Tüketilen gıdaların mide ve bağırsak sistemine zarar vermesi başta olmak üzere karın şişliğine neden olan faktörler arasında kabızlık, çölyak hastalığı ve gıda intoleransları yer alır. Mide şişkinliğine iyi gelen yöntemler olarak da derin nefes almak, karın bölgesine masaj yapmak, yürüyüş yapmak, zencefil, zerdeçal, papatya çayı ve yeşil çay gibi bitkisel çayların tüketimi örnek verilebilir. Ancak tüm bunlara rağmen devam eden mide şişkinliği şikayeti için doktor kontrolü gerekir.
Karın Şişliği (Mide Şişkinliği) Nedir?
Karın şişliği veya mide şişliği, mide ve bağırsak sistemini oluşturan bölgedeki gaz birikimine bağlı olarak dokularda şişkinlik meydana gelmesidir. Karın şişliği, karın bölgesinde rahatsızlık, dolgunluk, baskı ve hazımsızlık gibi hislerle kendini gösterir. Toplumun büyük bir bölümünü etkileyen mide ve bağırsak şişkinliklerinin birçok farklı nedeni olabilir. Vücutta yararlı bağırsak ve mide bakterilerinin oluşturduğu bir miktar gaz her zaman bulunur. Bu gaz miktarı ne sağlık üzerine olumsuz etki yaratır ne de kişileri rahatsız eder. Ancak ne zamanki vücuttaki gaz miktarı artar ve vücut bu gazı tahliye etmekte zorlanır, işte o zaman sindirim sisteminde oluşan fazla hava organların duvarlarında gerilime neden olur.
Mide ve bağırsak gibi sindirim sistemi organlarında yaşanan bu duvar gerilimi sinir uçlarının uyarılmasına yol açarak nefes darlığı, çarpıntı, kontrolsüz gaz çıkarma, sık geğirme isteği, düzensiz tuvalete çıkma, karın ağrısı ve patlayacakmış hissi veren şişkinliklere neden olur.
Karın Şişkinliği (Mide Şişkinliği) Neden Olur?
Karın şişkinliğinin en yaygın nedenleri arasında sindirim sistemi hastalıklarından çölyak, irritabl bağırsak sendromu, ülser, gastrit ve kabızlık yer alır. Ayrıca vücuttaki ödem, sağlıksız beslenme alışkanlıkları, besin alerjileri ve stres de karında şişkinliğe yol açabilir.
Mide şişkinliğine yol açan faktörler şöyledir:
- Çölyak, IBS, ülser, gastrit ve kabızlık gibi sindirim sistemi hastalıkları
- Vücutta biriken fazla sıvı, ödem
- Sağlıksız ve düzensiz beslenme alışkanlıkları
- Besin alerjileri
- Stres
Sindirim Sistemi Hastalıkları: Karın ve mide şişkinliğinin en büyük nedenlerinden biri sindirim sistemi bozukluklarıdır. Çölyak, irritabl bağırsak sendromu, ülser, gastrit, dispepsi, kabızlık, mide ve bağırsak kanserleri, safra kesesi bozuklukları, mide fıtığı gibi hastalıklar bağırsak ve mide de gaz birikimine neden olarak şişkinlik oluşturur.
Ödem: Vücutta biriken fazla sıvı da şişkinliğe neden olabilir. Yüksek sodyum tüketimi, hareketsiz yaşam, yetersiz potasyum tüketimi ödeme neden olur ve bu da mide ve bağırsaklarda şişkinlik yaratabilir.
Sağlıksız Beslenme Alışkanlıkları: Yüksek karbonhidratlı besinlerin fazla tüketilmesi mide ve bağırsaklarda şişkinliğe yol açabilir. Lif oranı düşük besinler bağırsakların daha az çalışmasına neden olabilir. Çok hızlı yemek yemek de aşırı hava yutulmasına yol açar ve bu durumda mide ve bağırsaklarda gaz oluşturabilir. Beslenme alışkanlığı şişkinlikteki en önemli faktörlerden biri olabilir.
Besin Alerjileri: Bazı insanların mide ve bağırsak floraları bazı besinlere karşı hassasiyet gösterir. Süt, şeker, yumurta, soya, glüten, buğday ve mısır gibi gıdaları tükettiklerinde hazımsızlık ve buna bağlı olarak da şişkinlik gözlenebilir. Bunlara ek olarak kuru baklagiller, lahana, karnabahar, brokoli gibi gaz yapan yiyecekler de şişkinlik nedenleri arasındadır.
Stres: Sindirim sistemi üzerinde olumsuz etkileri olan stres, yemek borusu, mide ve bağırsakların düzenli çalışmalarını engelleyebilir.
Geçmeyen Karın Şişliği Neden Olur?
Karın şişliği, birçok farklı nedenle meydana gelebilir. Sindirim sorunları, yanlış beslenme alışkanlıkları, yemek sonrası hava yutma, laktoz intoleransı veya glüten hassasiyeti gibi sindirim sistemi sorunları karın şişliğine yol açabilir. Ayrıca, tümörler, bağırsak tıkanıklıkları, sıvı birikimi (asit veya kan), kabızlık, irritabl bağırsak sendromu (IBS) gibi daha ciddi sağlık sorunları da karın şişliği nedeni olabilir. Geçmeyen karın şişliğine iyi gelmesi için düzenli aralıklarla yemek yemek, düzenli olarak yürümek, lifli gıdaları tüketmeye özen göstermek, gaz yaptığı bilinen yiyeceklerden kaçınmak gibi yöntemler etkili olabilir.
Alt Karın Şişliği Neden Olur?
Alt karın şişliği birçok nedenle meydana gelebilir. Bu nedenler arasında adet dönemi öncesi şişkinlik, üriner sistem enfeksiyonları, üriner taşlar, yumurtalık kistleri, pelvik inflamatuar hastalık (PID), bağırsak problemleri, kabızlık, ishal veya idrar yolları enfeksiyonları sayılabilir. Her bir durumun belirtileri ve tedavileri farklı olabilir, bu nedenle alt karın şişliği durumunda bir doktora başvurmak önemlidir.
Alt Karın Şişliğine Ne İyi Gelir?
Alt karın şişliğine iyi gelmesi adına üriner enfeksiyonlar için antibiyotikler, üriner taşlar için cerrahi müdahale, yumurtalık kistleri için ilaçlar veya cerrahi, kabızlık için diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri çözüm olabilir. Özellikle alt karın şişliği durumunda, bir doktora başvurarak uzman tavsiyesi almak önemlidir.
Mide Şişkinliği Belirtileri Nelerdir?
Mide şişkinliği vakalarında genellikle ağızdan gaz çıkarma ve geğirme belirtisi görülür. Bunun yanı sıra mide şişkinliğinde ortaya çıkabilecek belirtiler şu şekildedir:
- Ağızdan gaz çıkarma ve geğirme
- Karın bölgesinde dışa doğru büyüme
- Karın ağrısı ve kramplar
- Karın bölgesinde spazm oluşumu
- Karında dolgunluk ve basınç hissi
Mide Şişkinliğine Ne İyi Gelir?
Sindirim sistemini harekete geçirip kasılmasını sağlamak için yürüyüş yapmak, derin nefes almak, karın bölgesine masaj yapmak, sabahları limonlu su içmek ve zencefil, zerdeçal, papatya, nane ve yeşil çay gibi bitkisel içerikli çaylar tüketmek mide şişkinliğine iyi gelir.
Midede gaz oluşumunu engellemenin ve karın şişkinliğini gidermenin en etkili yollarından biri özellikle yemek sırasında yutulan havanın azaltılmasıdır. Bunu sağlayabilmek için yemeklerin yavaş yavaş yenmesi ve iyice çiğnenmesi önerilir. Ayrıca yemek yerken konuşmak hava yutmayı artıracağından dolayı yemek sırasında mümkün olduğunca konuşulmamalıdır. Diğer yandan karın şişkinliği olduğunda derin nefes almak, karın bölgesine masaj yapmak ve yürüyüşe çıkmak da etkili olur.
Mide şişkinliğine iyi gelen doğal yöntemler denildiğinde akla şu başlıklar gelmelidir:
- Karın veya mide şişkinliği olduğunda derin nefes almak
- Yürüyüş egzersizi yapmak
- Yemekleri yavaş, iyice çiğnemek ve yemek yerken konuşmamak
- Karın bölgesine masaj yapmak
- Sabahları limonlu su içmek
- Zencefil, zerdeçal, papatya, nane ve yeşil çay tüketmek
- Yoğurt tüketmek (laktoz intoleransı yoksa)
- Isıtma yastığı uygulamak veya sıcak bir banyo almak
- Gazlı içecek ve yağlı gıdalardan kaçınmak
- Stresten uzak durmak
Karın veya mide şişkinliği olduğunda nefes almak
Mide şişkinliği şikayetlerinde derin nefes almak önemlidir. Derin nefes almak, sindirim sistemindeki mide kaslarını harekete geçirip rahatlatarak şişkinliğini hafifletici etki yapar.
Yürüyüş yapmak
Yürüyüş yapmak, mide şişkinliğine iyi gelen yöntemlerin başında gelir. Yürüyüş egzersizi, sindirim sistemini harekete geçirip kasılmasını sağlayarak mide şişkinliğine iyi gelir.
Karın bölgesine masaj uygulaması
Mide şişkinliği vakalarında düzenli aralıklarla karın masajı yapmak karındaki kasları gevşetebilir ve şişkinliği azaltabilir.
Sabahları limonlu su içmek
Limonlu suyun sindirimi kolaylaştırıcı bir etkisi söz konusudur. Bu bağlamda sabahları düzenli olarak limonlu su tüketmek mide şişkinliği şikayetlerini hafifletebilir.
Bitkisel çayların tüketimi
Zencefil, zerdeçal, papatya, nane ve yeşil çay gibi bitkisel çay tüketimi, antioksidan bakımından vücuda güçlü bir katkı sağlar. Sindirim sistemini uyaran ve doğal müshil görevi gören bu çayların tüketimi de mide kaslarını rahatlatır ve mide şişkinliğine iyi gelir.
Isıtma yastığı kullanmak veya sıcak bir banyo yapmak
Isıtma yastığı veya sıcak bir banyonun vereceği rahatlık sayesinde karın kaslarında bir gevşeme yaşanması mümkün olabilir.
Mide Şişkinliğinin Tedavisi
Diğer tüm hastalıklarda olduğu gibi mide ve bağırsak şişkinliğinin tedavisi de nedene göre yapılır. Şişkinliğin temelinde yatan sorunun bulunması için endeskopi ve kolonoskopi gibi tanı yöntemleri kullanılabilir. Doktor tarafından gerekli görüldüğünde nedene bağlı olarak ilaç tedavisi uygulanabilir. Probiyotik kullanımı önerilebilir. Genel olarak mide ve bağırsak şişkinliklerinin tedavisinde yaşam şeklinin değiştirilmesi istenir. 3 ana ve 3 ara öğün şeklinde düzenlenen, az az sık sık yemek yemeye yönelten beslenme programları uygulanabilir. Tuvalet alışkanlığının edinilmesi ve gün içerisinde en az 3 litre su içilmesi önerilebilir. Hastalar yüzme, koşu, yürüyüş, plates, yoga gibi fiziksel aktivitelere yönlendirilebilir.