Refraksiyon bozukluğu, ışık ile retinanın odaklanamaması halinde ortaya çıkan bir görme problemlerini kapsar. Göz, ışığı doğru bir şekilde kıramadığı için retinaya odaklanma gerçekleşemez. Bu gibi durumlarda ise miyop ya da astigmatizma gibi bazı görme problemleri ortaya çıkar.
Genetik aktarım ile ortaya çıkabilecek bir problem olabileceği gibi aynı zamanda, uzun süreli ekran kullanımı gibi bazı çevresel etkenler nedeni ile de refraksiyon bozukluğu oluşabilir. Gözlük kullanımı gibi yöntemlere başvurarak, bu durumun tedavi edilmesi mümkündür.
Refraksiyon Bozukluğu Nedir?
Refraksiyon bozukluğu, gözde bulunan kornea yapısının ışığı kıramaması nedeni ile ortaya çıkan görme problemleridir. Işığın kırılamaması halinde retinada odaklanma problemleri meydana gelir. Sağlıklı bir göz yapısında kornea ve lens yapıları, ışığı kırarak retinaya yönlendirir.
Oluşan görüntü böylelikle retina tarafından net bir şekilde algılanır. Refraksiyon bozukluğunda ise ışık kırılamadığı için görüntüler, retina tarafından bulanık bir şekilde algılanır.
Refraksiyon Bozukluğu Türleri Hangileridir?
Refraksiyon bozukluğu, astigmatizma gibi bazı görme problemlerini kapsar. Oluşan görme problemlerinin her biri ise farklı belirtilere neden olur. Refraksiyon bozukluğu genellikle üç farklı görme problemine yol açar. Aynı zamanda yaşlanmaya bağlı olarak da bu tür bozukluklar oluşum gösterebilir. Refraksiyon bozukluğu türleri şu şekilde bilinir:
Astigmatizma
Astigmatizma, kısaca astigmat olarak da bilinen bir görme problemidir. Refraksiyon bozukluğu gibi problemlere bağlı olarak kişilerde astigmat oluşumu meydana gelebilir. Bu durum kişilerde bulanık görme ve baş ağrısı gibi bazı belirtilere neden olur. Astigmat problemi olan kişiler genellikle yakını da uzağı da bulanık bir şekilde görür. Retina, görüntüyü tam net bir şekilde algılayamaz.
Miyop
Miyop oluşumunda hastalar, genellikle uzaktaki görüntüleri bulanık bir şekilde görür. Çocukluk döneminde miyop belirtileri ortaya çıkmaya başlar. Miyop oluşumunda kişiler, geceleri görmekte de zorluk yaşar. Bu gibi durumlarda göz yorgunluğu ve baş ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Aynı zamanda miyop problemi olan kişilerde sık sık gözleri ovma gibi hareketler gözlemlenir.
Hipermetrop
Refraksiyon bozukluğunun bir diğer türü ise hipermetrop olarak bilinir. Bu görme probleminde hastalar, yakını daha bulanık bir şekilde görür. Kişiler yakındaki nesneleri görmek ya da yazıları okumak için genellikle gözlerini kısar.
Yakın mesafeye bakılarak yapılması gereken işlerde ya da aktivitelerde hipermetrop problemi olan kişiler baş ağrısı yaşar. Aynı zamanda kişilerde sık sık göz kırpma problemi ortaya çıkar.
Presbiyopi
Presbiyopi, genellikle yaşlanmaya bağlı olarak ortaya çıkan refraksiyon bozukluğu türüdür. Yaşın ilerlemesi ile birlikte kornea ve lens yapısı, ışığı tam olarak kıramamaya başlar. Böylelikle görüntü netliği azalır. Presbiyopi, ortalama olarak 35 - 40 yaş aralığında ortaya çıkar. Kişilerde hipermetrop belirtileri görülmeye başlar.
Refraksiyon Bozukluğu Belirtileri Nelerdir?

Refraksiyon bozukluğu genellikle bulanık görme gibi belirtilere yol açar. Retinada netlik sağlanamadığı için kişiler yakını, uzağı ya da ikisini de bulanık bir şekilde görür. Bulanık görmeye bağlı olarak ise kişilerde farklı belirtiler ortaya çıkar.
Bu belirtiler, refraksiyon bozukluğu belirtileri olarak değerlendirilir. Refraksiyon bozukluğu nedeni ile kişilerde şu semptomlar ortaya çıkabilir:
- Baş dönmesi
- Bulanık görme
- Göz yorgunluğu
- Göz ağrısı
- Çift görme (diplopi)
- Şaşılık
- Dikkat dağınıklığı
- Baş ağrısı
- Mide bulantısı
Refraksiyon Bozukluğu Nedenleri Nelerdir?
Refraksiyon bozukluğu, genetik aktarım ile ortaya çıkabilir. Kişinin ebeveynlerinde miyop, astigmat ya da hipermetrop problemleri söz konusu ise kişide de bu görme problemleri oluşabilir.
Fakat bu görme problemleri sadece genetik değildir, aynı zamanda çevresel etkilere bağlı olarak da oluşum gösterebilir. Uzun süre boyunca ekrana bakmak, bir süre sonra ışığın kırılmasında problemlere neden olabilir. Yaşın ilerlemesi ile de bu gibi görme bozuklukları ortaya çıkar.
Bunların haricinde ise refraksiyon bozukluğunun diğer bir nedeni, gözdeki şekil ve yapı farklılıkları olarak bilinir. Korneanın normalden daha sivri bir yapıya sahip olması mümkündür.
Bu durum farklı görme bozukluklarının oluşmasına yol açar. Kişilerin kitap okuma alışkanlıkları da görme problemlerine yol açabilir. Özellikle çok yakın mesafeden gerçekleştirilen okumalar nedeni ile kornea, ışığı tam olarak kıramamaya başlar.
Refraksiyon Bozukluğu Nasıl Teşhis Edilir?
Refraksiyon bozukluğu tanısı için kişilerin, ortaya çıkan belirtiler neticesinde göz muayenesi olması gerekir. Bu süreçte kişiye bazı görme testleri uygulanır. Böylelikle yakını ya da uzağı ne kadar net gördüğü değerlendirilir.
Bilgisayar destekli cihazlardan faydalanılarak, gözdeki ışık kırılmasının derecesi tespit edilir. Bu işlemde kişinin gözüne ışık yansıtılır ve ışığın ne kadarının geri yansıtıldığı hesaplanır.
Farklı görme testlerinden de faydalanılarak, kişilere refraksiyon bozukluğu tanısı konulur. Hastanın yakını ya da uzağı net görememesine bağlı olarak ise hangi refraksiyon bozukluğu türünün oluştuğu teşhis edilmiş olur.
Refraksiyon Bozukluğu Nasıl Tedavi Edilir?
Refraksiyon tedavisi için genellikle gözlük ya da kontakt lens kullanımı önerilir. Gözlük ve lens kullanımı, direkt olarak tedavi yöntemi olarak değerlendirilmez. Bu ürünlerin kullanımı, kişinin daha net görmesini sağlar ama bozukluğu tedavi etmez.
Kişilerin yaşına, cinsiyetine ve hangi refraksiyon türünün görüldüğüne bağlı olarak farklı tedavi yöntemlerinin uygulanması mümkündür. Bazı durumlarda lazer işlemi ile tedavi gerçekleştirilebilir. Bozukluk türlerinin tedavisi için şu yöntemlere başvurulur:
Gözlük ve lens kullanımı
Gözlük ya da kontak lens kullanımı ile kişilerin daha net bir şekilde görmesi hedeflenir. Her refraksiyon bozukluğu türü için farklı gözlük camları önerilebilir. Kişinin göz numarası baz alınarak gözlükler hazırlanır.
Kontakt lens kullanımının tercih edilmesi halinde de yine kişinin göz numarasına ve refraksiyon bozukluğunun türüne göre özel lensler kullanılır. Böylelikle optik destek sağlanmış olur.
İmplant tedavisi
Kontakt lens kullanımının haricinde hastalara lens implant tedavisi uygulanabilir. Lazer ile kişinin görme probleminin tedavi edilemediği noktalarda, lens implant tedavisine başvurulur. Özellikle göz numarası çok yüksek olan kişiler için uygun bir tedavi yöntemidir.
İmplant tedavisi, RLE ve ICL olmak üzere iki farklı şekilde gerçekleştirilir. RLE yönteminde göz içerisindeki lens yapısı çıkarılır ve özel olarak hazırlanan çok odaklı lensler göze yerleştirilir. Bu yöntem genellikle 45 yaş ve üzeri hastalara uygulanır. ICL yönteminde ise gözün kendi lens yapısının üzerine, özel lensler yerleştirilir.
Lazer ve diğer cerrahi yöntemler
Lazer tedavisi ve bazı cerrahi yöntemler ile kişide ortaya çıkan refraksiyon bozuklukları tedavi edilebilir. Bu süreçte kişinin kornea yapısı lazer ile yeniden şekillendirilebilir, bu durum kısaca LASIK tedavisi olarak adlandırılır.
SMILE yönteminde ise cerrahi müdahale ile korneanın iç tabakasından parça alınabilir. Bu iki yöntem haricinde ise PRK işleminin uygulanması mümkündür. PRK, kornea yapısı ince olan kişiler için uygun bir lazer tedavisidir. Korneadaki epitel tabaka kaldırıldıktan sonra bölgeye lazer uygulaması yapılır.