Retansiyon Kisti Nedir?

Retansiyon kistlerinin içi sıvı ile doludur. Bu tür kistlerin çoğu iyi huylu tümörler olarak bilinir ve kanser riski taşımazlar.

Retansiyon Kisti Nedir?

Farklı vücut bölgelerinde retansiyon kistleri meydana gelebilir. Mukus bezinin ya da mukus ile ilgili bir kanalın tıkanmasıyla oluşur. Tıkanma nedeniyle kist meydana gelerek mukus ya da sıvı birikmesine yol açabilir. Kanser riski taşımamakla birlikte boyutuna ve oluştuğu vücut bölgesine göre kişilerde rahatsızlık hissi oluşturabilir. 

Bu tür kistlerin tedavi edilmesi gerekir. Boyutu büyük olan mukus retansiyon kistleri oluştuğu vücut bölgesine göre yaşam kalitesini etkileyebilir. Retansiyon kistleri genelde tükürük bezinde, sinüslerde ya da dudak çevresinde ortaya çıkabilir. 

Retansiyon kisti genellikle tehlikeli değildir. Fakat kafa travması sonrasında kistin yırtıldığı durumlarda tehlike oluşturabilir.

Retansiyon Kisti Belirtileri Nelerdir?

Retansiyon kistleri yaygın olsa da, birçok kişi bunlara sahip olduğunu bilmez. Çoğu durumda, bu kistlerin hiçbir belirtisi yoktur. Yalnızca bir görüntüleme muayenesinde keşfedilebilir. Ancak, bazen retansiyon kisti tıkanıklığa neden olabilir ya da çok büyüyerek belirtiler ortaya çıkarabilir.

Retansiyon kisti belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

• Kistin meydana geldiği bölgede karıncalanma ya da uyuşma
• Ağrı veya hassasiyet
• Kronik baş ağrıları
• Burun tıkanıklığı
• Baş dönmesi
• Şişlik, rahatsızlık ya da baskı hissi
• Kistin enfekte olması halinde burunda akıntı

Retansiyon Kist Çeşitleri Nelerdir?

Retansiyon kistleri, genellikle maksiller sinüste ve mukozanın etkilediği tükürük bezleri ile dudakta ortaya çıkar.

Retansiyon kist çeşitleri şu şekilde sıralanarak açıklanabilir;

Maksiller Sinüs Retansiyon Kisti

Maksiller sinüs retansiyon kisti, maksiller sinüs duvarının iç kısmında gelişen bir lezyondur. Genellikle maksiller sinüsün tabanında ortaya çıkan kubbe şeklinde, yumuşak kitlelerdir. Maksiller sinüsün retansiyon kisti iyi huylu bir lezyondur ve kanserli değildir. Hem sağ maksiller sinüs bölgesinde hem de sol maksiller sinüste retansiyon kisti oluşabilir.

Sinüsler, kafatasının içinde birbirine bağlı boşluklardır. Yüz çevresinde birkaç farklı yerde bulunur, Paranazal sinüsler olarak bilinir. Bu tür sinüslerin tamamı, burun çevresindedir ve burun boşluğuna bağlıdır.

Farklı paranazal sinüs çiftleri, bulundukları kemiklere göre isimlendirilir. En büyük sinüs çifti, burnun her iki tarafında, elmacık kemiklerinin yakınında bulunan maksiller sinüslerdir. 

Diğer sinüs çiftleri şu şekilde sıralanabilir;

Etmoid sinüsler: Gözlerin yakınında, burun köprüsünün her iki tarafında bulunur. Küçük yapıda, toplam altı adet etmoid sinüs vardır.

Frontal sinüsler: Gözlerin üstünde, alnın yakınında bulunur.

Sfenoid sinüsler: Diğer sinüs çiftlerine göre kafatasının daha derinlerinde, gözlerin arkasında yer alır.

Mukoza Retansiyon Kisti

Mukoza retansiyon kisti, ağızdaki tükürük bezleri mukusla tıkandığında gelişir. Genellikle geçici ve ağrısız olsalar da, tedavi edilmezlerse kalıcı hale gelebilirler.

Mukus retansiyon kisti, mukosel olarak da bilinir. Ağızda ya da dudak çevresinde meydana gelen içleri sıvı dolu şişliklerdir.

Kist, ağızdaki tükürük bezleri mukusla tıkandığında gelişir. Kistlerin çoğu alt dudakta bulunur. Ancak ağzın içinde herhangi bir yerde oluşabilir. 

Mukoza retansiyon kistlerinin nedenleri şu şekilde sıralanabilir;

• En sık ağız boşluğuna gelen travmalar sonucu oluşur
• Dudak ısırma 
• Yanak ısırma
• Piercing
• Tükürük bezinin yırtılması
• Kronik hasara neden olan bitişik dişler

Kötü diş hijyeni ve stres nedeniyle dudak ya da yanak ısırma alışkanlığı mukus kisti geliştirme riskini artırabilir. Bazı kişilerde bu kistler, tartar kontrollü diş macununa kötü bir tepki olarak gelişebilir.

Mukoza kistinin belirtileri kistin ciltte ne kadar derinde olduğuna, kistlerin ne sıklıkta meydana geldiğine göre değişir. Çoğu kist ağrılı değildir, ancak rahatsız edici olabilir. Kistler sık meydana geldiğinde ağrılı olabilir.

Mukoza retansiyon kistlerinin belirtileri şu şekilde sıralanabilir;

• Dudaklarda ve ağız içinde şişlik
• Kistin meydana geldiği bölgede cildin mavimsi ya da beyazımsı renge dönüşmesi
• Ciltte yumuşaklık
• Çapı 1 santimetreden küçük lezyonlar
• Kistin çevresinde yuvarlak şekiller
• Hassasiyet

Retansiyon Kisti Tanısı Nasıl Konur?

Retansiyon kisti belirtileri fark edildiğinde gerekli tanı ve tedavi işlemleri yaptırılmalıdır. Retansiyon kistlerinden maksiller sinüs retansiyon kisti belirtilerine sahipseniz kulak burun boğaz (KBB) uzmanına, mukoza kisti belirtilerine sahipseniz diş hekimine muayene olmanız gerekir.

Öncelikle fiziksel muayene yapılarak kistin boyutu, ortaya çıktığı vücut bölgesi, hareket edip etmediği kontrol edilir. Daha sonra retansiyon kistinin kesin tanısını koymak için ilave görüntüleme taramaları istenebilir.

Retansiyon kistinin boyutu belirlenerek içerisindeki sıvının yapısı ultrasonografi ile tespit edilebilir. Kist kemik çevresinde meydana gelmiş ise X ışınları ile daha ayrıntılı görüntüleme sağlanabilir. Ayrıca kistin çevresindeki dokuların yapısı bilgisayarlı tomografi (BT) taraması kullanılarak incelenebilir.

Bazı durumlarda, pozitif bir teşhis koymak için kistin biyopsisi gerekebilir. Bu işlem sırasında kistten küçük bir doku örneği alınır. Doku mikroskopla incelenir. Böylece hücrelere bakılarak kistin kanserli olup olmadığı tespit edilebilir.

Fiziksel muayene ile birlikte yapılan görüntüleme taramalarından elde edilen görüntüler değerlendirilerek retansiyon kistinin tanısı konur. Böylece kistin etkisi ve şiddeti belirlenerek gerekli tedavi aşamaları planlanır.

Retansiyon Kistleri Nasıl Tedavi Edilir?

Retansiyon kistinin tedavisi; meydana gelen kistin boyutuna, şiddetine, hangi vücut bölgesinde ortaya çıktığına ve hastanın belirtilerine göre farklılık gösterebilir. Meydana gelen bazı kistler zaman içerisinde kendiliğinden iyileşebilir. Bu tür kistler için herhangi bir tedavi uygulamaya gerek kalmayabilir.

Yüzeysel meydana gelen kistler ise kendiliğinden çözülebilir. Enfeksiyon ve doku hasarı oluşmasının önüne geçebilmek için kistlere dokunulmamalıdır. Tekrarlayan kistlerin tedavisinde daha fazla tıbbi müdahale gerekebilir.

Retansiyon kistlerinin iyileştirilmesinde uygulanacak tedavi seçenekleri şu şekilde sıralanabilir;

Lazer tedavisi: Kisti çıkarmak için küçük, yönlendirilmiş bir ışık huzmesi kullanılarak yapılan tedavi yöntemidir.

Kriyoterapi: Kriyoterapi tedavisi, retansiyon kistinin meydana geldiği cilt bölgesindeki dokuların dondurularak kistin çıkarılmasını içerir.

Lezyon içi kortikosteroid enjeksiyonu: Bu tedavi; kistin içine iltihabı azaltmak ve iyileşmeyi hızlandırmak için bir steroid enjekte edilmesiyle gerçekleştirilir.

Kistin tekrar oluşmasını önlemek ve tehlikeli kistlerin tedavi edilmesi için kist ile birlikte tüm tükürük bezinin cerrahi olarak çıkarılması da gerekebilir.

Retansiyon kistleri, kistin türüne ve ciddiyetine bağlı olarak tedaviden sonra bir haftadan iki yıla kadar iyileşme süresi alabilir.

Kistin tekrar oluşmasının önüne geçilebilmesi için cerrahi yöntemlerle çıkarılması gerekir. Gelecekteki kistleri önlemek için dudak ya da yanak ısırma gibi alışkanlıklardan uzak durulmalıdır.