Özellikle tıbbi zorunluluk bulunmadıkça, 4-6 yaş arası çocukların sünnet edilmemesi öneriliyor. Bu yaş aralığı, çocuğun ruhsal ve cinsel gelişimi açısından kritik bir dönemdir. Bu dönemde yapılan bir sünnet, çocukta derin psikolojik izler bırakabilir. İsteğe bağlı sünnet için en uygun dönemler 6-15 ay, 2-4 yaş ve 7-10 yaş aralıklarıdır.
Sünnet, mutlaka hijyenik koşullarda, ameliyathane ortamında ve genel anestezi altında yapılmalıdır. Lokal anestezi ile yapılan işlemler çocuğun korku, panik ve travma yaşamasına neden olabilir. Ayrıca çocuğa işlem öncesinde yaşına uygun şekilde bilgi verilmesi, onun süreci daha sağlıklı karşılamasını sağlar.
Unutulmamalıdır ki sünnet, fıtık ya da inmemiş testis ameliyatlarından daha kolay bir işlem değildir. Yanlış uygulamalar, yalnızca çocukluk dönemini değil, tüm hayatı etkileyebilecek ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle, sünnet mutlaka konusunda uzman bir cerrah tarafından gerçekleştirilmelidir.
Sünnet İşlemi Nasıl Yapılır?
Sünnet işleminde öncelikle hasta hazırlanır ve gerekli anestezi uygulanır. Prepisyum adı verilen penis derisi steril şekilde temizlendikten sonra hekim bir dizi kesim yaparak deriyi çıkarır ve penis başını açığa çıkarır. Standart bir sünnet işlemi genellikle 15 ila 30 dakika arasında sürer; bu süre cerrahın deneyimi, hastanın yaşı ve uygulanan yönteme göre değişebilir.
Kesim sonrası gerekiyorsa kendiliğinden eriyen cerrahi dikişlerle kesim kenarları kapatılır. Alternatif olarak dikişsiz sünnet yönteminde özel klips veya klamplar kullanılır; bu ürünler erimeye veya çıkarılmaya ihtiyaç duyulmadan cildi bir arada tutar ve genellikle iki gün kadar penis üzerinde kalır. Lazerle sünnet ise geleneksel cerrahiye alternatif olarak sunulan, daha hızlı iyileşme süreci vadeden modern bir yöntemdir.
Sünnet Sonrası Bakım Nasıl Yapılır?
Sünnet sonrası bakım sürecinde ağrı kesici şurup, antibiyotik, batikon ve gazlı bezden oluşan malzemeler kullanılır; pansuman mutlaka uzman kişiler tarafından yapılmalıdır. Bu dönemde penis başında kabuklanma, şişlik ve kızarıklık görülmesi normaldir. Yarayı temiz tutmak ve dış etkenlerden korumak için özel sünnet külodu kullanılabilir.
Kabukların kendiliğinden dökülmesi beklenmeli, asla elle kaldırılmamalıdır. Kendiliğinden eriyen dikişler genellikle 2-4 hafta içinde dökülür ve ayrıca alınmasına gerek yoktur. Bezli bebeklerde 72 saat sonra ılık sabunlu suya on dakika oturma banyosu yaptırmak iyileşmeye yardımcı olur. Büyük çocuklarda ise bisiklet veya paten gibi travma riski taşıyan aktivitelerden uzak durulması önerilir.
Sünnet Sonrası Enfeksiyon Belirtileri Nelerdir?
İyileşme sürecinde yara yerinde ufak kan damlası, pıhtı veya sarı-beyaz renkli doku görülmesi normaldir ve enfeksiyonla karıştırılmamalıdır. Ancak aşağıdaki belirtiler enfeksiyonun habercisi olabilir ve doktora başvurmayı gerektirir:
- Yara yerinde koyu renkli, yeşil veya kötü kokulu akıntı
- Zamanla artan sıcaklık ve kızarıklık
- 38°C'nin üzerinde ateş
- Durdurulamayan sürekli kanama
- Aşırı huzursuzluk ve ciddi ağrı
- İdrar yapamama veya idrar yaparken zorlanma
Enfeksiyon tespit edildiğinde hekim topikal veya oral antibiyotik tedavisi başlatır; bu tedavi genellikle 3 ila 7 gün sürer ve penisilin grubu antibiyotikler tercih edilir. Yarayı temiz ve kuru tutmak, düzenli pansuman yapmak tedavinin önemli bir parçasıdır.
Sünnet Sonrası Şişlik Ne Zaman Geçer?
Sünnet sonrası şişlik, cerrahi işlemin doğal bir sonucudur ve her çocukta farklı derecelerde görülebilir; hatta aynı anda sünnet edilen tek yumurta ikizlerinde bile şişlik seviyesi farklı olabilir. Penisin bir tarafının diğerine göre daha fazla şişmesi de normaldir ve şişlik geçtikçe penis şekli normale döner.
Şişlik genellikle üçüncü günün sonunda azalmaya başlar; tam iyileşme süreci ise yaklaşık dört haftayı bulabilir. Penis ucunu koruyan derinin kaybı hassasiyeti artırabilir ve bu hassasiyet yaklaşık dört ay sürebilir. Şişliğin azaltılması için bölgeye soğuk kompres uygulanabilir, doktorun önerdiği ağrı kesiciler kullanılabilir ve antiseptik losyon düzenli sürülebilir. Şişliğe kızarıklık ve artan ağrı eşlik ediyorsa, bu durum enfeksiyon belirtisi olabileceğinden doktora başvurulmalıdır.
Sünnet Sonrası Uyku Pozisyonu Nasıl Olmalı?
Sünnet sonrası hem bebeklerde hem çocuklarda önerilen uyku pozisyonu sırt üstüdür; bu pozisyon ameliyat bölgesinin baskı görmesini engeller. Bebeklerin işlem sonrası iki saat dinlenmesi, bu süre içinde ikişer saat aralıklarla 15'er dakika sırt üstü yatması önemlidir. Çocuklarda ise ilk birkaç gün boyunca sürekli sırt üstü, bacaklar aralanmış şekilde uyunması önerilir; cenin pozisyonu, bacakları üst üste getirme veya tamamen yan dönerek yatma tercih edilmemelidir.
Sünnet sonrası uyku sürecinde sık yapılan hatalar arasında bir haftadan uzun süre pet bardak kullanımı, doktorun önerdiğinden fazla ağrı kesici verilmesi ve çocuğun üşümesini önlemek için aşırı örtülmesi (bu, akıntıyla birlikte cilt yapışkanlığına yol açabilir) sayılabilir. Birinci haftadan itibaren normal uyku pozisyonuna kademeli olarak geçilebilir.
Sünnetin Tıbben Gerekli Olduğu Durumlar
- Sünnet derisinin idrar çıkış deliğini kapatacak kadar yapışık oluşu ("fimozis"):Yenidoğan döneminde fark edilmeli ve sünnetle düzeltilmelidir!
- Üç yaşından sonra sünnet derisinin hala penis ucuna yapışık olması
- Sünnet derisinin geriye çekilmesine bağlı penis ucu dolaşım bozukluğu ("parafimozis"): Temizlemek iddiasıyla penis ucundaki deriyi geri çekmek çok sakıncalıdır! Fark edilmezse, penisin ucu veya tama yakını gangren olup kaybedilebilir!
- Tekrarlayan penis ucu ve sünnet derisi iltihabı atakları ("balanopostit")
Sünnetin Tıbbi Yararlarına Ait Bilimsel Kanıtlardan Bazıları
- Penis ucu temizliğinin sürekliliğinin sağlanması
- Tekrarlayan penis ucu iltihaplarının önlenmesi
- Yenidoğan döneminde yapılırsa, daha az idraryolu iltihabı görülmesi
- İdrarın, mesaneden böbrekler ile mesane arasında yer alan ve "üreter" adı verilen kanallara geri-kaçma ("reflü") bozukluğunun daha az görülmesi
- Cinsel yolla bulaşan hastalıkların azalması
- Sünnetli erkeklerin cinsel temasta bulundukları kadınlarda rahim ağzı (serviks) kanseri riskinin azalması
- Penis başı kanseri riskinin azalması
- Sünnetin tıbben sakıncalı olduğu durumlar
- Tedavisi devam eden sağlık sorunları
- Her türlü ciddi hastalık
- Kanama-pıhtılaşma bozukluğu yapan hastalıklar
- Aktif enfeksiyonlar
- İdrar kanalının penisin normal yerinden farklı kısımlarına açıldığı durumlar
- İdrar kanalının doğumsal olarak geniş olması anomalisi
- Penisin öne doğru eğik olduğu "kordi" deformitesi
- Penis cildi ile skrotum cildinin yapışık olduğu "füzyon" anomalisi