Daha önce hiç kalp şikayeti yaşamayan kişilerde bile ciddi ritim bozukluğuna neden olabilen Tatil Kalbi Sendromu, kalp krizini taklit eden belirtiler verir. Önlem alınmadığı takdirde kalp yetmezliği veya inme gibi sorunlara yol açarak hayati risk oluşturabilir.”
Türkiye’de adı pek duyulmayan bir hastalık olan Tatil Kalbi Sendromu, özellikle uzun tatil dönemlerinde can alabiliyor. İngilizce’de ‘Holiday Heart Syndrome’ olarak geçen bu sendromun aslında 40 yıl önce literatüre girdiğine dikkat çekiliyor. Daha önce hiç kalp şikayeti olmayan bir kişinin kalbinde, tatilde aşırı yiyecek ve alkol tüketilmesi nedeniyle ciddi ritim bozukluğu görülmesine ‘Tatil Kalbi Sendromu’ adı veriliyor.
30-50 Yaş Arasında Daha Sık Görülüyor
Tatillerde acil servislere kalple ilgili başvuru sayısının yüzde 15 oranında arttığı, Tatil Kalbi Sendromu şikayetiyle gelenlerin sayısının da bu grubun içinde hatırı sayılır oranda olduğu belirtiliyor. Genelde 30-50 yaş grubunda sık görülen Tatil Kalbi Sendromu’nun ritim bozukluğunun dışında bayılma, bilinç kaybı gibi şikayetleri de ortaya çıkarabileceği biliniyor. Tatil Kalbi Sendromu, tek başına ölümcül bir sendrom değil. Ancak buna eşlik eden baş dönmesi, nefes almada zorluk, göğüste baskı hissi, bayılma, bilinç kaybı, çarpıntı gibi durumların görülmesi tehlikeli olabilir. Durum kalp yetmezliği veya inmeye kadar gidebilir.
Kalp Kulakçıkları Ritmini Yitiriyor
Tatil Kalbi Sendromu nedeniyle hastaneye başvuran kişilerde olayın üstünden iki gün geçtikten sonra kalple ilgili yapılan tetkiklerin genellikle temiz çıktığına dikkat çekiliyor. Tatilde beslenme düzeni bozuluyor. “Tatilde yerim, eve dönünce aldığım kiloları veririm. Yılda bir kez tatile çıkıyorum, doya doya yiyip içmeliyim” düşüncesi sağlığa zarar verebiliyor. Kontrolsüz fast food tüketimi, açık büfelerde her şeyden biraz tatma isteği, artı kilolar olarak haneye yazılıyor. Her zaman yediğinden daha fazla yemek yemek, aşırı alkol tüketmek kandaki serbest yağ asitlerinin artmasına neden olarak kalpte ani ve sebepsiz ritim bozukluğuna yol açabiliyor. Yaşanan ritim bozukluğu daha çok kalbin kulakçıklarının ritmini kaybetmesi (atrial fibrilasyon) durumudur. Alkol kullandıktan sonra ilk 48 saat içerisinde Tatil Kalbi Sendromu etkileri görülür. Ancak bırakıldıktan sonra durum düzelir. Hastalığa ‘Tatil Kalbi’ adının verilmesinin sebebi de tatildeyken insanların normalden fazla yiyecek ve içki tüketmesidir.
Aşırı alkol tüketiminin karaciğer hastalıkları, kalp yetmezliği, ağız içi ve yemek borusu kanserine yol açmasının yanı sıra, kan basıncını yükselttiği de biliniyor. Bu durum hipertansiyon için de tetikleyici olabilir, özellikle beyinde bölgesel olarak kan akımını etkileyerek geçici ve kalıcı inmelere yol açabilir.
Kalp Krizini Taklit Ediyor
Tatil Kalbi Sendromu’nun 40 yıldır bilinen bir sendrom olduğu ancak mekanizmasının bugüne kadar tam olarak anlaşılamadığı belirtiliyor. Çünkü mekanizma aranırken kalple ilgili bir bulguya rastlanmıyor. Damar tıkalı değil, kalp kapağı bozuk değil, kalp yetmezliği yok ama kalp krizini taklit eden belirtiler gösteriyor. Kalbin ritim hücreleri tıpkı elektrik hattı gibi işliyor. Ritim hücrelerinin mekanizmasının işlemesini sodyum, potasyum, kalsiyum gibi bir takım elementler sağlıyor. Aşırı alkol tüketimi bu elementlerin dengesini değiştirerek kalbin ritmini bozuyor. Kalpte ritim bozukluğu önemli bir semptomdur. Bu tür çarpıntılar her zaman selim çarpıntılar değildir. Ritim bozukluğu devam ederse kalp içerisinde pıhtı oluşumuna sebep olur. O pıhtı da beyne atar ve inme olur. Bu nedenle devam eden bu ritim bozukluklarının tedavisinde çok kuvvetli kan sulandırıcılar kullanılır. Bu yüzden ritim bozukluğunun geçici mi yoksa kalıcı mı olduğunu iyi tespit etmek gerekir.
Misafir Telaşı ve Ekstrem Sporlar Kalbi Yoruyor
Tatil döneminde psikolojik sorunların kalbi etkileyebileceği, yaşanabilecek maddi sıkıntıların, misafir ağırlama telaşının, uyku düzeninin bozulmasının ve düzenli yapılan egzersizlerin aksamasının da Tatil Kalbi Sendromu riskini artırabileceği belirtiliyor.
Toplum olarak misafirperverliğe önem veriliyor ancak bu durum bazen telaşa dönüşebiliyor. Sıkıntı ve stres kalbi olumsuz etkilerken, sunulan ikramlar da diyetleri bozuyor. Tatillerde uyku ritmi de bozuluyor. Her zamankinden daha geç uyumak ve geç uyanmak kalp ritmini olumsuz etkiliyor. Rutin hayatında düzenli egzersiz yapan kişiler tatilde egzersizlerini yapmayınca veya spordan uzak kişiler tatilde bir anda ekstrem sporlara merak salınca, kalp bundan olumsuz etkilenebiliyor. Tatilde ilk kez denenen paraşüt, jet ski gibi ani heyecan ve korkuya sebep olan sporlar sempatik sinir sistemini aktive ederek kalbi yorabiliyor.