veya mevcut oluşumun büyümesinin tetiklenmesine neden olabilir.

Yapılan çeşitli araştırmalar aile öyküsünde göz eti bulunan bireylerin bu duruma karşı daha yatkın olduğuna işaret eder. Tespit edilen vakaların büyük bir çoğunluğu 20 yaşın üzerindedir.

20 ile 40 yaş arasındaki göz eti olan bireylerde bu oluşum genellikle tek olarak tespit edilirken 40 yaşın üzerindeki bireylerde göz eti birden fazla sayıda oluşabilir. Pterjium aynı zamanda erkeklerde kadınlara göre iki kat daha fazla tespit edilebilen bir durumdur.

Pterjium (Göz Eti) Nasıl Anlaşılır?

Pterjium tanısı göz hekimlerine bu rahatsızlığa dair çeşitli şikayetler ile başvurulmasının ardından direkt olarak gerçekleştirilebilen bir durumdur. Sadece fizik muayene uygulamaları ile hastanın gözünü inceleyen göz hekimi göz etine dair meydana gelen büyümeyi tespit ederek tanıyı doğrulayabilir.

Fizik muayene ve özel ışık altında gerçekleştirilen göz muayenesine ek olarak gerekli durumlarda hekimler görme testi veya korneal topografi gibi çeşitli ek tetkiklere de başvurabilirler.

Her ne kadar nadir de olsa pterjium, kornea üzerinde ciddi bir yaralanmaya da sebep olabilir. Kornea üzerinde meydana gelen skar (yara) dokusu zaman içerisinde görme kaybına ilerleyebileceği için tedavi ile kontrol altına alınması gereken bir durum olarak kabul edilir.

Bu tarz ilerlemiş vakalarda cerrahi müdahaleye başvurulabilirken hafif seyirli vakalarda ise tedavi genellikle nemlendirici göz damlaları ile gerçekleştirilir.

Pterjium (Göz Eti) Tedavisi Nasıldır?

Pterjium, ciddi şikayetlere veya görme ile ilgili problemlere neden olmadığı sürece genellikle herhangi bir tedavi girişimine gerek duyulmayan bir rahatsızlıktır.

Bu tarz oldukça hafif seyirli olgularda düzenli göz muayenesi ile takip edilerek hastanın gözünde meydana gelen oluşumun büyümesinin derecesi değerlendirilebilir.

Göz etinin kızarıklık veya hassasiyet gibi şikayetlere neden olduğu kişilerde kuruluğu engellemek adına göz damlaları ve/veya göz etinin geliştiği bölgedeki inflamasyonu baskılamak için kortikosteroid içeren merhemlerin reçetelendirilmesine başvurulabilir.

Pterjiumun göz damlası veya nemlendirici girişimler ile kontrol altına alınamadığı olgularda özellikle astigmatizm veya bulanık görme gibi çeşitli görme şikayetlerinin meydana geldiği vakalar için cerrahi girişimler önemli bir tedavi seçeneğidir.

Bazı bireylerde ise herhangi bir şikayet olmamasına rağmen sadece kozmetik kaygılar göz önünde bulundurularak cerrahi tedavi uygulamaları ile göz eti ortadan kaldırılabilir.

Her operasyon için olduğu gibi göz eti ameliyatlarının da bir takım riskleri mevcuttur. Bazı bireylerde pterjium ameliyatı ardından bir süre sonra göz etinin tekrar oluştuğu tespit edilebilir. Ameliyat sonrasında gözde kuruluk veya tahriş hissi oluşabilecek diğer istenmeyen durumlar arasında yer alır.

Pterjium (Göz Eti) Olanlar Nelere Dikkat Etmelidir?

Pterjium olan veya bu durumun gelişimine dair risk altında olan bireylerin hekimlerinin bilgisi ve önerisi dahilinde yapabileceği çeşitli uygulamalar mevcuttur:

• Güneş gözlüğü kullanımı: Ultraviyole ışınların %90-100’ünü engelleyebilen güneş gözlüklerinin açık havaya her çıkıldığında kullanılması yapılabilecek pratik uygulamalar arasındadır. O günün güneşli, bulutlu olmasına aldırmadan araba içinde seyahat ediliyor bile olsa güneş gözlüğü kullanımı güneş ışınlarının göz eti hususundaki zararlı etkileri dışında kum, toz veya rüzgar gibi irrite edici etkenlere karşı korunmaya da katkı sağlanabilir.
• Şapka kullanılması: Çeşitli formlardaki şapkaların kullanımı ile göz bölgesinin güneş ışınlarına direkt olarak maruz kalmasının engellenmesine destek olunabilir.
• Nemlendirici göz damlaları kullanımı: Rüzgarlı ortamlarda, toprak bölgelerde veya tozlu alanlarda zaman geçirilmesi halinde hekimlerinizin önerdiği yapay göz damlalarını kullanarak gözlerin yeterince nemli kalması için normal göz fonksiyonlarına katkı sağlanabilir.

Göz eti olarak bilinen pterjium, hastalarda genellikle herhangi bir ciddi sağlık problemine neden olmaması nedeniyle iyi huylu kabul edilen bir rahatsızlıktır. Bazı olgularda sadece küçük bir çıkıntı şeklinde başlar ve büyümesi direkt olarak durabilir.

Büyümenin ilerlememesi adına alınabilecek önlemlere uymak ve gözün tahriş olabileceği ortamlardan uzak durmak oldukça önemlidir.

Göz bölgesinde meydana gelen her sağlık sorunu için olduğu gibi göz eti oluşumu da başlangıçta korkutucu bir tanı gibi görünebilir. Ancak bu rahatsızlığın kanserleşme eğiliminde olmadığı ve birçok vakada çeşitli tedavi yöntemleri ile kolayca kontrol altına alınabildiği unutulmamalıdır.

Bu rahatsızlığa dair belirti ve bulguları kendinizde veya çevrenizde gözlemlemeniz halinde bir sağlık kuruluşlarına başvurarak uzman hekimlerden destek almanız önerilir. 

Pterjium (Göz Eti) Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Pterjium ameliyatı, gözün beyaz kısmından kornea üzerine doğru ilerleyen anormal zar dokusunun cerrahi olarak çıkarılması işlemidir. Halk arasında göz eti ameliyatı olarak da bilinir.

Ameliyat genellikle pterjiumun görme alanını etkilemeye başlaması, sık kızarıklık ve batma yapması, gözde belirgin rahatsızlık oluşturması veya estetik açıdan kişiyi rahatsız etmesi durumunda gündeme gelir.

İşlem çoğunlukla lokal anestezi altında yapılır. Bu sayede hasta ameliyat sırasında ağrı hissetmez, ancak hafif baskı veya dokunma hissi olabilir. Ameliyat sırasında göz yüzeyindeki pterjium dokusu dikkatlice çıkarılır.

Ardından hastalığın tekrarlama riskini azaltmak için genellikle gözün sağlıklı konjonktiva dokusundan alınan ince bir doku parçası, çıkarılan alanın üzerine yerleştirilir. Bu yönteme konjonktival otogreft denir.

Yerleştirilen doku, dikişle veya özel doku yapıştırıcılarıyla sabitlenebilir. Hangi yöntemin kullanılacağı pterjiumun büyüklüğüne, göz yüzeyinin durumuna ve cerrahın değerlendirmesine göre belirlenir.

İşlem tamamlandıktan sonra göz kapatılabilir veya koruyucu damlalarla takip süreci başlatılır. Ameliyat genellikle kısa süren ve hastanede yatış gerektirmeyen bir işlemdir.

Pterjium ameliyatı sonrası birkaç gün batma, sulanma, kızarıklık, yabancı cisim hissi ve hafif ağrı olabilir. Doktorun verdiği antibiyotikli veya kortizonlu göz damlaları düzenli kullanılmalı, göz ovuşturulmamalı ve kontrol randevuları aksatılmamalıdır. Güneş gözlüğü kullanmak, tozlu ve rüzgârlı ortamlardan korunmak iyileşme sürecini destekleyebilir ve tekrarlama riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Pterjium tekrar edebilen bir hastalık olduğu için ameliyat sonrası takip önemlidir. Görme bulanıklığı, şiddetli ağrı, artan kızarıklık, yoğun akıntı veya ani görme değişikliği gelişirse vakit kaybetmeden göz hastalıkları uzmanına başvurulmalıdır.