Üreter Taşı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Böbrek taşları, üreterden geçerek mesaneye ulaşır. Üreter taşı ise mesaneye inemez. İki taş oluşumunun da benzer belirtileri vardır. Genel olarak değerlendirilmek gerekirse üreter taşı, böbrek taşı olarak da kabul edilebilir. Böbrek taşının farklı bölgeye gitmesidir. Genellikle kişinin idrar yolu normalden daha dar bir yapıda olduğunda üreter taşı oluşumu meydana gelir. Kişilerde şiddetli ağrı oluşumuna neden olur.

Üreter Taşı Nedir?

Üreter taşı, idrar kanalının dar olması nedeni ile böbrek taşlarının bu bölgede sıkışmasıdır. Taş sıkıştığı için ise idrar yolu ile vücuttan atılması oldukça zordur. Üreter taşı düşürmesi için ameliyat gerekli olabilir. Bu taşların oluşumu farklı nedenlere bağlı olarak ortaya çıkar. Böbreklerin hasar görmesi nedeni ile böbrek taşı oluşabilir. Oluşan bu böbrek taşları ise üreter taşına dönüşebilir.

Kişinin idrar yapma sürecini de zorlaştıran üreter taşı, kronik bağırsak problemlerine bağlı olarak ortaya çıkabilir. Aynı zamanda üreter taşının düşürülememesi halinde kişi uzun süreli ve şiddetli ağrı yaşar. Üreter taşı oluşumu, kişinin günlük hayatını dahi zorlaştıracak derecede şiddetli olabilir.

Üreter Taşı Neden Olur?

Üreter taşı oluşumu, böbrek taşının oluşmasından kaynaklı olarak meydana gelir. İdrar yolunun dar olması halinde bu böbrek taşları, üreter taşını oluşturur. Üreter taşı nedenleri arasında şu maddeler yer alır;

• Yeteri miktarda su tüketilmemesi
• Obezite
• Aşırı tuz tüketimi
• İdrar yolu enfeksiyonlarının sık tekrarlaması
• Hareketsiz yaşam tarzı
• Gut hastalığı
• Kronik bağırsak hastalıkları
• Genetik yatkınlık
• D vitamini takviyesinin tüketiminde aşırılık
• Sistinüri
• Hiperparatiroidizm
• Üretra darlığı
• Aşırı miktarda kalsiyum takviyesi kullanımı
• Prostat büyümesi
• Doğumsal böbrek anomalileri
• İdrar söktürücü ilaçların bilinçsiz kullanımı

Böbrek taşı düşürmüş olan kişilerde de tekrar böbrek taşı oluşabilir. Oluşan böbrek taşının ise üreter taşına dönüşme ihtimali söz konusudur.

Üreter Taşı Belirtileri Nelerdir?

Üreter taşı oluşumunda genellikle kişilerde şiddetli ağrı meydana gelir. Aynı zamanda  idrar yaparken yanma gibi problemler ortaya çıkar. Bunların haricinde ise kişilerde farklı belirtiler meydana gelir. Belirtiler bazı kişilerde şiddetli bir şekilde ortaya çıkarken bazı kişilerde ise hafif şekilde ortaya çıkabilir.

• Üreter taşı belirtileri, şu şekilde bilinir;
• Belin yan tarafında ağrı oluşumu
• Kasık ağrısı
• Soğuk terleme
• Mide bulantısı ve kusma
• İdrara çıkma sıklığında azalma
• İdrardan kan gelmesi
• Huzursuzluk hissi
• İdrarın tam boşaltılamaması 
• Sürekli olarak idrar yapacakmış hissi 

Üreter Taşı Tanısı Nasıl Konulur?

Üreter taşı tanısı konulabilmesi için kişilerin alanında uzman hekimlere başvurması gerekir. Kişiyi muayene edecek olan doktora; genel sağlık problemleri, aile öyküsü, geçmiş sağlık problemleri, ortaya çıkan belirtiler, belirtilerin ne zaman sürdüğü gibi bazı bilgiler verilmelidir. Bu bilgiler neticesinde ise kişilerin fiziki muayene sürecine başlanır.

Fiziki muayene esnasında kişinin karın bölgesine hafif baskı uygulanır. Baskı ile kişinin ağrısı artıyor mu ya da ağrı hissi şiddetleniyor mu kontrol edilir. Böbrekler de aynı şekilde hafif baskı ile kontrol edilir. Daha sonrasında ise kişinin ateşi ölçülür. Yüksek ateş problemi olup olmadığı kontrol edilir. 

Fiziki muayene tamamlandıktan sonra ise kişilerden idrar tahlili talep edilir. Aynı zamanda kan testleri ile de kişinin kan değerlerinde bir anormallik olup olmadığı değerlendirilir. Görüntüleme tekniklerinden faydalanarak da kişilere tanı konulabilir. BT taraması, karın filmi ve ultrasonografi talep edilebilir. Görüntüleme tekniklerinin sonuçları, idrar tahlili ve kan sonuçları bir arada değerlendirilir. Bu değerlendirmenin sonucunda ise kişilere üreter taşı tanısı net bir şekilde konulabilir.

Üreter Taşı Nasıl Düşürülür?

Üreter taşı düşürmek için bol su tüketimi önerilir. Gün içerisinde ortalama olarak 2,5 - 3 litre su tüketilmesi gerekir. İdrar rengi normale dönene kadar su içilmesi önerilir. Fakat aşırı su tüketiminden de kaçınılması gerekir. Aşırı miktarda su tüketimine bağlı olarak kişilerde su zehirlenmesi gibi sağlık problemleri ortaya çıkabilir. 

Antienflamatuar ilaçların tüketimi ile de üreter taşı düşürülmesi mümkündür. Bu süreçte ağrı kesici ilaçlar da kullanılabilir. Fakat bu tür ilaçların doktor onayı ve reçetesi ile kullanılması gerekir. Egzersiz yaparak da üreter taşının düşürülme sürecine katkı sağlanabilir. Limonlu su gibi bazı doğal içecekler de üreter taşının düşürülmesine destek olur.

1 cm üreter taşı için ise genellikle cerrahi müdahale gereklidir. 5 milimetreden küçük üreter taşları kendiliğinden düşebilir. Fakat taşın boyutunun büyümesi ile birlikte, taş düşürme süreci zorlaşır. Kişinin belirtileri de artış gösterir. Bilateral üreter taşı oluşumunda da yani her iki tarafta da taş oluşumu söz konusu ise yine cerrahi müdahale gereklidir.

Üreter Taşı Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Üreter taşı ameliyatı, taşın kendiliğinden düşmediği durumlarda başvurulan bir yöntemdir. Son seçenek olarak değerlendirilir. Kişiye cerrah müdahale uygulanacaksa genellikle kapalı üreter taşı ameliyatı tercih edilir. Kişiye anestezi verilir. İdrar yolundan içeriye cihaz yerleştirilir. Kameralı bu cihaz sayesinde taşın yeri tespit edilir. Taş bölgeden çıkarılır. Taşın bütün şekilde çıkarılması mümkün değilse de lazer ile taş kırılır ve bu şekilde ameliyat tamamlanır.

ESWL yöntemi ile de ameliyatın gerçekleştirilmesi mümkündür. Bu işlemde kişiye ses dalgaları ile müdahale edilir. Ses dalgaları ile taşlar parçalanır. Parçalanan taşlar kendiliğinden düşer. Kendiliğinden düşmediği takdirde ise yine kapalı ameliyat yöntemine başvurulabilir.

Üreter Taşı Ameliyatı Ne Kadar Sürer?

Üreter taşı ameliyatının süresi, taşın boyutuna ve konumuna göre değişkenlik gösterir. Taşın kırılarak çıkarılması gerekli ise bu işlem ortalama olarak 1 saat sürebilir. Kapalı ameliyat sürecinde taşın kırılmasına gerek kalmamış ve taş bütün halde çıkarılabiliyorsa yarım saatlik bir süre içerisinde ameliyat tamamlanır. Bazı durumlara göre ameliyatın süresi 1 buçuk saate kadar uzayabilir.

Üreter Taşı Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Üreter taşı ameliyatı sonrası kişinin dikkat etmesi gereken bazı durumlar vardır. Bu süreçte kişilerin ağır kaldırmaktan kaçınması önerilir. Bol su tüketimine devam edilmelidir. Doktorlar tarafından reçete edilen ilaçlar varsa bu ilaçların da düzenli olarak tüketilmesi gerekir. Üreter taşı ameliyatı sonrası kanama oluşumu meydana gelebilir. Bu genellikle normal bir durumdur. Fakat kişinin kanaması geçmiyorsa ve şiddetli bir kanama söz konusu ise direkt olarak doktora başvurması oldukça önemlidir. Böylelikle herhangi bir problem olup olmadığı kontrol edilir. Herhangi bir problem varsa hastaya müdahale edilir. Hijyen kurallarına da dikkat edilmelidir.

Üreter taşı ameliyatı sonrası stent yerleştirilir. Bu durumda sık idrara çıkma gibi durumların gözlenmesi mümkündür. Aynı zamanda kasık ve bel bölgesinde ağrı görülebilir. İdrarda hafif bir kanama meydana gelebilir.

Üreteroskopi (URS) Yöntemi Kimler İçin Uygundur?

Üreteroskopi (URS), özellikle idrar kanalının alt yarısında (mesaneye yakın bölgede) yerleşen taşların tedavisinde en etkili kapalı cerrahi yöntemdir. Vücutta dışarıdan bir kesi yapılmadığı için ESWL (şok dalga) veya açık cerrahinin riskli olduğu hamilelerde, obezite hastalarında ve kan pıhtılaşma bozukluğu (kanama eğilimi) olan kişilerde oldukça güvenli ve konforlu bir tedavi seçeneği sunar.

URS Ameliyatında Taş Çıkarma Yöntemleri ve Stent Uygulaması

Üreteroskopi sırasında idrar yolundan ilerletilen üreteroskop cihazı ile taşın boyutuna uygun bir müdahale tekniği seçilir. Küçük boyutlu taşlarda üreteroskopun kanalından iletilen tel sepet (basket) ile taş bütün halinde yakalanarak dışarı çıkarılır. Daha büyük taşlarda ise esnek fiber kanaldan gönderilen lazer enerjisi kullanılarak taş, idrarla rahatça atılabilecek mikro parçalara ayrılır. İşlem tamamlandıktan sonra idrar kanalının açık kalmasını sağlamak, doku iyileşmesini hızlandırmak ve idrar akışını desteklemek amacıyla üretere geçici bir stent (DJ stent) yerleştirilebilir.

Üreter Taşı Oluşumunu Önlemek İçin Beslenme Rehberi

Taşın tekrarlamasını önlemek adına beslenme alışkanlıklarında bazı kritik düzenlemeler yapılmalıdır. Taş geçmişi veya yatkınlığı olan kişiler ıspanak, pazı, patates, pancar, çikolata ve kuruyemiş gibi yüksek oksalatlı gıdaların tüketimini kısıtlamalıdır. Ayrıca günlük sodyum alımı 2.300 mg'ın altında tutulmalı, taş öyküsü tekrarlayanlarda bu miktar 1.500 mg seviyesine kadar düşürülmelidir. Kırmızı ve beyaz et gibi hayvansal proteinlerin aşırı tüketimi ürik asit seviyesini artıracağı için dengelenmeli; buna karşılık taze sıkılmış limon suyunda bulunan sitrat maddesi kalsiyum taşlarının çökmesini engellediğinden günlük beslenmeye eklenmelidir.

Üreter ve Böbrek Taşı Ağrısıyla Başa Çıkma Yöntemleri

Şiddetli taş ağrıları sırasında doktor kontrolü olmadan rastgele ilaç kullanılmamalıdır. Yanlış tercih edilen Nonsteroidal Antiinflamatuar (NSAID) grubu ağrı kesiciler böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir. Kahve, çay ve kolalı içeceklerde bulunan kafein idrar söktürücü etkisiyle hızlı sıvı kaybına yol açarak böbreklerin susuz kalmasına neden olacağı için ağrı döneminde bu içeceklerden uzak durulmalıdır. Ağrı bölgesine sıcak duş veya ılık havlu ile ısı uygulamak kas spazmlarını çözerken, hekim onayıyla yapılan hafif yürüyüşler de taşın idrar kanalında ilerlemesine katkı sağlar.