Refeeding Sendromu Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Refeeding sendromu, kişilerin uzun süre aç kaldıktan sonra yemek yediğinde insülin seviyesinin artış göstermesi olarak tanımlanan bir durumdur. Diğer bir ismi ile yeniden beslenme sendromu olarak da bilinir.

Kişinin uzun bir süre boyunca aç kalması ya da yetersiz beslenmesi halinde vücutta birçok mineral ve vitamin azalmaya başlar. Tekrar yemek yendiğinde ise insülin seviyesi ani bir şekilde artış gösterir ve kişilerde bazı metabolik problemler ortaya çıkar. Bu gibi durumlarda kişinin hızlı ve yoğun bir şekilde yemek yemesi önlenir, kontrollü beslenme sağlanır.

Refeeding Sendromu Nedir?

Refeeding sendromu, bazı nedenlere bağlı olarak kişilerin yemek yiyememesinin ardından yemek yendiğinde ortaya çıkan metabolik problemlerdir. Bu durumda vücuttaki insülin kontrolsüz bir şekilde artış gösterir. İnsülin artışı ise vücudun elektrolit dengesinde bozulmalara yol açar.

Bu süreçte vücudun enerji mekanizması direkt olarak etkilenir. Özellikle kişinin vücudundaki fosfor değerlerinde ciddi seviyede düşüşler meydana gelir. 

Refeeding Sendromu Belirtileri Nelerdir?

Kişilerde refeeding sendromu ortaya çıktığında, halsizlik ve yorgunluk gibi bazı belirtiler görülür. Bu süreçte sindirim sisteminde bazı problemler de meydana gelir. Kişilerde bilinç bulanıklığı ve kasılma gibi belirtiler de ortaya çıkabilir. Ortaya çıkan belirtiler, kişinin ne kadar süre aç kaldığına göre değişkenlik gösterebilir. Refeeding sendromu belirtileri arasında şu maddelere yer verilir:

• Nefes darlığı 
• Kas kasılmaları
• Kan basıncında yükselme
• Güç kaybı
• Baş dönmesi 
• Magnezyum düşüklüğü
• Mide bulantısı ve kusma 
• Halsizlik
• Bilinç bulanıklığı 
• Ödem oluşumu
• Yorgunluk
• B1 vitamini eksikliği 
• Kalp ritim problemleri
• Potasyum düşüklüğü 
• Kas erimesi
• Refleks kaybı
• Şiddetli ağrı hissi

Refeeding Sendromu Nedenleri Nelerdir?

Refeeding sendromunun temel nedeni uzun süreli açlık olarak bilinir. Kişinin bilinçli ya da bilinçsiz olarak kendini uzun süre aç bıraktıktan sonra yemek yemesi halinde bu sendrom oluşumu görülür. Bazı hastalık türlerine bağlı olarak kişilerde Refeeding sendromu meydana gelebilir. Özellikle enfeksiyon hastalıklarında kişilerde yetersiz beslenme görülür. Otoimmün hastalıklara bağlı olarak ya da genetik yatkınlık nedeniyle de kişilerde sendrom meydana gelebilir. 

Refeeding Sendromu Risk Grupları Nelerdir?

Genellikle yeme bozukluğu olan kişilerde bu duruma daha sık rastlandığı bilinir. Bazı kronik hastalıklara bağlı olarak da bu durumun ortaya çıkma ihtimali söz konusudur.

Özellikle kronik hastalık nedeni ile kişinin ciddi derecede kilo kaybetmesi halinde sendrom belirtileri ortaya çıkar. Depremzedelerde de bu sendrom oluşum gösterebilir. Kişinin uzun süre boyunca enkaz altında kalması ve bu nedenle yetersiz beslenmesi, sendroma yol açabilir. Refeeding sendromu grubundaki kişiler şu şekilde sıralanabilir;

• Uzun süreli ilaç kullanan kişiler
• Kanser hastaları
• Alkol bağımlıları 
• Vücut kitle indeksi 16'nın altında olanlar
• Kronik malnütrisyon hastaları
• 10 günden uzun süredir yemek yemeyen kişiler
• Diyabet (şeker) hastaları
• Ciddi mide ve bağırsak hastalığı olan kişiler
• Anoreksiya nervosagibi yeme bozukluğu olanlar

Refeeding Sendromu Tanısı Nasıl Konulur?

Sendromun tanısının konulabilmesi için öncelikle fiziki muayene gerçekleşir. Kişide ortaya çıkan belirtiler gözlemlenir. Hastanın uzun süre boyunca yemek yememesi söz konusu ise kan testleri talep edilir.

Kişide tanımlanamayan taşikardi oluşumu olup olmadığı incelenir ve ödem oluşumu kontrol edilir. Kan testlerinde öncelikli olarak; fosfor, magnezyum ve potasyum değerleri incelenir. Kan şekeri ölçümü gerçekleştirilir. Gerekli durumlarda EKG çekimi ile kontroller sağlanır. Bu süreçte erken tanı, kişilerde organ hasarı oluşmasını önler. Kişilerde refeeding sendromu şüphesi söz konusu ise tedavi planlaması gerçekleştirilir. 

Refeeding Sendromu Nasıl Tedavi Edilir?

Kişilere tanı konulduktan sonra kademeli olarak beslenme desteği sağlanmalıdır. Vücutta ani değişimlerin meydana gelmesini önlemek için az kalorili ve hafif besinler hastalara verilir. Gerekli olması halinde serum takılarak beslenme desteği sağlanır. İlerleyen süreçlerde kişilere verilen besinlerin miktarı ve kalorisi artırılır. Böylelikle kontrollü ilerleme sağlanmış olur. 

Hastanın kan değerleri bu süreçte sürekli olarak takip edilir. Fosfat, magnezyum ve potasyum değerlerinin de kademeli olarak artış göstermesi gerekir. Bu değerlerin bir anda artması, kişinin sağlığına daha fazla zarar verebilir. Vücutta ödem oluşumunu önlemek için sıvı dengesinin sağlanması gerekir. Hastada ödem oluşumu söz konusu ise fazla sıvı verilmemesine dikkat edilmelidir. Bu süreçte ek olarak hastalara vitamin ve mineral desteği sağlanması gerekli olabilir.

Refeeding Sendromunun Olası Komplikasyonları Nelerdir?

Refeeding sendromunun olası komplikasyonları arasında organ hasarı yer alır. Erken dönemde sendromun fark edilmesi halinde tedavi sürecine başlanır. Böylelikle olası komplikasyon risklerinin önüne geçilir. Fakat ilerleyen süreçlerde sendrom nedeni ile hastalarda nörolojik bozukluklar görülebilir. Sendromun olası komplikasyonları şu şekildedir:

• Kalp yetmezliği
• Solunum yetmezliği 
• Hipofosfatemi
• Organ hasarı
• Kalp hasarı

Hastalığın tedavi edilemeyecek kadar ilerlemiş olması halinde ise daha ciddi komplikasyonlar ortaya çıkar. Kişilerde bilinç kaybı meydana gelir ve kişinin komaya girme riski artış gösterir. İlerleyen süreçlerde ise hayati risk meydana gelir. Hastalarda ani ölümler bu süreçte görülebilir. Bu nedenle hastalığın erken dönemde tedavi edilmesi gerekir.

Refeeding Sendromu Oluşumu Nasıl Önlenir?

Sendrom oluşumunun önüne geçilebilmesi için sağlıklı ve dengeli bir şekilde beslenmek gerekir. Özellikle risk grubundaki kişilerin beslenme alışkanlıklarını değiştirmesi gerekir. Gerekli durumlarda uzman diyetisyenlere başvurulmalıdır. Yeme bozukluğu ya da kronik hastalığı olan kişilerin tedavilerini aksatmaması da oldukça önemlidir.

Düzenli olarak doktor kontrollerine gidilmesi ve kan değerlerinin takip edilmesi ile bu durumun önlenmesi mümkündür. Aynı zamanda uzun süre boyunca aç kalınmamalı ve kilo vermek için sağlıksız yöntemlere başvurulmamalıdır.