T Hücresi Nedir? T Hücresi Görevleri Nelerdir?

T hücresi, T lenfosit olarak da adlandırılır. Bağışıklık sisteminin mikroplarla savaşmasını ve vücudun hastalıklara karşı korunmasını sağlayan T lenfosit hücreler, bağışıklık sistemini güçlü tutar. T hücreleri savunma hücreleri olarak da adlandırılır ve vücudun göğüs bölgesinde yer alan timus bezinde bulunur. T lenfosit, vücudu kanserli hücrelere ve enfeksiyon hastalıklarına karşı korur.

T Hücresi Nedir?

T hücresi nedir sorusuna, T hücresi; bağışıklık sisteminde adaptif yanıt işlevinde görev alıp timusta olgunlaşan beyaz hücrelerdir. Vücutta koruma merkezi olarak görev yapan T lenfosit hücreleri, aynı zamanda daha önce geçirilmiş olan enfeksiyonların hatırlanmasını da sağlar. Bu özellik ise bağışıklık hafızası olarak adlandırılır, şeklinde yanıt vermek mümkündür. Bunun dışında T hücresi bağışıklık sisteminde çok farklı görevlere sahiptir. T lenfosit hücrelerinin yapısı ve genel görevleri şu şekildedir:

• Antijenleri tanıyarak bunlara karşılık verir.
• Hücresel olarak bağışıklık sağlar.
• Farklı bağışıklık hücrelerinin aktif hale gelmesine yardımcı olur.
• Fazla aktif olarak çalışan bağışıklık hücrelerini baskılar.

T Hücresi Görevleri Nelerdir?

T hücresi görevleri ile bağışıklık mekanizmasında etkin rol alır. T lenfosit hücrelerinin en önemli görevleri arasında enfekte olmuş hücreleri yok etmek yer alır. Bağışıklık sisteminde kilit savaşçılar olarak görev yapan T hücresi adaptif olarak tehditleri izleyen özel bir akıllı mekanizma olarak tanımlanabilir.Bununla beraber T hücresi çeşitlerinin diğer görevleri şu şekildedir:

Hücresel bağışıklık yanıtını yürüten yapısıyla bilinen T lenfosit hücreler, virüslü yapıları tanır ve enfekte olmuş ya da tümörlü hücreleri tespit eder. Bu sayede zararlı yapıları yok eden bu yapılar hücresel bağışıklık mekanizmasının temel yapısı olarak tanımlanır.

T hücresi tespit ettiği zararlı yapıları ortadan kaldırmak için görevli olup bu işlevi gerçekleştirirken perforin salgısı yapar. Granzim gibi bazı moleküllerin de salgısını gerçekleştiren bu yapılar, enfekte olmuş hücreleri yok eder.

Yardımcı T hücresi insan vücudunda yer alan farklı bağışıklık mekanizması hücrelerine sinyaller göndererek, bu uyarı ile diğer bağışıklık hücrelerini aktive eder. B hücrelerini uyaran bu yapı antikor üretimini artırarak makrofaj olarak bilinen zararlı hücre yiyen yapıları aktif hale getirir.

Bağışıklık dengesini sağlamakla görevli T hücresi sayesinde bağışıklık mekanizması denge kazanır. Aşırı aktif olan bağışıklık hücrelerini bastıran T lenfosit yapıları tepkisiz hücreleri de aktif hale getirerek dengeyi korur.

T Hücresi Çeşitleri Nelerdir?

Timus bölgesinde gelişim sağlayan T hücresi bu gelişimi tamamladıktan sonra farklı çeşitlere ayrılır. Görevlerine ve işlevlerine göre sınıflandırılan T hücresi çeşitleri şunlardır:

Yardımcı T Hücresi (Th)

Yardımcı T lenfosit hücresi (Th) bağışıklık hücrelerini aktif hale getirerek sitokin salgılama ile görevlidir. Doğrudan bağışıklık sistemini korumaya yardımcı T hücresi farklı yapıların aktif hale gelmesini sağlayıp bağışıklık mekanizmasının korunmasına yardımcı olur. Enfekte hücreleri yok etmekle görevli olmayan bu yapılar bağışıklık sisteminde nasıl yol izleneceğini ve koordinasyonu belirler.

Öldürücü T Hücresi (Sitotoksik T Hücresi)

Öldürücü T lenfosit hücresi kanserli yapıların ve enfekte olmuş hücrelerin yok edilmesinde görev alır. Vücudu savunma görevine sahip bu yapılar yabancı antijen içeren maddeleri vücuda girdiğinde hızlı bir şekilde tanır. Antijen içeren maddeleri tanıyan öldürücü hücreler zararlı hücreleri yok eder. Bu nedenle öldürücü olarak adlandırılan T yapıları vücudunuzu enfeksiyon rahatsızlıklarından ve kanserlerden korur. 

Baskılayıcı T Hücresi ( Regülatör T Hücresi)

Baskılayıcı T lenfosit hücresi çeşitleri bağışıklık mekanizmasının yanıtını kontrol altında tutar. Aşırı tepkileri engelleyen baskılayıcı T lenfosit hücresi bağışıklık mekanizmasında dengeyi sağlar. Bazı bağışıklık sistemi yapıları aşırı tepki vermeye yatkın olduğu için baskılayıcı T lenfosit hücreleri aşırı tepkiyi engellemek için bu hücreleri baskılar. Bu sayede bağışıklık sistemi ile denge içinde çalışan bu yapılar bu görevi sitokin sayesinde gerçekleştirir. Sitokin salgılayan baskılayıcı T lenfosit hücresi, diğer yapılara uyarı sinyali göndererek baskılama yapar.

T Hücresi Çeşitlerinin Çalışma Şekli

Lenfosit hücresi çalışma şekli bağışıklık mekanizmasının yanıt aşaması olarak bilinir. T lenfosit hücresi çalışırken bazı farklı adımları takip eder. Bunlardan biri bu yapıların antijen sunan yapılarla etkileşime girmesidir. Vücuda bazı antijen sunan yapılar girdikten sonra bağışıklık sisteminde bulunan bazı hücreler bunları tanır. Özellikle makrofaj olarak yiyici yapılar ve B hücresi yabancı antijenleri hemen kısa sürede tanır. Tanıma sağlandıktan sonra T hücresine sinyal gönderilip vücudun bağışıklık mekanizmasının bu antijen sunan hücrelerden haberdar olması sağlanır.

T lenfosit hücresi ayrıca yüzey bölümünde reseptör tanıma özelliği bulunan farklı yapılara sahiptir. Bu yapılar sayesinde T hücresi reseptör tanıma işlemini gerçekleştirir. Bu sayede bu yapıların aktivasyon süreci başlar. Sitokin salımı işlemini T yapıları aktivasyonu bitirdikten sonra yapar. Uyarıcı sinyaller sitokin salımı öncesinde devreye girer. Uyarıcı sinyaller ile T lenfosit hücrelere antijenlerle ilgili doğru sinyallerin gidip gitmediği doğrulanır. 

Bu sayede hatalı sinyaller nedeniyle T hücresi aktifleşmez. T lenfosit hücreleri aktif hale sitokin salımını başlatır. Bu salınım ile moleküllerin çoğalmasına yardımcı olur. Bağışıklık mekanizmasındaki diğer hücreler de sitokin salınımı ile uyarılır. Sitokin salındıktan sonra T lenfosit hücreleri farklılaşır. Bu aşamadan sonra T lenfosit yapıları farklı çeşitlere ayrılarak farklı açılardan bağışıklığı korumada görev alır.

T Hücresi Nerelerde Yer Alır?

Hücre döngüsüne bağlı olarak T hücresi farklı yerlerde görev alır. Kemik iliğinde başlayan döngü timüslerde olgunlaşarak kan dolaşımına taşınır. Süngerimsi yapıdaki kemik iliğinde üretilmeye başlayan T lenfosit yapıları göğsün üst orta bölümünde yer alan timüslerde seçilerek olgunlaşır. Olgunlaşan bu yapılar lenf sistemindeki dokulara veya organlara gider. Gittiği bölgelerde T yapıları, ihtiyaç duyulan ana kadar beklemede kalır. 

T Hücresi İle İlgili Hastalıklar Nelerdir?

T lenfosit hücresi çalışma sisteminde bir problem olursa bağışıklık yetmezliği gibi sorunlar ortaya çıkabilir. Bundan dolayı bazı bağışıklık sistemi sendromları ortaya çıkar. HIV enfeksiyonu yani diğer adıyla AIDS olarak bilinen hastalık, doğrudan T lenfosit hücresi olarak görev yapan yapılara zarar verir. 

Virüs vücuda girdikten sonra T lenfosit hücresi yetersizliği ortaya çıkar. Hasar alan bu yapılar bağışıklık sistemini aşırı şekilde zayıflatarak kanser gibi hastalıklara vücudun açık hale gelmesine neden olur. T lenfosit ile ortaya çıkan ve en sık olarak rastlanan rahatsızlıklardan biri otoimmün hastalıklarıdır. 

Otoimmün hastalık türlerinden birisi olarak bilinen romatoid artrit, direkt olarak T hücresi ile bağlantılıdır. Kronik hale gelen iltihaplanma dışında diğer bir otoimmün hastalığı da MS olarak bilinir. Sinir hücrelerine hasar veren MS, sinir sisteminde hasar bırakır. Tüm bunlara ek olarak T lenfosit ile ilgili diğer bir hastalık da T hücresi kanseridir. Özellikle lösemi ve lenfoma bu yapıların kontrolsüz olarak çoğalmasına neden olur.