Spinal Anestezi Nedir? Spinal Anestezi Yan Etkileri Nelerdir?

Spinal anestezi; başta sezaryen doğum olmak üzere farklı tıbbi operasyonlarda kullanılan bölgesel uyuşturma yöntemidir. Vücutta, bel ve bel altı kısımlar için yapılan operasyonlarda tercih edilen bir anestezi türüdür.

Ameliyatlarda anestezi gerektiğinde spinal anestezinin uygun olup olmadığına genellikle operasyon geçirecek kişi ve uzman hekimin ortak görüşüyle karar verilir. Sağlık durumuna göre en uygun anestezi en iyi sonucu verir.    

Spinal anestezi ne demek, sorusu için 'spinal' omurga anlamına gelir, 'anestezi' kelimesi ise Yunanca kökenlidir ve “hissetmemek” demektir. Spinal anestezi, tanımlaması “omurgadan yayılan etkiyle hissizlik yaratılması” olarak açılabilir. 

Spinal Anestezi Nedir?

Spinal anestezi nedir, spinal anestezi ne demek dendiğinde ilk olarak konforu ve verimiyle bölgesel anestezi çeşitleri arasında en çok tercih edilen tekniklerden biri olduğu söylenebilir. Özellikle sezaryen doğumda normal doğumun avantajlarına yakın bir rahatlık sunar. 

Spinal anestezi etkisi altındaki kişi konuşmaları duyup, görme duyusu normal çalışırken dokunma ve gerilmeleri hissetmez. Spinal anestezinin yapıldığı özel iğnenin ucu çok incedir. Uygulama sırasında lokal anestezikler ile uyuşturma da yapıldığı için herhangi bir acı hissedilmez. 

Spinal Anestezi Kimlere Uygulanmaz?

Spinal anestezinin tehlikeli olabileceği durumlar vardır. Uygulamanın yapılmasının sakıncalı olabileceği kişiler şöyle sıralanabilir: 

• Bazı cilt hastalıklarına sahip olanlar
• Kan pıhtılaşma sorunu yaşayanlar
• Kan sulandırıcı kullananlar
• Bel ve çevresinde enfeksiyon olanlar
• Spinal anestezi yapılacak bölgeden bel fıtığı ameliyatı geçirenler 
• İleri düzey kalp yetmezliği olanlar 
• Ciddi omurga kanalı darlığı olanlar

Spinal Anestezi Kaç Saat Sürer?

Spinal anestezinin etkisi anestezik sıvı uygulandıktan birkaç dakika sonra başlar. Etki süresi kullanılan sıvıya göre değişebilir. Anestezi etkisi ile birlikte alt göğüs bölgesinden ayaklara kadar olan bölge hissizleşir. Ortalama olarak uyuşma etkisi 3 saat kadar sürer. 

Spinal Anestezi Sonrası Baş Ağrısı

Spinal anesteziden ortalama 1-2 gün sonra baş ağrısı yaşanabilir. Bazı kişilerde bu süre 5 güne kadar çıkar. Baş ağrısı çoğu kişide 2 hafta içinde geçse de nadir olarak aylar hatta yıllar boyunca bile sürebilir. Spinal anesteziden sonra başlayan ve uzun süre geçmeyen baş ağrısı tıbbi olarak izlenmeli ve gerekli tedaviye başlanmalıdır.  

Spinal Anestezinin Uygulaması Nasıl Yapılır?

Spinal anestezinin uygulanması, uygulama yapılacak bölge kısıtlı bir alan olduğu için dikkat gerektiren bir işlemdir. Önce kişi yan yatırılır ya da sabit şekilde durabileceği rahat bir oturma pozisyonu alır. Bel bölgesi açılır. Omurganın alt kısmına denk gelen bölgeden iğne ile uyuşturan anestetik madde verilir. Kişinin işlem sırasında kıpırdamaması önemlidir. 1-2 dakika içinde yavaş yavaş bel ve bel altında uyuşma başlar. 

Spinal Anestezide İşlem Nereye Yapılır?

Spinal anestezinin iğne ile yapılma bölgesi belin biraz altının arka bölümüne denk gelen omurga hattı olarak tanımlanabilir. Tıbbi tanımlarla anlatmak gerekişe; omurga çevresini saran, sinirleri kapsayan dura zarı geçilerek anestezi sıvısı şırınga ile enjekte edilir. Anestetik madde omurgada L3-4, L4-5 veya L5-S1 aralığından kısa bir süre boyunca verilir.

Spinal Anesteziyle Genel Anestezi Farkı Nedir?

Spinal blok olarak da tanımlanan spinal anestezinin genel anesteziden farkı bölgesel olmasıdır. Karın, kalça, pop ve bacaktaki sinirler uyuşturulur. Böylece acı ya da ağrının hissedilmemesi sağlanır. Genel anestezide kişinin bilinci de tamamen uyuşur. Spinal anestezide ise bilinç yerindedir, kişi konuşabilir, duyabilir ve görebilir. Farkındalık açıktır, bel üstü de fiziksel olarak uyuşmaz.

Epidural Anestezi ile Spinal Anestezinin Farkı Nedir?

Bölgesel anestezi türlerini merak edenler spinal anestezi nedir sorusu kadar epidural anestezi nedir sorusuyla ilgili de araştırma yaparlar. Bölgesel anestezi türleri olan epidural ve spinal farkı merak edilen bir konudur.

İki anestezi yöntemi şöyle karşılaştırılabilir:

• İki yöntemde de belden aşağısı uyuşur.
• Bilinç açıktır yani kişi uyanıktır. 
• Epidural anestezide anestetik madde omurilik zarı dışına, spinal anestezide ise zarın içine verilir.
• Epidural anestezide uyuşma hissi 10 – 15 dakika sonra, spinal anestezide ise 1-2 dakikada başlar.
• Spinal anestezinin içeriği 1 kez uygulanmaya müsaittir ve bu yüzden süre uzatma mümkün değildir. Epidural anestezi ise ihtiyaca göre birkaç kez yapılabilir.
• Epidural sezaryen ve normal doğumda uygulanan bir yöntemdir. Spinal ise sadece sezaryen doğumda kullanılır. 

Spinal Anestezi Sonrası Nelere Dikkat Edilmelidir?

Spinal anestezi sonrası kolay toparlanmak için şunlara dikkat etmekte fayda vardır;

• Hekimin söylediği süre boyunca dinlenmek ve başı çok hareket ettirmemek
• Uyuşukluk hissi geçene kadar uygun ağrı kesicileri ve kafeinli içecekleri içmek
• Bol sıvı tüketmek
• Beli zorlayacak hareketlerde birkaç gün kaçınmak

Hangi Ameliyatlarda Spinal Anestezi Tercih Edilir?

Spinal anestezinin tercih edilebileceği ameliyatlar bel ve bel altı bölgesini içeren operasyonlardır.

Bunlar arasında şu ameliyatlar sayılabilir:

• Doğum
• Penis büyütme ameliyatı
• Venöz yetmezlik ameliyatı 
• Mikrocerrahi varikosel ameliyatı
• Bel altı omurga ameliyatları
• Bel kırığı ameliyatı
• Bel altı pediyatri cerrahisi 
• Kapalı safra kesesi ameliyatı 

Spinal Anestezinin Avantajları Nelerdir?

Operasyonlardan önce kişiyle görüşmede sağlık durumu değerlendirmesi sonrasında anestezi yöntemi seçimi uzman yönlendirmesiyle yapılır. Uzun süren ve hastanın hem fiziksel hem psikolojik olarak zorlanacağı ameliyatlarda mecburen genel anestezi kullanılır. Bunların dışındaki bel be bel altı operasyonlarında ise spinal anestezi tercih edilebilir. 

Spinal anestezinin artıları şöyle sıralanabilir:

• Kısa sürede uyuşmanın başlaması 
• Doğum gibi ana tanık olmanın önemli olduğu operasyonlarda kişinin ağrı hissetmezken bilincinin açık olabilmesi
• Ameliyatta stresin düşük olmasını sağlaması ve böylece iyileşmesinin hızlı olmasına katkı sağlaması
• Ameliyat sonrasında çabuk kendine gelmeyi kolaylaştırması
• Ameliyat sonrası ağrı kesici kullanımının olabilmesi
• Mide bulantısı etkisinin minimum olması
• Genel anesteziden korkanlar, uyutulması riskli olanlar ve solunum sorunu yaşayanlar için alternatif bir anestezi yöntemi olması