Rektoskopi Nedir? Rektoskopi Nasıl Yapılır?

Sindirim sisteminin alt bölümündeki sorunları değerlendirmek için sık kullanılan yöntemlerden biri rektoskopidir. Kişi makat çevresinde yanma kanama ya da tam tarif edemediği bir baskı hissettiğinde bu inceleme süreci tanıya giden yolu netleştirir. Bağırsak duvarını doğrudan görmek birçok hastalıkta önemli bir avantaj sağlar çünkü şikayetlerin kaynağı her zaman dışarıdan anlaşılamaz. 

Doktorun kullandığı kısa ve sert yapıdaki cihaz bağırsak kanalının iç yüzeyini ayrıntılı biçimde gösterir. Bu görüntüler kimi zaman hastanın uzun süredir açıklayamadığı şikayetlerle ilgili ilk somut ipucunu oluşturur. 

Rektoskopi Nedir?

Bağırsak kanalının son bölümünü doğrudan inceleme yöntemi olarak tanımlanan rektoskopi doktorun iç yüzeyi ayrıntılı biçimde görmesine olanak tanır. İşlem sert ve kısa bir cihazın makat yoluyla ilerletilmesi temeline dayanır. Amaç bağırsak duvarındaki değişiklikleri olabilecek en açık görüntüyle değerlendirmektir.

Kişi makatta kanama baskı ya da tanımlayamadığı bir rahatsızlık hissi yaşadığında bu yöntem sorunun iç yapıda olup olmadığını ortaya koyar. Cihazın görüntüyü doğrudan aktarması küçük değişikliklerin bile gözden kaçmasını önler çünkü bağırsak duvarındaki yapı net biçimde izlenir. Bu durum şikayetlerin nedenini anlamaya çalışan hasta için önemli bir avantaj yaratır.

Bazı hastalar yöntemin kolonoskopi ile karıştırılmasından dolayı çekingen yaklaşır. Rektoskopi kolonoskopi farkı burada belirginleşir çünkü kolonoskopi tüm kalın bağırsağı değerlendirirken bu yöntem yalnızca son bölümü inceler. Sınırın belli olması hastaya daha kısa bir işlem süreci anlamı taşır. Doktor açısından da hedeflenen alanı ayrıntılı biçimde değerlendirme fırsatı doğar.

Rektoskopi Nasıl Yapılır ?

İşlem aslında çok karmaşık değildir. Doktorunuz incelemeye başlamadan önce sizi yan pozisyonda uzandırır ve ne yapılacağını kısaca açıklar. Rektoskopi sırasında kullanılan alet kısa bir tüptür. Bu tüp makat yolundan yavaşça içeri alınır. Tüp ilerlerken doktorunuz bağırsak duvarını bir ekrandan izler ve gördüğü her ayrıntıyı kendi deneyimiyle değerlendirir.

Bazı hastalar bu anı merak eder çünkü baskıya benzeyen bir his oluşur. Bu hisin nedeni tüpün bağırsak içinde yer açmasıdır. Doktor görüntüyü netleştirmek isterse bağırsak içine bir miktar hava verebilir. Bu hava içeriği biraz açar ki duvardaki küçük değişiklikler bile görünür hale gelsin. Hava hissi rahatsız edici değildir ve işlem bittiğinde kaybolur.

Görüntüler ekrana geldikçe doktorunuz yüzeydeki küçük kabarıklıklara renk değişimlerine ya da düzgün görünmeyen alanlara bakar. Çünkü şikayetler bazen çok küçük bir bölgedeki değişimden kaynaklanır. Bu inceleme tam da o noktaya yöneldiği için tanıya yaklaşmak kolaylaşır. 

Rektoskopi Hangi Durumlarda Uygulanır?

Bu yöntem makat bölgesiyle sınırlı kalan şikayetlerin nedenini anlamak için tercih edilir. Rektoskopi iç yüzeyi doğrudan gösterdiği için hangi durumda neyle karşılaşılacağını kestirmek daha kolay olur. Tanı koymakta zorlanılan bazı belirtilerde bu inceleme kritik rol oynar.

Yöntem her kişide aynı nedenle uygulanmaz çünkü semptomlar farklı olabilir. Ama bazı durumlar vardır ki rektoskopisiz tanı koymak zorlaşır. Rektoskopi uygulamasına başvurulması gereken durumların şu şekilde sıralanması mümkündür:

• Makattan gelen kanama
• Sürekli kabızlık ya da ishal
• Dışkılama sonrası tam boşalamama hissi
• Makatta baskı, yanma ya da dolgunluk
• Anal bölgede ağrı ya da kaşıntı
• Dışkıda mukus benzeri akıntı
• Hemoroid şüphesi ya da polip taraması
• Geçmeyen bağırsak rahatsızlıklarının nedenini araştırmak

Her bir şikayet kendi içinde farklı yorumlara açık olabilir ama içeriden elde edilen görüntü hastanın yakınmalarını açıklamada belirleyici olur. Özellikle şikayet uzun süredir varsa ya da başka testlerle net sonuç alınamamışsa bu yöntem çoğu zaman ileriye dönük bir kararın ilk adımını oluşturur. Doktorunuz elde ettiği verilerle başka tetkiklere gerek olup olmadığını ya da nasıl bir yol izleneceğini sizinle birlikte değerlendirir.

Rektoskopi Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler

İşlem öncesinde bağırsağın son kısmının temiz olması gerekir. Rektoskopi sırasında doktorunuzun net bir görüş elde etmesi için bu temizlik şarttır. Temizlik yeterli olmazsa görüntü bulanık olur ve değerlendirme zorlaşır.

Bunların dışında dikkat edilmesi gereken birkaç temel nokta daha vardır. Rektoskopi işlemi öncesinde dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde bilinir:

• İşlem öncesi bağırsak son kısmının boşaltılması gerekir.
• Lavman önerildiyse verilen saat aralığına uyulmalıdır.
• İşlem günü bol sıvı tüketimi önerilebilir.
• Eğer düzenli ilaç kullanıyorsanız bunu doktorunuzla paylaşmalısınız.
• Ağrı kesici, kan sulandırıcı gibi ilaçlar işlemden önce sorulmalıdır.
• Hamilelik varsa ya da olasılığı bulunuyorsa mutlaka bilgi verilmelidir.

Kimi zaman hasta bu süreci sıkıcı bulabilir ama unutulmamalı ki temizlik ne kadar iyiyse görüntüleme o kadar başarılı olur. Rektoskopi öncesi yapılacak hazırlıklar sayesinde hem tanı koymak kolaylaşır hem de işlem süresi kısalır. Bu da sizin için daha konforlu bir deneyim anlamına gelir.

Rektoskopi Sonrası Süreç Nasıldır?

İnceleme tamamlandığında hasta birkaç dakika içinde normal pozisyonuna döner. Rektoskopi sonrası genelde ciddi bir rahatsızlık yaşanmaz. Kısa süreli gaz ya da dolgunluk hissi olabilir ama bu durum geçicidir.

Nadir de olsa bazı hastalarda işlem sonrası hafif rahatsızlıklar görülebilir. Bu şikayetler genelde şu şekilde sınırlıdır:

• Makatta hafif yanma ya da baskı hissi
• Gaz çıkarma ihtiyacı
• Karın bölgesinde kısa süreli dolgunluk
• Tuvalete gitme isteği
• Geçici halsizlik

Bu belirtiler birkaç saat içinde kendiliğinden geçer. Eğer işlem sırasında doku örneği alınmışsa ya da polip çıkarılmışsa doktorunuz sizi işlem sonrası dikkat etmeniz gerekenler konusunda bilgilendirir. Böyle bir durumda normalden farklı seyir beklenebilir ama basit bir görüntüleme yapıldıysa ek önlem gerekmez. Rektoskopi sonrası çoğu hasta klinikten yürüyerek çıkar ve evine döner.

Rektoskopi Kolonoskopi Farkı Nedir?

Rektoskopi kalın bağırsağın yalnızca son kısmını incelerken kolonoskopi tüm kalın bağırsağı değerlendirir. Bu temel fark işlem süresini, hazırlık şeklini ve kapsamı belirler. Kolonoskopi daha geniş bir alanı görüntülediği için daha kapsamlıdır ama her şikayet için gerekli olmayabilir. Rektoskopi ile kolonoskopi arasındaki farklar şu şekilde sıralanır:

• Rektoskopi daha kısa sürer, kolonoskopi daha uzun bir işlemdir.
• Rektoskopide sadece son bölüm incelenir, kolonoskopide tüm kalın bağırsak görüntülenir.
• Rektoskopide hazırlık daha basittir, kolonoskopide bağırsak tamamen boşaltılmalıdır.
• Rektoskopi poliklinik şartlarında kolayca yapılabilir, kolonoskopi bazen hafif sedasyon gerektirebilir.
• Karar işlem öncesi şikayetlere ve hekimin değerlendirmesine göre verilir.

Doktorunuz sizin için hangi işlemin daha uygun olacağına şikayetlerinizin niteliğine bakarak karar verir. Her iki yöntem de doğru amaçla kullanıldığında tanı açısından son derece değerlidir. Ama kapsam açısından aralarında belirgin farklar bulunur ve bu fark işlem deneyimini de etkiler.

Rektoskopi Ne Kadar Sürer? Acı Verir mi?

İşlem ortalama 10 dakika sürer. Rektoskopi sırasında hissedilen rahatsızlık genellikle hafif düzeydedir. Kimi hastalar hiçbir şey hissetmediğini, kimileri ise baskıya benzer bir his yaşadığını söyler.

Kimi zaman hastaların daha rahat hissetmesi için işlem öncesinde şu detaylara dikkat edilir:

• Hastaya pozisyon rahatlığı sağlanır.
• İşlem öncesi bilgi verilir, beklentisi yönetilir.
• Gerekirse işlem sırasında kısa mola verilebilir.
• Ağrı eşiği düşük olanlarda uygulama daha dikkatli yapılır.

İşlem sonrası da belirgin bir ağrı oluşmaz. Hafif bir baskı ya da tuvalet hissi birkaç saat sürebilir. Ancak bu durumlar kendiliğinden geçer. Rektoskopi kısa süren, düşük rahatsızlık içeren bir işlemdir ve çoğu kişi ikinci kez gerektiğinde tereddüt etmeden kabul eder.