Tükürük Bezi Kanseri Belirtileri ve Tedavisi Nelerdir?

Tükürük bezi kanseri, her kanser gibi hücrelerin aşırı bir şekilde büyüyüp çoğalması ile meydana gelen durumdur.

Bu kontrolsüz hücre bölünmesi tükürük bezlerinden herhangi birinde yer aldığında tükürük bezi kanseri adını alır. Bu kanser benign (iyi huylu) veya malign (kötü huylu) olabilir.

İyi huylu (benign) tümörler genellikle belirli sınırları olan ve kapsül içinde olan tümörlerdir.

Bu kapsül ve sınırı çevre dokularla bir bariyer gibi kullanarak diğer organlara metastaz (yayılma) yapma eğiliminde olmayan tümörlerdir. Fakat iyi huylu bir tümör de olsa uygun koşullar sağlanarak ilgili bölgeden çıkarılması gerekmektedir.

Malign (kötü huylu) tümörler ise belirli bir kapsül içinde değildir ve sınırları düzensizdir.

Komşu dokuları istila edebilir, çok hızlı büyüyüp çok hızlı yayılabilir. Sadece komşu hücrelere yayılmakla kalmayayıp lenf sistemiyle beraber vücudun farklı bölgelerine de metastaz (yayılma) yapabilir.

Tükürük Nedir?

Tükürük ağzımızdaki tükürük bezlerinden üretilen bir tür vücut salgıdır. Bu salgının en önemli özellikleri arasında tat alma ve konuşma vardır.

Besinlerin tadını alabilmemiz için mutlaka suda çözünmüş olması gerekir. İçerisindeki sindirim enzimleri sayesinde sindirimin başladığı yerdir. Ayrıca ağız hijyeni için mekanik temizleme yaparak gıda artıklarının birikmesini engeller.

Tükürük Bezi Nedir?

Tükürük bezi tükürüğün üretildiği yerdir. Tükürük tek bir yerden üretilmez.

Ağzımızda majör (büyük) tükürük bezleri ve minör (küçük) tükürük bezleri vardır. Bu bezler tükürük üreterek ağızdaki asit oranını dengeler ve besinlerin mide geçişini kolaylaştırır.

Tükürük salgısını üreten bezler 3 çift olarak ağzımıza yerleşmiştir.

Bunlardan ilki çene altında bulunan submandibular tükürük bezidir ve tükürüğün %65'ini üretir. İkincisi ise kulağın önünde ve altında bulunan tükürük salgısının %25'ini üreten parotis bezidir. Üçüncüsü ise dilin altında bulunan sublingual tükürük bezidir.

Tükürük Kanseri Belirtileri Nelerdir?

Tükürük bezi kanseri belirtileri arasında en bilinen ve en kolay anlaşılan belirti çenenin altında ve kulağın alt ön kısmında meydana gelen sert şişliklerdir.

Bunun yanında diğer belirtiler de şu şöyledir :

• Kulak altında ve çene altında şişlik
• Tükürük salgısında anormal artma veya azalma
• Kaslarda ağrı veya yüzde uyuşukluk
• Ağız açma kapamada ve yutmada zorluk
• Konuşma güçlüğü
• Ağızdan kan gelmesi
• Ses kısıklığı veya değişikliği
• Ağızdaki yaraların artması

Tükürük Bezi Kanseri Nedenleri Nelerdir?

Tükürük bezi kanserinin nedeni tam anlamıyla bilinememektedir fakat bazı araştırmalar tükürük bezi kanseri riskini arttırabilecek birkaç faktör olabileceğini göstermektedir. Bunlar sigara kullanımı ve radyasyon maruziyetidir.

Tükürük Bezi Kanseri Tanısı Nasıl Konur?

Tükürük bezi kanserinin tanısı mutlaka bir hekim tarafından konulması gerekir. Gerekli muayene ve tetkikler yapıldıktan sonra ancak tükürük bezi kanseri tanısı konulabilir. Bu tanıyı koymak için gerekli yöntemler şöyledir :

Fiziki Muayene: Fiziki muayene ağız içinden ve ağız dışından yapılabilir. Bu muayenede tükürük bezlerinin büyüklüğü, kıvamı, eğer varsa büyümenin yeri, nörolojik bulgular ve tükürüğün miktarı incelenir.

Radyolojik Muayene: Tükürük bezi kanserlerinin farklı radyolojik teknikleri olsa da bunlardan en bilinenleri Bilgisayarlı Tomografi (BT) ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MR)’dır. MR oluşan kitlenin sınırlarını, yapısını ve yayıldığı alanı net bir şekilde gösterir. Ayrıca MR sırasında radyasyon açığa çıkmaz.

Biyopsi: Tükürük bezi kanseri şüphesinde kanserin bulunduğu bölgeden bir doku veya hücre parçasının uygun laboratuvar koşullarında patolojik olarak incelenip kesin olarak tanının konmasıdır.

Tükürük Bezi Kanseri Tedavileri Nelerdir?

Tükürük bezi kanserinin genellikle uygulanan tedavisi cerrahi işlemlerdir. Bu cerrahi işlemlerle birlikte kemoterapi ve radyoterapi de kullanılan yöntemler arasındadır.

Tükürük bezi kanserlerinin malign (kötü huylu) tümörlerinin tedavisinde cerrahi operasyon sıklıkla tercih edilen bir yöntemdir.

Bu cerrahi işlemin amacı tümörü tamamen ortadan kaldırmak ve yayılmasını engellemek için kullanılır. Cerrahi işlemin metotları tümörün yerleştiği bölgeye, boyutuna ve yapısına göre değişiklik gösterebilir.

Tükürük bezi kanserlerinde radyoterapi genellikle cerrahi işlem sonrasında uygulanır.

Yalnızca cerrahi işlem uygulanarak elde edilen lokal başarı %50’nin üzerindeyken cerrahi işlem ve radyoterapi tedavisinin birlikte uygulanmasıyla elde edilen lokal başarı %75‘in üzerindedir. Kemoterapiye göre daha sık tercih edilen bir yöntemdir.

Tükürük bezi kanserlerinde gerekli görüldüğü durumlarda cerrahi işlem ve radyoterapiye ek olarak kemoterapi de düşünülebilir.

Kemoterapinin amacı kanserli doku ve hücrelerin ilaç yoluyla öldürülmesi işlemidir. Çok fazla yan etkisi olduğundan ve hayat konforunu olumsuz etkilediğinden sadece zorunlu durumlarda tercih edilen bir yöntemdir.

Tükürük Bezi Kanseri Tedavisinde Cerrahi (Tükürük Bezi Ameliyatı)

Tükürük bezi kanserlerinde temel tedavi yöntemi çoğu zaman cerrahidir. Tümörün yerleşimine, boyutuna ve yayılımına göre tükürük bezinin tamamı veya bir kısmı çıkarılabilir. En sık uygulanan cerrahi yöntem parotidektomi olarak adlandırılan, kulak önünde ve altında bulunan parotis bezine yönelik ameliyattır.

Ameliyatın kapsamı tümörün bulunduğu bölgeye göre değişebilir:

• Yüzeysel parotidektomi: Tümör yalnızca yüzeysel lobdaysa uygulanır.
• Total parotidektomi: Tümör derin lobda yer alıyorsa veya her iki lobu da etkiliyorsa tercih edilir.

Cerrahi sırasında yüz hareketlerini sağlayan fasiyal sinirin korunmasına özel önem verilir. Ancak tümörün sinire yayılım gösterdiği bazı ileri vakalarda daha kapsamlı cerrahi girişimler gerekebilir.

Ameliyat sonrasında kalan tükürük bezleri çoğu hastada ağız içi nemin korunmasına katkı sağlar. Bununla birlikte hastalarda geçici şişlik, ağrı, uyuşukluk veya ağız kuruluğu görülebilir. İyileşme süresi yapılan cerrahinin kapsamına ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişmekle birlikte çoğu kişi birkaç hafta içinde günlük yaşamına dönebilir.

Tükürük Bezi Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Ameliyat sonrası iyileşmenin sağlıklı ilerleyebilmesi için hekimin önerilerine uyulması önemlidir. Bu süreçte şu noktalara dikkat edilmelidir:

• Ameliyat bölgesinin temizliği ve yara bakımını önerilen şekilde yapmak
• Reçete edilen ilaçları düzenli kullanmak
• İlk günlerde yumuşak ve kolay çiğnenebilen besinleri tercih etmek
• Yorucu fiziksel aktivitelerden kaçınmak
• Kontrol randevularını aksatmamak

Şiddetli ağrı, aşırı kanama, yara yerinde kızarıklık ve akıntı, yüksek ateş veya nefes almada güçlük gibi durumlarda vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Tükürük Bezi Ameliyatının Olası Riskleri

Her cerrahi işlemde olduğu gibi tükürük bezi ameliyatında da bazı riskler bulunabilir. Bunlar arasında:

• Kanama ve enfeksiyon
• Ameliyat bölgesinde ağrı, morarma ve şişlik
• Geçici veya kalıcı yüz siniri etkilenmesine bağlı mimik kaslarında güçsüzlük
• Kulak, çene veya yüzde uyuşukluk
• Ağız kuruluğu
• Nadiren çevre dokuların etkilenmesi

Bu risklerin görülme olasılığı; tümörün yerleşimi, ameliyatın kapsamı ve hastanın genel sağlık durumuna göre değişiklik gösterebilir. Cerrahi planlama öncesinde olası riskler ve beklentiler hekim tarafından ayrıntılı olarak değerlendirilir.