Üvez Meyvesi Nedir? Üvez Meyvesi Faydaları Nelerdir?

Üvez meyvesi diğer bir ismi ile sorbus olarak da bilinir. Gülgiller familyasının bir üyesidir ve kış aylarında yaprak dökmeye başlar. Bu meyvenin sağlık açısından bilinen birçok farklı faydası da söz konusudur. Bitkinin hem meyvesinin hem de yapraklarının sağlığa faydası olduğu bilinir. Kuzey yarım kürede yetişen bu bitki, alternatif tıp alanında sıklıkla tercih edilir. Sağlık problemlerinin hafifleyebilmesi ve bağışıklık sisteminin güçlenmesi için tüketilebilecek olan bitki türleri arasında yer alır.

Üvez Meyvesi Nedir?

Üvez meyvesi, ağaç ya da çalı formunda yetişebilen bir bitki türüdür. Bu bitkinin yaprakları ve meyveleri bulunur. Gül türleri arasında yer aldığı için genellikle süs bitkisi olarak bilinir. Fakat bu bitkinin yaprağı da meyvesi de tüketime uygundur. Bu noktada asıl dikkat edilmesi gereken nokta ise nasıl tüketileceğidir. 

Günümüzde henüz pek fazla bilinmeyen bu meyve, özellikle dağlık kesimlerde yetişir. Birçok kişi bu meyveyi tanımaz ya da zehirli olabileceğini düşünür. Meyvenin fazla tüketimi toksik özelliklerinin ortaya çıkmasına neden olsa da dozunda tüketildiğinde, sağlık açısından birçok fayda sağladığı bilinir.

Bu meyvenin bilinen farklı çeşitleri de bulunur. Genellikle faydaları aynı şekildedir ama bazı türlerin daha farklı faydaları bulunur. Kısaca belirtmek gerekir ise üvez meyvesi, farklı faydaları bulunan bir gül türü olarak değerlendirilir.

Üvez Meyvesinin Türleri Nelerdir?

Üvez meyvesinin Türkiye'de yetişen ondan fazla türü vardır. Farklı ülkelerde ise bu türler artış gösterir. Özellikle bitkinin kökeninin dayandığı bölgelerde daha farklı türlerinin olduğu bilinir. Türkiye'de yer alan türler şu şekildedir:

• Sorbus domestica
• Kuş üvezi
• Akçaağaç yapraklı üvez
• Sorbus umbellata
• Sorbus roopiana
• Sorbus aucuparia
• Sorbus tamamschjane
• Sorbus persica
• Sorbus aria
• Sorbus kusnetzovii
• Sorbus subfusca
• Sorbus caucasica
• Sorbus luristanica

Bu türler arasında en yaygın bilinen ve tüketilenleri ise; sorbus aucuparia yani alıç üvezi, dağ üvezi, sorbus aria (beyaz üvez) ve sorbus domestica yani mor üvezdir. Bu türlerin her biri farklı bölgelerde yetişir ve içerisindeki mineral değerleri değişkenlik gösterebilir. Yetiştiği bölgenin hava koşulları, meyvenin besin değerleri üzerinde direkt olarak etkilidir.

Üvez Meyvesi Faydaları Nelerdir?

Üvez meyvesi, özellikle kış aylarında ortaya çıkan üst solunum yolu hastalıkları açısından fayda sağlar. Soğuk algınlığına yakalanma riskini düşürür ve aynı zamanda da iyileşme sürecinin kısalmasına yardımcı olur. Üvez meyvesinin faydaları bu kadar ile sınırlı değildir. Bu meyvenin faydaları arasında şu maddelere yer verilir:

• Bağırsakların hareketlenmesine katkı sağlar.
• Diyabet (şeker) hastalığı açısından faydaları vardır.
• Sindirim sistemini dengeler.
• Göz tansiyonu, glokom için fayda sağlar.
• Serbest radikallere karşı savaşır.
• Kan basıncını dengeler.
• Göz sağlığını korur.
• Gut hastalığının tedavisinde destekleyici rol oynar.
• İdrarın sökülmesini sağlar.
• Kalp krizi riskini azaltır.
• İltihaplanmayı azaltır.
• Romatizma tedavisinde, tedavi sürecini hızlandırır.
• Ciltteki kanamaların durmasına katkı sağlar.
• Tansiyonu düşürür.
• Vücut direncini artırır.
• Kalp ve damar hastalıkları için faydalıdır.
• Adet söktürücüdür.
• Böbrek hastalıkları için faydalıdır.
• Safra kesesi taşının düşürülmesini sağlar.

Üvez Meyvesinin Özellikleri Nelerdir?

Üvez meyvesi, lif açısından oldukça zengindir. Lifli yapısı sayesinde hem kabızlık probleminin ortadan kaldırılmasına yardımcı olur hem de diyet yapan kişiler için fayda sağlar. İçerisinde tanen yer alır ve bu sayede kalp sağlığı korunur. İçerisindeki etken maddeler sayesinde doğal balgam söktürücü görevi de görür. 

Kalori oranı düşüktür ve bu sayede kilo verme sürecinin desteklenmesini sağlar. Ekşi bir tadı vardır bu nedenle de herkesin damak tadına uygun olmayabilir. Pektin içeriği yüksektir, böylelikle reçel ya da marmelat olarak da meyvenin tüketilmesi mümkündür. C vitamini oranı yüksektir. 

Üvez Meyvesinin Zararları Nedir?

Üvez meyvesi, alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Özellikle meyve ya da bitkilere karşı alerjisi olan kişilerin, bu besini tüketirken ekstra dikkatli olması önerilir. Alerjik hastalıkları olan kişilerin bu besini tüketmesi halinde ciltte kızarıklık, kaşıntı ve kabarıklık gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Aynı zamanda nefes darlığı gibi alerji belirtilerinin de ortaya çıkması mümkündür. Bu nedenle de alerjik yapıya sahip olan kişilerin, doktor onayı olmadan bu besini tüketmesi önerilmez.

Genellikle faydaları ile bilinen bu meyvenin aşırı miktarda tüketiminden de kaçınılmalıdır. Lif oranı yüksek olduğu için aşırı tüketime bağlı olarak bağırsak sisteminde sıkıntılar meydana gelebilir. Genellikle ishal problemi ortaya çıkar. İshal başladıktan sonra ise meyvenin tüketimine devam edilmesi halinde, bağırsak problemlerinde artış görülebilir. 

Reflü ya da gastrit gibi mide rahatsızlığı olan kişilerin bu meyveyi aşırı tüketmesi ise mide problemlerinin şiddetlenmesine yol açabilir. Mide problemi olmayan kişilerin aşırı tüketmesi halinde ise; karın ve mide ağrısı, mide krampları ve sindirim problemleri ortaya çıkar. Uzun süre ve sık sık üvez meyvesi tüketmek, dehidrasyon riskini artırır. Meyvenin fazla miktarda tüketilmesi, vücuttaki suyun çekilmesine yol açar. 

Meyve, bazı ilaç türleri ile de etkileşime girebilir. Özellikle kan sulandırıcı ilaçlar ile bu meyvenin etkileşime girme riski yüksektir. Bu nedenle de düzenli olarak kan sulandırıcı ilaç kullanan kişilerin, üvez meyvesi tüketiminden kaçınması gereklidir. Hamilelik ve emzirme sürecinde olan kişilerinde meyveyi tüketmeden önce doktorlarına danışmaları gereklidir.

Üvez Kurusu Faydaları Nelerdir?

Üvez meyvesinin kurusu, bağışıklığı destekleyici özelliklere sahiptir. Aynı zamanda sindirim sisteminin düzenlenmesine de katkı sağlar. Genellikle taze meyve ile kuru meyve faydaları aynı kabul edilir. Kuru meyvenin ek faydaları ise şişkinliğin hafifletilmesini sağlaması ve gaz sancısını hafifletmesi olarak bilinir. Bunların haricinde ise üvez kurusu faydaları şu şekilde sıralanabilir:

• Antioksidan özelliği yüksektir.
• İdrar söktürücüdür.
• Vücuttaki su dengesini düzenler.
• Boğaz ağrılarını hafifletir.
• Üst solunum yolu hastalıklarında kişinin rahatlamasını sağlar.

Üvez Meyvesi Nasıl Tüketilir?

Üvez meyvesi, kuru ve taze meyve şeklinde tüketime uygundur. Bu meyveden bitki çayı yapılması da mümkündür. Böylelikle tadı yumuşar ve tüketimi daha kolay olur. Direkt olarak taze meyve şeklinde tüketildiğinde ekşi bir tat oluşur. Taze meyve olarak tüketmek için ise meyvenin öncelikle yıkanması ve sonrasında kaba ya da poşete konulması gerekir. Daha sonrasında ise meyve, 24 ila 48 saat boyunca buzdolabında bekletilmelidir. Böylelikle ekşiliği azalır ve daha rahat tüketilir. Ekşiliğin daha fazla azalması için ise meyveyi 5 - 10 gün bekletip öyle tüketmek önerilir.

Kuru üvez meyvesi ise direkt olarak yenilebilir. Sert yapıda olduğu için suda bekletip daha sonra tüketilmesi de mümkündür. Kuru üvez meyvesi, hoşaf haline de getirilebilir. Meyveyi toz haline getirerek, yoğurdun içerisine eklemek de mümkündür. Bu meyve; taze, kuru, bitki çayı, hoşaf, reçel, marmelat ya da toz olarak tüketilebilir.