Sheehan sendromu, doğum sonrasında kişinin fazla kan kaybetmesine bağlı olarak hipofiz bezinin zarar görmesiyle oluşan bir hastalık türüdür. Hormonal hastalık türlerinden birisi olarak da değerlendirilir. Belirtiler doğumdan hemen sonra ortaya çıkabileceği gibi birkaç ay sonrasında da görülebilir. Anne sütünün azalması ve adet düzensizliği gibi bazı problemlere neden olabilir. Bazı hormon tedavilerine başvurarak kişilerin tedavisi gerçekleştirilebilir.
Sheehan Sendromu Nedir?
Sheehan sendromu, kadınlarda doğum sonrası ortaya çıkabilen bir hormonal problem olarak değerlendirilir. Doğum esnasında kişinin fazla kan kaybetmesi, hipofiz bezine giden kan akışında azalmaya yol açar. Hipofiz bezi, vücuttaki hormonların düzenlenmesinden sorumlu olan bir yapıdır. Bu nedenle bölgeye giden kan akışının azalması ile hipofiz bezi hasar görür. Böylelikle hormon dengesizlikleri ortaya çıkar.
Sheehan Sendromu Neden Olur?

Sheehan sendromu oluşumunun temel nedeni, kadınların doğum sırasında fazla kan kaybetmesidir. Hipofiz bezi oksijensiz kaldığı için hormonal problemler meydana gelir ve bu durum sheehan sendromunu oluşturur. Doğum sırasında oluşan anormalliklere bağlı olarak kanamalar görülebilir. Kısaca belirtmek gerekirse sendrom, doğum kanamaları nedeni ile ortaya çıkar. Kanamaya yol açarak sendrom oluşumunu tetikleyen bazı durumlar şu şekildedir:
- Doğum gerçekleşmeden plasentanın çıkmış olması
- Çoklu doğum gerçekleşmesi
- Rahmin yeterince kasılamaması
- Plasentanın çıkmaması
- Plasentanın rahmin ağzını kapatması
- Hamilelikte tansiyon problemlerinin oluşması
- Damar hastalıkları
- Gebelik döneminde hipofiz bezinde büyüme meydana gelmesi
- Doğum esnasında vakum yöntemine başvurulması
- Hipofiz bezi hastalıkları
- Yüksek tansiyon
- Bazı enfeksiyon hastalıkları
- Kanda pıhtılaşma
Sheehan Sendromu Belirtileri Nelerdir?
Sheehan sendromu, kronik yorgunluk ve kilo değişimleri gibi bazı belirtiler ile ortaya çıkar. Sendromun ilk dönemlerinde herhangi bir belirti görülmeyebilir. Bazı kişilerde hiçbir belirti olmadan da hastalığın ilerlemesi mümkündür.
Yavaş ve belirtisiz ilerleme gösterebilen bir hastalık türü olarak bilinir. Sendrom nedeni ile kişilerde ortaya çıkabilecek bazı belirtiler ise şu şekilde bilinir:
- Anne sütünde azalma
- Kilo kaybı ya da aşırı kilo alma
- Adet düzensizlikleri
- Regl olmama
- Eklem ağrısı
- Cilt kuruluğu
- Halsizlik ve yorgunluk
- Enerji kaybı
- Cinsel isteksizlik
- Saç dökülmesi
- Soğuk hassasiyeti
- Vücuttaki bazı bölgelerde tüylerin seyrekleşmesi
- Depresyon başlangıcı
- Zihin bulanıklığı
- Kaygı bozukluğu
- Düşük kan basıncı
- Kalp ritim bozuklukları
Sheehan Sendromu Nasıl Teşhis Edilir?
Sendromun teşhisi için hastaların, ortaya çıkan belirtiler doğrultusunda uzman hekimler tarafından muayene edilmesi gerekir. Kişide ortaya çıkan belirtiler değerlendirilir ve hastanın sağlık öyküsü hakkında bilgi alınır.
Daha sonrasında ise bazı testler ve tahliller talep edilir. Hormon testleri ile kişide hormonal dengesizliklerin olup olmadığına bakılır. Manyetik rezonans görüntüleme ve bilgisayarlı tomografi ile kişinin hipofiz bezinde bir problem olup olmadığı kontrol edilir. Hipofiz bezinde bir problem söz konusuysa ve sheehan belirtileri görülüyorsa hastalara tanı konulur.
Sheehan Sendromu Tedavisi Nedir?
Sheehan sendromu tedavisi için hormon dengesinin sağlanması gerekir. Hormon replasman tedavisi ile vücutta eksilen hormonlar yerine konulur. Bu tedavi yöntemi ile vücudun hormon dengesi tekrar sağlanmış olur.
Özellikle kortizol tedavisine bu süreçte başvurulduğu bilinir. Kortizol haricinde hastalara verilen hormonlar arasında; tiroid, östrojen ve progesteron hormonları yer alır. Gerekli durumlarda ise büyüme hormonu verilebilir.
Tedaviden daha fazla etki alınabilmesi için ise hastaların bazı yaşam tarzı değişiklikleri yapması gerekir. Dengeli beslenmeye dikkat edilmelidir ve stresten uzak durulmalıdır. Bu süreçte stresten arınmak için meditasyon yapılabilir.
Aynı zamanda uyku düzenin de sağlanması gerekir. Hastaların belirli aralıklar ile doktor kontrolüne gitmesi de oldukça önemlidir. Böylelikle hormon seviyeleri kontrol edilir ve hastalığın nasıl ilerlediği hakkında bilgi edinilir. Hastalara reçete edilen ilaçların da düzenli bir şekilde kullanılması önerilir.
Sheehan Sendromunun Önlenmesi Mümkün mü?
Sheehan sendromunun önlenebilmesi için doğum sürecindeki kan kaybının kontrol altında tutulması gerekir. Bu durum ise her zaman mümkün olmayabilir. Kişilerin hamilelik süreci boyunca düzenli doktor kontrolüne gitmesi, sendrom riskinin azaltılmasına yardımcıdır. Böylelikle riskli bir gebelik olup olmadığı değerlendirilir. Doğum sırasında meydana gelen kanamalara hızlı bir şekilde müdahale edilmesi ile hipofiz bezinin hasarı minimuma indirilir.
Sheehan Sendromunun Bebeğe Etkileri Nelerdir?
Sheehan sendromu doğumdan sonra gerçekleştiği için bebek üzerinde bir etkisi yoktur. Fakat anne sütünün kesilmesine neden olduğu için bebeğin beslenme problemleri ortaya çıkabilir. Bebeğin yetersiz beslenmesi, vücutta bazı vitamin ve minerallerin eksik olmasına neden olur. Bu durum ise bebeğin bağışıklık sisteminin güçlenmesini önler. Yetersiz anne sütü tüketimi, bebeğin gelişim sürecini etkileyen bir durumdur.
Anne sütünün yetersiz olması halinde uzman hekimlere danışılmalıdır. Bebeklerde yetersiz beslenmeye bağlı olarak farklı sağlık problemleri görülebilir. Bu nedenle bebeklerin gelişiminin desteklenebilmesi için ek gıda gerekli olabilir. Anne ve bebek sağlığının korunabilmesi için sendromun tedavi edilmesi gereklidir. Aynı zamanda annede ortaya çıkan farklı belirtiler, bebeğin bakım sürecinde aksamalara da yol açabilir.