Ter bezi iltihabı (hidradenitis suppurativa) çoğunlukla koltuk altında görülen, kıl kökü iltihabı da denir.
Ter Bezi İltihabı Nedir?
Halk arasında köpek memesi hastalığı olarak da bilinen ter bezi iltihabı (hidradenitis suppurative)ter bezlerinin çeşitli sebeplerle iltihaplanması sonucu meydana gelir. Derinin hemen altında oluşur. Basit çıban görünümünde başladığı zaman çıban ile karıştırılabilir. Mercimek büyüklüğünde başlayan iltihaplı doku fındık büyüklüğüne kadar ulaşabilir.
Derinin altında oluşan bu doku ağrılı ve apseli olur. En fazla koltuk altı, göğüs ve kasık bölgesinde görülür. Cildin birbirine sürtündüğü bölgelerde daha fazla görülür. En sık ergenlik dönemi-sonrasında ve menopoz döneminde ortaya çıkar.
Kadınlarda erkeklerden dört kat daha fazla görülürken, siyahi insanlarda genetik yatkınlık daha fazladır. Kıl kökü iltihabı ile de karıştırılan bu rahatsızlığın teşhis ve tedavisi için uzman dermatologa başvurmak gerekir. Deri altında meydana gelen iltihaplı doku büyürken yumrulara dönüşür.
Deri altında oluşan bu yumrular ile başka yumrular arasında tüneller oluşur. Bu yumruların tüneller aracılığı ile birleşmesi sonucunda deri üzerinde bozukluk meydana gelir. Çok yavaş iyileşen bu yumrular sonucunda yara izi oluşabilir. Ortaya çıkan görüntü çoğunlukla hastaları rahatsız eder.
Hastalarda ortaya çıkan bu görüntüye ağrı, koku ve akıntı eklenmesi ile psikolojik olarak çok etkiler. Hastalar sürekli iltihaplı dokuyu kontrol etme ihtiyacı duyar. Takıntı haline dönüşür. Ter bezi iltihabı kronik rahatsızlık olup tedavi edildiğinde iyileşme olabilir ve yıllar sonra yeniden ortaya çıkabilir.
Ter Bezi İltihabı Belirtileri Nelerdir?
Vücudun bir veya birden fazla yerinde görülebilir. Ter bezlerinin yoğun olduğu bölgelerde aşağıdaki belirtiler sıklıkla yaşanır:
- Siyah çukurlu noktalar,
- Kırmızı, sivilce görünümünde ağrılı ve hassas şişlikler,
- Şiddetli kaşıntı,
- Hassas doku ve ağrı,
- Deri üzerinde yara oluşumu,
- Mercimek-nohut büyüklüğünde hassas ağrılı şişlikler.
- Çok sık tekrarlayan enfeksiyonlar,
- Ateş, halsizlik ve yorgunluk,
- İltihaplı şişlik,
- Yaraya dönüşen kokulu akıntılar,
- Yukarıdaki belirtilerle ilişkili olarak depresyon ve içe kapanıklık.
- Ter bezi iltihabından şüpheleniyor ve özellikle aşağıdaki durumları yaşıyorsanız, uzman bir doktora görünmenizde fayda var;
- Geçmeyen siyah delikli noktaların meydana gelmesi
- Ağrılı-iltihaplı dokunun birkaç haftada iyileşmemesi
- Ağrı ve acının artması
- Ateş ve yanmanın çok olması,
- Birden fazla yerde görülmesi
Ter Bezi İltihabı
Ter bezi iltihabı en çok salgı bezlerinin olduğu bölgelerde görülür. Bu bölgeler; ekrin, apkrin ve sebaseöz bölgeleridir. Ter bezlerinin ya da deri altındaki sıkıntılı bölgenin iltihaplanması sonucunda oluşur. Deri altında mercimek büyüklüğünde şişlikler olarak meydana gelir. Bazı zamanlarda genital bölgede de oluşabilmektedir. Ter bezi iltihabının tam olarak neden ortaya çıktığı tam olarak bilinmemekle birlikte genetik yatkınlık da bu rahatsızlığı tetikler.
Ter bezi iltihabı nedenlerini genel olarak aşağıdaki gibi listelemek mümkün;
- Ter bezi köklerinin iltihaplanması ile oluşur.
- Hormonal değişiklikler (ergenlik-menopoz)
- Genetik yatkınlık,
- Sigara ve alkol tüketimi,
- Obezite, aşırı kilo
- Sık banyo-duş yapmama (Gözeneklerin tıkanmaması için)
- Akneler ve aşırı tüylü cilt,
Geçmeyen Ter Bezi İltihabına Ne İyi Gelir?
Geçmeyen ter bezi iltihaplanmalarında pamuklu, rahat ve geniş kıyafetler tercih edilmelidir. Naylon, sentetik ve dar kıyafetlerden kesinlikle giyilmemelidir. Göğüs altında çıkan ter bezi iltihaplarında iç çamaşırı kullanımına dikkat etmeli, dokuyu rahatsız eden çamaşırlar tercih edilmemelidir.
Banyo-duş sırasında duş jeli yerine organik, katkısız sabunlar kullanılmalı. Bağışıklık sistemine dikkat etmeli, protein bakımından zengin besinler tüketilmelidir. İltihaplı doku temiz ve kuru olmalı. Sık banyo yapılmalıdır. Burada hatırlatmak gerekir ki bu hastalığın kir-pislik ile bağlantısı yoktur.
Alkol ve sigaradan uzak durulmalıdır. Abur cubur gibi paketli, katkılı gıdaların tüketiminde dikkatli olmak gerekir. Özellikle kilolu kişilerde daha sık rastlanan ter bezi iltihabında zayıflamak gerekir. A vitamini ve protein bakımından zengin besinler tüketilmelidir.
Ter Bezi İltihabı Nasıl Geçer?
Ter bezi iltihaplanmasının tam bir tedavi yöntemi yoktur. Kişiden kişiye farklılık gösteren, sonuç veren tedavi yöntemleri bulunmaktadır.
- İlaç tedavisi: Hastalığı ilerletmemek için özellikle antibiyotik kremler etkili olacaktır. Doktorunuzun önereceği antibiyotik kremlerin amacı enfeksiyonlu bölgeyi kurutup rahatlatmaktır.
- Bunun yanında bağışıklık sistemini güçlendiren ilaçlar önerilir. En sık ergenlik ve menopoz döneminde ortaya çıkan ter bez iltihaplarında doktorunuz geçmediği durumlarda hormon tedavisi uygulanacaktır. A vitamini takviyesi önerilir. Ağrı ve ateş düşürücüler ile dokunun yapmış olduğu ateş ve ağrı rahatlatılır.
- Cerrahi İşlem: İlaçlara cevap vermeyen geçmeyen ter bezi iltihaplanmalarında bir diğer tedavi yöntemi cerrahi işlemdir. Farklı çeşitlerde cerrahi işlem uygulanır. İltihaplı dokunun ortaya çıkardığı tünellerin açığa çıkarılarak, tünellerin çürümesi hedeflenir. Başka bir yöntem ile de hastalıklı, iltihaplı doku alınır. Sürekli ve sık tekrarlayan durumlarda hastalıklı doku çıkartılıp, temizlenirken sağlıklı doku ile yama yapılır.
- Lazer Epilasyon: Kıl kökleri lazer epilasyon ile alınarak rahatlama önerilir. Kıl köklerinde iltihaplanmayı engellemek için tüylü dokunun temizlenmesi hedeflenir.