Spekulum Nedir? Vajinal Spekulum Ne İşe Yarar?

Spekulum, vajinal muayene esnasında kullanılan tıbbi bir alettir. Vajina duvarında kalınlaşma meydana gelip gelmediği, bu alet sayesinde fark edilebilir. Farklı branşlarda da bu aletin kullanımına yer verilir. Genellikle bazı hastalıkların teşhis edilmesi için kullanımı tercih edilir. Özellikle kadın doğum alanındaki branşlarda bu alet daha sık kullanılıyor olsa da kulak burun boğaz alanında da spekulum kullanımına başvurulur.

Spekulum nedir kısaca bahsetmek gerekirse; spekulum, sağlık alanında kullanılan tıbbi ürünler arasında yer alır. Metal türleri olduğu gibi plastik ve tek kullanımlık türleri de bulunur. Kayganlaştırıcı jel kullanımı ile kişinin vajina bölgesi, bu alet sayesinde kolaylıkla kontrol edilebilir. Ürünün en yaygın kullanım alanı ise kadın doğum ve kadın hastalıklarıdır.

Spekulum Nedir?

Spekulum, vajinal spekulum olarak da adlandırılır. Bunun nedeni ise ürünün genellikle vajinal muayene esnasında kullanılıyor olmasıdır. Ördek gagasına benzer bir görünüme sahip olan bu alet ilk başta korkutucu görünebilir. Fakat kayganlaştırıcı jel yardımı ile kullanıldığı için işlem sırasında korkulduğu kadar acı hissi meydana gelmez.

Spekulum nedir sorusuna, spekulum; vajina bölgesinin daha rahat bir şekilde görülmesini sağlayan bir alettir. Aynı zamanda smear testi yapılırken de bu aletin kullanımına başvurulduğu bilinir. Spekulum, bir çeşit manuel görüntüleme cihazı olarak da düşünülebilir. İç kısmı rahat bir şekilde görülemeyen alanlar, bu alet ile aralanır ve iç kısım gözle görünür hale gelir, şeklinde yanıt verilmesi mümkündür.

Spekulum Ne İşe Yarar?

Spekulum cihazı, özellikle vajina bölgesinin daha rahat incelenebilmesi ve kişinin muayene edilmesine yardımcıdır. Vajina bölgesinin iç yapısının incelenebilmesi için bu aletin kullanımı gereklidir. Alet, vajinanın içini aralar ve böylelikle uzman hekimler, kişinin vajina duvarını ve vajina yapısını gözlemleyebilir. Spekulum ne işe yarar sorusuna verilebilecek olan yanıtlar şu şekildedir:

• Smear testi için bölgeden doku örneği alınmasını sağlar.
• Pelvik muayene esnasında kullanarak vajinal enfeksiyon olup olmadığı kontrol edilir.
• Rahim içerisine spiral yerleştirilmesini sağlayarak doğum kontrol yöntemlerine başvurulur.
• Doğum sonrası vajinal kontrollerin gerçekleşmesinde kullanılır.
• Vajina kanseri gibi durumlardan şüphelenilmesi halinde, bölgeden parça alınarak biyopsi gerçekleştirilir.

Vajinal Spekulum Nasıl Kullanılır?

Vajinal spekulum kullanılması gereken muayenelerde, öncelikle kişinin cinsel olarak aktif olup olmadığı öğrenilir. Halk arasında kızlık zarı olarak da adlandırılan hymen yapısında yırtılma söz konusu olup olmadığının bilinmesi gereklidir. Bu duruma bağlı olarak spekulumun boyutu belirlenir. Spekulum aletinin birden fazla boyutu vardır. Daha sonrasında ise uygulanacak işlemin nasıl gerçekleşeceği hakkında hastalara bilgi verilir.

Hasta, litotomi pozisyonunda olmalıdır. Litotomi pozisyonunda kişi sırt üstü uzanır. Diz kısmı ise muayene koltuğunun ön kısmında yer alan bölgeye yerleştirilir. Böylelikle rahim bölgesi daha rahat bir şekilde incelenebilir. Hasta koltukları, bu işleme özel olarak tasarlanmıştır. İşlem yapacak olan uzmanın öncelikle eldiven takması ve gerekli hijyen kurallarını yerine getirerek, kendisini ve spekulumu dezenfekte etmesi gereklidir.

Spekulumun uç kısmına, su bazlı kayganlaştırıcı jel sürülür. Böylelikle işlem daha kolay ve daha acısız bir şekilde gerçekleştirilir. Hastanın vajina bölgesi öncelikle iki parmak yardımı ile aralanır. Spekulum kapalı haldeyken, aralanan bölgeye yerleştirilir. Bu aşamada spekulumun 45 derecelik açı ile yerleşmiş olması gereklidir. Hasta derin bir nefes alır ve spekulum, vajinal bölgeden içeriye doğru yerleştirilir.

Spekulum vajina içerisine yerleştikten sonra ise aletin uçları yavaş yavaş açılarak, vajina duvarı genişletilir. Serviks bölge net bir şekilde görülene kadar açma işlemine devam edilir. Serviks görüldüğünde ise spekulum sabitlenir. Böylelikle muayene sürecine başlanması mümkün hale gelir. Muayene esnasında vajinada lezyon oluşumu olup olmadığı ya da farklı bir problem görülüp görülmediği detaylıca incelenir. Bölgede; akıntı, kanama ya da herhangi bir renk değişimi olup olmadığı da bu muayene esnasında kontrol edilir.

Gerekli durumlarda ise farklı tıbbi aletlerin kullanımından yararlanılarak, bölgeden parça alınır. Alınan parça ise laboratuvar ortamında incelenir ve biyopsi gerçekleşmiş olur. Histeroskopi gibi işlemler yapılacak ise yani rahim içinin kamera ile kontrol edilmesi gerekiyorsa spekulum sabitken bu işlem yapılabilir. Bu süreçte spiral gibi doğum kontrol yöntemlerinin bölgeye yerleştirilmesi de mümkündür. 

İşlemler tamamlandıktan sonra ise spekulumun sabitleme mekanizması yavaş yavaş gevşetilir ve spekulum nazikçe kapatılır. Spekulumun vajinadan çıkarılması ile birlikte işlem tamamlanmış olur.

Spekulum ile Muayene Sonrasında Nelere Dikkat Edilmelidir?

İşlem sonrasında kişiler birkaç saat istirahat edip, günlük yaşantısına devam edebilir. Fakat birkaç gün boyunca cinsel ilişki yaşanmaması önerilir. Özellikle işlemden sonraki ilk 24 saat cinsel birliktelik yaşanması, vajinal bölgede enfeksiyon oluşmasına yol açabilir. İlk kez spekulum muayenesi olan kişiler işlemden sonra gergin ya da stresli olabilir. 

Bunun haricinde ise iki gün boyunca denize ya da havuza girilmemesi, hijyen açısından daha faydalıdır. İşlem sonrasında hafif lekelenmeler ya da vajinal akıntı görülmesi oldukça normaldir. Pamuklu iç çamaşırlarının tercih edilmesi ve dar kıyafetler giyilmemesi, vajinanın daha rahat etmesini sağlayacaktır. İşlem sonrasında vajina bölgesinde şiddetli kanama söz konusu ise işlem yapılan sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Kişide yüksek ateş ve sarı ya da yeşil renkte vajinal akıntı oluşumunda da yine doktora danışılması oldukça önemlidir.