Solunum Fonksiyon Testi Nedir? Nasıl Yapılır?

Bu test yardımıyla kişinin nefes alış verişi incelenir ve akciğere yeteri miktarda oksijen iletilip iletilmediği kontrol edilir. Nefes darlığı gibi problemleri olan kişilerden de muayene esnasında solunum fonksiyon testi talep edilir. Akciğer hastalıklarının tedavi sürecinde de bu fonksiyon testlerine başvurularak, kişinin sağlık durumunun gidişatı kontrol edilir.

Solunum Fonksiyon Testi Nedir?

Solunum fonksiyon testi ne işe yarar ve nedir kısaca bahsetmek gerekir ise; bu test, kişinin akciğerlerinin verimli çalışıp çalışmadığının kontrol edilmesini sağlar. Hem hastalıkların teşhisinde hem de hastalıkların izlem süresince bu testten faydalanılır. Özellikle KOAH gibi hastalık türlerinin teşhisinde, solunum fonksiyon testi etkin rol oynar.

Solunum yolu hastalıkları için genel olarak kişilere uygulanan bir testtir. Özellikle sigara tüketimine bağlı olarak akciğere yeteri miktarda oksijen iletimi gerçekleşemeyebilir. Bu durumun kontrol edilmesini sağlayan fonksiyon testi, kapsamlı değerlendirilme yapılabilmesine imkan sunar.

Solunum Fonksiyon Testi Nasıl Yapılır?

Solunum fonksiyon testi, spirometre cihazı kullanılarak yapılır. Kişinin burnuna bir cihaz takılır. Bu cihaz sayesinde kişi ağzından nefes alıp vermeye başlar. Spirometre cihazının bir parçası, kişinin ağzına yerleştirilir. Böylelikle ağızdan alınıp verilen nefes, direkt olarak cihazın ölçüm yapabilmesini sağlar. 

Kişi öncelikle ağzından derin bir nefes alır ve bu nefesi tutar. Kişi derin nefesi tutarken, cihaz kişinin ağzına sıkı bir şekilde yerleştirilir. Tutulan nefes, güçlü bir şekilde cihaza üflenir. Bu işlem ortalama olarak 4 - 5 kez tekrarlanır. Fonksiyon testinin gerçekleşmesi 15 ila 30 dakikalık süreç içerisinde tamamlanır. Sadece nefes alış veriş işlevini gerçekleştirerek bu test yapılır ve kişinin sonuçlarına göre değerlendirme yapılır. Akciğer fonksiyonlarında herhangi bir sorun söz konusu ise hastanın tedavi süreci planlanır ve tedaviye başlanır.

Solunum Fonksiyon Testi Ne İşe Yarar?

Solunum fonksiyon testi sayesinde kişinin olası akciğer hastalıkları hakkında bilgi edinilmesi mümkün hale gelir. Böylelikle erken tanı konulabilir ve kişi tedavi edilebilir. Aynı zamanda kişinin hastalık sürecinin takibi de fonksiyon testi yardımı ile gerçekleşir. Solunum fonksiyon testi ne işe yarar sorusuna verilebilecek olan yanıtlar şu şekildedir:

• Kronik öksürük probleminin sebebi teşhis edilir.
• KOAH teşhisinin konulmasına katkı sağlar.
• Nefes darlığı nedenlerini ortaya çıkarır.
• Akciğer nakli öncesinde kişinin akciğerlerinin kontrol edilmesini sağlar.
• Amfizem tanısının doğrulanması için kullanılır.
• Astım hastalığının tanı sürecinde etkin rol oynar.
• Cerrahi operasyon öncesinde kişinin akciğerlerinin fonksiyonu be test ile değerlendirilir.

Solunum Fonksiyon Testi Öncesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Solunum fonksiyon testi işlemleri için kişilere randevu verilir. Test randevusuna gelmeden öncesinde dikkat edilmesi gereken bazı noktalar vardır. Fonksiyon testinden iki ya da üç gün öncesinden itibaren ağır egzersizler yapılmamalıdır. Testten en az 24 saat öncesinde ise tütün ve tütün ürünlerinin kullanımından kaçınılmalıdır.

Solunum fonksiyon testinden en az 48 saat öncesinde ise kullanılan bazı ilaçların bırakılması gerekir. Kişi, kullandığı ilaçları muayene esnasında doktora bildirmelidir. Böylelikle hangi ilaç türlerinin işlem öncesinde bırakılması gerekildiği, doktorlar tarafından hastalara bildirilir. Fonksiyon testi yaptırırken, giyilen kıyafetlere de dikkat edilmesi gereklidir. Rahat kıyafetler tercih edilmelidir ve özellikle göğüs bölgesini sıkan kıyafetlerin tercihinden kaçınılmalıdır.

İşlemden önce ağır besinlerin tüketilmemesi de oldukça önemlidir. Sindirimi zor olan besinler, kişinin diyafram bölgesine baskı yaparak solunumu zorlaştırabilir. Bu durum ise fonksiyon testinin sonuçlarının hatalı çıkmasına neden olur. 

Solunum Fonksiyon Testi Hangi Hastalıkların Tanısında Kullanılır?

Solunum fonksiyon testi, birçok farklı akciğer hastalığının teşhisinde hastalara uygulanır. Solunum fonksiyon testi ile şu hastalıklara dair kişilere tanı konulabilmesi mümkündür:

• Akciğer damar tıkanıklığı 
• KOAH
• Asbest hastalığı
• Astım hastalığı
• Alerji hastalıkları
• Kronik bronşit
• Akciğer enfeksiyonu
• Akciğer iltihabı
• Akciğer sarkoidozu
• Akciğer tümörü 
• Akciğer hasarı

Solunum Fonksiyon Testi Kimlere Uygulanır?

 Solunum fonksiyon hasarı, bazı şikayetler ile doktora başvuran kişilere ve akciğer hastalığı olan kişilere uygulanır. Fonksiyon testi, şu belirtiler doğrultusunda hastalara uygulanır:

• Nefes darlığı
• Hırıltılı solunum
• Geçmeyen balgam
• Kuru öksürük

Solunum fonksiyon testi aynı zamanda cerrahi operasyon geçirecek kişilere ve uzun süredir sigara kullanan kişilere uygulanan bir testtir. Kişinin akciğer fonksiyonları bu şekilde değerlendirilir. Kişinin akciğer grafisinde anormal durumların görülmesi halinde de yine bu teste başvurulur. Bunlar haricinde ise fonksiyon testi, sporculara ve kimyasal madde solunumun uzun süre maruz kalınacak işlerde çalışan işçilere sıklıkla uygulanır.

Bu test, akciğer sağlığı için düzenli aralıklarla talep edilebilir. Kişi genel anestezi altına alınmadan öncesinde de gerekli ise solunum testi talep edilir. Kalp ameliyatı olacak kişilere de ameliyat öncesi bu testin uygulanması gereklidir. Akciğer hastalığı olan kişilerden de düzenli olarak solunum fonksiyon testi talep edilir.

Solunum Fonksiyon Testi Sonuçları Nasıl Olmalıdır?

Solunum fonksiyon testi sonuçlarının belirli bir referans aralığı içerisinde olması, kişinin akciğerler fonksiyonlarının sağlıklı bir şekilde çalışmaya devam ettiğini gösterir. Bu referans aralığı ise kişinin yaşına ve cinsiyetine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Fonksiyon testinin sonuçları çıktığında, bu sonuçlar alanında uzman hekimler tarafından incelenir ve değerlendirilir. Kişinin değerlerinin sağlıklı olup olmadığı ise yine doktorlar tarafından hastalara bildirilir.

Genel olarak değerlendirildiğinde, akciğeri sağlıklı olan kişilerin değerleri dört farklı şekildedir. Kişi derin nefes aldıktan sonra ilk verilen nefesin %80 oranında olması, sağlıklı bir durum olarak kabul edilir. FVC değerleri de bu süreçte değerlendirilen ikinci aşamadır. FVC değerlerinin de %80 ve üzerinde olması gerekir. 

Üçüncü değerlendirme kriteri ise FV1 ve FVC yani ilk iki değerlendirme kriterinin oran hesaplamasıdır. İlk saniyede verilen nefesin, FVC'ye oranı %70 civarında olmalıdır. Test sonuçlarının değerlendirilme aşamasındaki son kriter ise PEF, yani tepe akım hızı olarak bilinir. Kişinin değerlerinin bu kriterler oranlarından düşük olması, akciğerde bir problem olduğunun işareti olarak kabul edilir.

Bu oranların hesaplamasını hastalar yapmamalıdır. Bu durumda hatalı sonuçlar elde edilir. Akciğer sağlığınızın durumu hakkında kesin bilgiler elde etmek için sonuçların doktor tarafından değerlendirilmesi gereklidir.