Keratin adı verilen bir proteinin katmanlarından oluşan tırnaklarınız, el ve ayak parmaklarınız için koruma görevi görür. Saçınızdaki ve cildinizdeki hücreleri de oluşturan keratin, tırnakları hasardan korumak için çalışır.

Tırnaklarınızı kırılgan hale getirebilecek bazı tıbbi durumlar vardır. Yaşlanmadan kötü beslenmeye kadar pek çok durum, tırnaklarınızı kuru, ince veya kırılması kolay hale getirebilir. Ayrıca tırnak kırılması, bir hastalıktan dolayı aldığınız tedavinin yan etkisi olabilir. Uzman doktor desteği ve doğru bakım teknikleri ile sağlıklı ve güçlü tırnaklara sahip olunabilir. “Tırnak kırılması neden olur?” ve “Tırnak kırılmasına ne iyi gelir? gibi soruların yanıtları için yazının devamını okuyabilirsiniz..

Tırnak Kırılması Neden Olur?

Tırnaklar vücudun biyobelirteçleri gibidir. Tırnak kırılmasının nedeni, tırnakların maruz kaldığı çevresel faktörler olabilir. Ancak doktor tarafından yapılacak muayene ve tetkikler sonucunda vücutta saptanan bazı tıbbi durumlar da tırnak kırılmasının nedenleri arasında yer alabilir. Tırnak kırılmasına yol açan etkenlerin bir kısmı şu şekilde sıralanabilir:

• Suya ve neme fazla maruziyet: Tırnaklarınız ıslandığında şişer kuruduklarında ise küçülür. Elleriniz çok fazla suya maruz kaldığında şişip küçülen tırnaklarınız, bu değişim karşısında kırılgan hale gelir. Özellikle sert sabunlar veya deterjanlar kullanıyorsanız bu etki daha da şiddetli olabilir.
• İleri Yaş: Yaşın ilerlemesiyle birlikte tırnaklarınız kuruyabilir. Ayak tırnakları genellikle kalınlaşıp sertleşmeden dolayı çatlarken, el tırnakları incelir ve dayanıksız hale gelir. Bu da tırnakların kolayca kırılmasına yol açabilir.
• Raynaud sendromu: Raynaud sendromu, el ve ayak parmakları gibi vücudun bazı bölgelerinin, stres, soğuk ve sıcak hava gibi etkenler sonucunda hissizleşmesi ve üşümesi ile karakterizedir. Raynaud sendromunda, ciltteki kılcal damarların daralması ile karakterize bir durum olan vazospazm görülür. Vazospazm varlığında, kan kılcallarına yeterli kan akışının sağlanamaz. Tırnak sağlığınız için gereken besinler, vitamin ve mineraller kanla taşındığından, bölgeye yeterli kan akışı sağlanamaması tırnaklarınızın kırılgan veya sağlıksız olmasına yol açabilir.

Kadınların, Raynaud sendromuna sahip olma olasılığı erkeklerden daha fazladır. Soğuk iklimlerde yaşayan insanlarda daha sık görülür.

Raynaud sendromunun tedavisi, rahatsızlığın ciddiyetine ve başka sağlık problemleriniz olup olmadığına bağlıdır. Çoğu kişi için Raynaud sendromu bir engel oluşturmasa da bu durum, yaşam kalitenizi etkileyebilir. Doğru teşhis ve tedavi için uzman desteği almayı ve kontrollerinizi yaptırmayı ihmal etmeyin.

• Düşük tiroit düzeyleri (Hipotiroidizm): Hipotiroidizm, tiroit hormonunun yeterli üretilemediği durumlarda metabolizmanın yavaşlamasıyla sonuçlanan bir durumdur. Hipotiroidizmin semptomlarından biri de kırılgan tırnaklar olabilir. Hipotiroidizm, yavaşlayan metabolizma sonucu tırnaklara besin taşınımı ve enerji üretimi gibi süreçleri sekteye uğratır. Bu da yavaş büyüyen ve kırılgan tırnaklara neden olabilir. Tiroit aynı zamanda terlemeyi de kontrol eder. Yeterince aktif olmadığında daha az ter üretilir. Doğal bir nemlendirici olan ter salgısının azalması durumunda tırnakların kuruması ve kırılganlaşması çok daha olasıdır. Hipotirodizmin yaygın semptomları olarak yorgunluk hissi, kilo alımı ve üşüme görülebilir. Hipotiroidizmin ana tedavisi hormon replasman tedavisidir. Bu da tedavi için gerekli hormonun, ilaçlarla alınarak tedavi edilmesi anlamına gelir. Bu tarz belirtilere sahipseniz doktor kontrolüne gitmeniz tavsiye edilir.

• Anemi (Kansızlık): Düşük hemoglobin olarak da adlandırılabilen anemi, sağlıklı kırmızı kan hücresi miktarının yetersiz olmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Kırmızı kan hücreleri dokulara oksijen taşımakla görevlidir. Anemi durumunda ise dokulara yeterli oksijen gitmez. Bu da kendinizi yorgun ve güçsüz hissetmenize neden olabilir. Kırılgan tırnaklar da aneminin belirtilerinden biri olabilir. Çünkü tırnak dokularına giden oksijen miktarı azaldıkça, tırnağın sağlıklı uzaması için dokularda üretilen enerji miktarı azalır. Aneminin en yaygın nedeni kanda yeterli demir olmamasıdır. Diyetten yeterince demir alınmaması veya bağırsaklarda demir emilimini engelleyen bir durumun varlığı, anemiye sebep olabilir. Ancak bunlar sadece yaygın sebeplerdir. Farklı sebeplerden kaynaklanan birçok anemi türü vardır. Anemi geçici veya uzun süreli olabilir. Şiddeti de aneminin türüne ve bireyin yaşam tarzına göre değişiklik gösterir. Sebebe bağlı olarak anemi tedavisi, takviye almaktan diğer tıbbi prosedürlere kadar değişkenlik gösterir. Sağlıklı ve zengin bir diyet ile bazı anemi türlerini önleyebilirsiniz. Anemi varlığından şüpheleniyorsanız doktorunuza görünmelisiniz.

• Lichen Planus ve Kronik Cilt Hastalıkları: Tırnak kırılması sadece sistemik eksikliklerden değil, doğrudan tırnak yatağını hedef alan dermatolojik rahatsızlıklardan da kaynaklanabilir. Bu rahatsızlıkların başında gelen lichen planus, tırnak matrisini (tırnağın üretildiği kök kısmı) etkileyerek tırnak yüzeyinde derin dikey çizgilenmelere, tırnak plağının tehlikeli derecede incelmesine ve tırnakların kökten uca tamamen yarılarak kırılmasına yol açar. Bu tür kronik cilt hastalıkları tırnağı çevreleyen koruyucu deri dokusunun bütünlüğünü bozduğundan, tedavide dermatolog gözetiminde topikal kortikosteroidler, yoğun bariyer destekleyici nemlendiriciler ve gerekli durumlarda sistemik ilaçlar kombine edilerek kullanılır.
• Kanser tedavisi: Kırılgan tırnaklar, kemoterapi gibi bazı kanser tedavilerinin bir yan etkisi olabilir. Cilt kuruluğu ve kırılgan tırnaklar, kemoterapi sonrası yaygın görülen bir durumdur.

• Yetersiz beslenme: Kırılgan tırnaklar, bazen yetersiz beslenme sonucunda da meydana gelebilir. Vücudun ihtiyaç duyduğu vitamin ve mineralleri yeterince alamadığınız anlamına gelebilir. Örneğin; bir B vitamini kompleksi olan biotinin tırnak sağlığı için gerekli olduğu ifade edilir. Yetersiz veya biotin bakımından fakir bir diyet, tırnak sağlığınızı olumsuz etkilediğinden kırılgan tırnaklara sahip olmanız olasıdır.

• Mantar Enfeksiyonları (Onikomikoz): Özellikle ayak tırnaklarında daha sık görülen ancak el tırnaklarını da doğrudan etkileyebilen mantar enfeksiyonları, tırnak yapısını hızla bozar. Onikomikoz varlığında tırnaklar kalınlaşır, sararır, doğal formunu kaybederek ufalanır ve kolayca kırılır. İleri evrelerde tırnağın yatağından tamamen ayrılmasına da yol açabilir.

• Tırnak Psoriasisi (Sedef Hastalığı): Kronik bir otoimmün cilt hastalığı olan sedef (psoriasis), cilt plaklarının yanı sıra tırnak yatağını da etkileyebilir. Tırnak psoriasisi; tırnak yüzeyinde küçük çukurlaşmalara (noktasal delikler), renk değişimlerine, yapısal kalınlaşmaya ve tırnak plağının kırılganlaşarak pullar halinde dökülmesine neden olur.

• Egzama ve Kronik Cilt Hastalıkları: Egzama (dermatit) ve lichen planus gibi yaygın cilt rahatsızlıkları, tırnak yatağını ve tırnağı çevreleyen koruyucu deri dokusunu olumsuz etkiler. Bu hastalıklar tırnağın kökten itibaren yapısal bütünlüğünü bozarak zayıflamasına, pürüzlü görünmesine ve çatlayarak kırılmasına yol açar.

• Agresif Kimyasallara Maruz Kalma: Günlük yaşamda sıkça kullanılan temizlik malzemeleri, ağır deterjanlar, kalitesiz tırnak cilaları ve yüksek oranda aseton içeren oje çıkarıcılar tırnağın koruyucu katmanlarına zarar verir. Bu kimyasallar tırnağın yapısındaki doğal yağları ve nem dengesini tamamen yok ederek kuruma, çatlama ve tırnak katmanlarının soyularak kırılması ile sonuçlanır.

• Diğer Sistemik Rahatsızlıklar: Tırnaklar genel sağlık durumunun bir aynasıdır. Diyabet (şeker hastalığı) ve kronik böbrek yetmezliği gibi sistemik hastalıklar da vücudun genel işleyişini ve mikrodolaşımını etkileyerek tırnakların beslenmesini engeller, kırılgan ve zayıf bir yapıya bürünmesine neden olur.

• Lupus ve Kronik Bağ Dokusu Hastalıkları: Tırnakların zayıflaması ve kırılması bazen vücudun kendi dokularına saldırdığı otoimmün süreçlerin bir parçası olabilir. Sistemik bir bağ dokusu hastalığı olan Lupus, tırnak yatağında bulunan mikroskobik kılcal damarları doğrudan etkileyerek tırnağın ihtiyaç duyduğu kan akışını ve besini engeller. Bu durum tırnaklarda yapısal bir kırılganlığa, tırnak çevresinde belirgin kızarıklıklara ve tırnak yapısının tamamen zayıflamasına neden olur. Tırnaklar vücudun iç sağlığı hakkında bu gibi kritik mesajlar verebildiğinden, kırılma problemi uzun süre devam ettiğinde altta yatan bu tür sistemik hastalıkların yönetimi için mutlaka uzman bir hekime başvurulmalıdır.

Tırnak Kırılmasına Ne İyi Gelir?

“Tırnak kırılmasına ne iyi gelir?” sorusuna net bir yanıt verebilmek için öncelikle “Tırnak kırılması neden olur?” sorusunun yanıtı araştırılmalıdır. Bunun için doktor muayenesine gitmelisiniz. Doktorunuz uygun taramaları yaptıktan sonra gerekli tedaviyi uygulayabilir. Eğer tırnaklarınızın sağlıksız olduğunu gözlemliyorsanız bazı evde bakım stratejileri ile bunu önlemeye yardımcı olabilirsiniz.

Sağlıklı tırnaklara sahip olmak için uygulayabileceğiniz bazı evde bakım stratejileri şunlardır:

• Tırnaklarınızın suya maruziyetini en aza indirin.
• Yeterli su tüketin.
• Diyetinize dikkat edin.
• Asetonsuz oje çıkarıcılar kullanmayı tercih edin.
• Takma, jel veya akrilik tırnaklardan kaçının.
• Oje sürmeye ara verin.
• Tırnaklarınızı daha kısa kullanın.
• Tırnaklarınızı kullandığınız eylemlerin sayısını azaltın.
• Tırnak losyonu kullanın.
• Tırnaklarınızı el dezenfektanına fazla maruz bırakmayın.
• Törpüleme şeklinizi değiştirin.
• Temizlik ürünlerini eldivenle kullanın.
• Şampuan ve duş jelinizi seçerken özen gösterin.

Bu alışkanlıkları edinmenize rağmen halen tırnak kırılması problemi ile karşılaşıyorsanız problem, tırnağın maruz kaldıklarından ziyade vücuttaki bazı eksiklikler olabilir. Bu durumda tırnak kırılmasının vitamin ve mineral eksikliklerinden dolayı meydana gelmesi olasıdır.

Tırnakların Kırılmasına Hangi Vitamin Eksikliği Neden Olur?

“Tırnakların kırılması hangi vitamin eksikliği sonucunda olur?” sorusunun da tek bir cevabı yoktur. Bazı vitaminler tırnakları güçlendirmeye yardımcı olurken bazı vitaminler tırnaklara gereken nemi sağlayarak kurumalarını önler. Ayrıca gerekli taramalarla vücutta eksik olan vitaminin hangisi olduğu saptanırsa daha sağlıklı sonuçlar alınabilir.

B kompleks vitaminlerin özellikle de biotinin eksikliğinde tırnak kırılması görülebilir. H vitamini ve B7 vitamini olarak da bilinen biotin, suda çözünür ve vücut tarafından depolanmaz. Bu nedenle günlük olarak bu vitamin türünü gıdalar yoluyla aldığınızdan emin olmalısınız. Sardalya, yumurta ve baklagiller gibi gıdalarda bulunabilir. Biotin tırnakları güçlendirmeye yardımcı olabilir. Öte yandan biotin dışındaki bazı vitamin ve minerallerin eksikliğinde de sağlıksız tırnaklar meydana gelebilir. Kalsiyum takviyesi ile tırnakların kurumasına, folik asit ve C vitamini takviyesi ile şeytan tırnağının oluşmasına (tırnak yatağından çıkan dar bir deri bandı), omega-3 alımıyla tırnak çatlamasına engel olabilirsiniz. Sizin için uygun olduğundan emin olmak için vitamin veya mineral takviyesi almadan önce mutlaka doktorunuza danışın.

Tırnak kırılması problemi uzun süre boyunca devam ediyorsa, tırnakta kalıcı renk ve şekil değişiklikleri gözlemleniyorsa veya bu duruma yorgunluk, ani kilo değişimi gibi diğer sistemik belirtiler eşlik ediyorsa bir dermatoloji uzmanına ya da iç hastalıkları (dahiliye) doktoruna başvurulmalıdır. Altta yatan dermatolojik enfeksiyonların (mantar, sedef vb.) tedavisi topikal kortikosteroidler, nemlendiriciler veya sistemik antifungaller ile gerçekleştirilirken; sistemik hastalıkların tedavisi tamamen uzman kontrolünde planlanmalıdır.

Diyetinizdeki protein miktarının eksikliğinden dolayı da tırnaklar kırılgan olabilir. Kilonuzu 0,36 ile çarparak vücudunuzun günlük protein ihtiyacını kabaca hesaplayabilirsiniz. Yetersiz proteinli bir diyet, vücudunuzda üretilen keratin miktarını azaltabilir.

Tırnaklar, bedeninizin sağlığı ile ilgili size mesajlar verebilirler. Tırnaklar, kuruyabilir, çatlayabilir ve/veya kırılabilir. Her bir durum, farklı bir rahatsızlığın habercisi olabilir. Bu yüzden kırılgan tırnaklarınız varsa bunu önemsemeli, sebebini öğrenmek için bir dermatoloji uzmanına görünmelisiniz.