Uyurgezerlik Nedir? Uyurgezerlik Neden Olur?

Kişinin ebeveynlerinde uyurgezerlik söz konusu ise kişide de bu durum ortaya çıkabilir. Bazen bu durumun hemen fark edilmesi mümkün olmayabilir. Kişi uyku esansında birkaç dakika dolaşabilir, bu durum her gece yaşanmaz. Fakat şiddetli uyurgezerlik problemlerinde, kişinin gezme süresinde artış meydana gelir ve kişiler daha sık gezmeye başlar. Bu durum ilerleyen süreçte, her gece yaşanabilecek kadar şiddetlenebilir.

Uyurgezerlik Nedir?

Uyurgezerlik, kişinin uyku esnasında bilinçsiz bir şekilde gezmeye başlamasıdır. Kişi farkında dahi olmadan yattığı yerden kalkar ve öncelikle yakın çevrede dolaşmaya başlar. İlerleyen süreçlerde bu durumun fark edilmemesi ise problemin ilerlemesine neden olabilir. Kişi ilerleyen dönemlerde daha uzak mesafelere gitmeye başlayabilir. 

Hastalığın ilk dönemlerinde kişi oda içerisinde gezerken, bir süre sonra ise evin içerisinde gezmeye başlar. Asıl tehlikeli olan süreç ise kişinin evden çıkmaya başlamasıdır. Genellikle tehlikeli bir durum olarak görülmediği için tedavi gerektirmez. Fakat durumun şiddetli hale gelmesi ile birlikte kişilere bazı tedavi yöntemlerinin uygulanması gerekli olabilir.

Kişinin bilinci bu süreçte kapalı olduğu için çevredeki olayları fark edemez. Ev içerisinde kişinin eşyalara takılıp düşme ihtimali söz konusudur. Fakat kişi evden çıktığında, trafik kazaları başta olmak üzere birçok olumsuz etken ile karşı karşıya kalınma riski vardır. Bu durum kişinin hayatını riske atabilir.

Uyurgezerlik Belirtileri Nelerdir?

Uyurgezerlik belirtilerinin fark edilmesi oldukça zordur. Özellikle kişi tek başına yaşıyorsa bu durum uzun bir süre fark edilmez. Fakat aynı ev içerisinde yaşayan farklı kişiler varsa uyurgezerlik belirtileri daha kolay bir şekilde fark edilir. Kişinin uyku esnasında gezmeye başlaması ve çevredeki kişileri görmemesi ya da duymaması, bu durumun temel belirtileridir. Uyurgezerlik belirtileri arasında şu maddelere yer verilir: 

• Uykuda konuşma 
• Uyku esnasında yataktan kalkıp, bilinçsizce yürümek
• Gözler açık olmasına rağmen zihnin görüntüleri algılamaması, fark etmemesi
• Uyanıldığında nedeni bilinmeyen morarmaların ya da yaralanmaların görülmesi
• Uyku esnasında kişinin üzerini değiştirmeye çalışması
• Tuvalet ihtiyacını farklı yerlere yapmak
• Kişinin uyku halindeyken kalkıp, yemek yemeye çalışması
• Kapıları açıp kapatma ve eşyaların yerini değiştirme gibi bilinçsiz hareketler
• Sorulara, konu ile alakasız yanıtlar verme
• Agresiflik hali
• Sabah uyanıldığında bu durumun hatırlanmaması
• Uyandırılmaya karşı direnç 

Bu belirtileri kişi kendisi fark edemeyebilir. Fakat sabah uyandığında, uykusunu alamamış hissedebilir. Aynı zamanda vücudunda oluşan yaralanmalar ya da morarmalar ile kişinin durumu fark etmesi mümkündür. Kişi gün içerisinde kendisini yorgun ve halsiz hisseder. Odaklanma problemleri meydana gelir ve zihin aktif hale gelemez. Bu durumun anlaşılabilmesi için uyurgezerlik belirtileri hakkında bilgi sahibi olunmalıdır. 

Uyurgezerlik Problemi Yaşayan Kişilere Nasıl Davranılmalıdır?

Uyurgezerlik psikolojik bir rahatsızlık değildir. Bu nedenle de gün içerisinde, kişilere olan yaklaşımda bir değişime gerek yoktur. Fakat kişi gece uyurken dikkat etmek gerekir. Bu gibi durumlarda kişiyi aniden uyandırmaya çalışılmamalıdır ve kişiye temas etmemeye özen gösterilmelidir. Bu durum kişinin ani bir şekilde uyanması ile birlikte bazı problemlere neden olabilir.

Kişi uyurgezer olduğunun farkında olsa dahi ani bir şekilde uyanmak, korku hissine kapılmaya yol açar. Korku ile birlikte ise kalp krizi gibi problemler meydana gelebilir. Bu nedenle uyurgezer bir kişi ile aynı evi paylaştığınızda, kişiyi korkutmamanız ve kişiye temas etmemeniz önerilir. Bunun haricinde ise kişinin düşmesini ya da sakatlanmasını önlemek adına bazı önlemler alınabilir. 

Kişinin odasındaki sert cisimlerin etrafına koruyucu cisimler yerleştirilebilir, böylelikle olası bir düşmede yaralanma riski azalır. Evin diğer bölümlerinde ise kişinin girmemesi gereken odalar varsa bu odaların kapıları kilitlenmelidir. Evin kapısının da kilitlenmesi ve anahtarın kapı üzerinden alınması önerilir. Böylelikle kişi uyurgezerlik esnasında dışarıya çıkamaz ve trafik kazası gibi riskli durumlar meydana gelmez. 

Evin camlarına da dikkat edilmesi gereklidir. Kişi bu esnada bilinçsiz bir şekilde camdan çıkmaya çalışabilir. Camlara kilitli demir sistemi yapılması, bu durumun önüne geçilmesine yardımcı olabilir. Demir yerine farklı kilit sistemlerinin tercih edilmesi de mümkündür. 

Kısaca belirtmek gerekir ise uyurgezerlik problemi olan kişilere farklı davranmaya gerek yoktur. Kişinin bu süreçte yaralanmasını ve zarar görmesini önlemek, uyurgezerlik esnasında kişiyi korkutmamak ve uyandırmaya çalışmamak yeterli olacaktır. Gerekli durumlarda ise hafif bir ses tonu ile ve sessizce kişiye telkinde bulunulabilir. Kişiye hafifçe ismi ile seslenerek, şimdi odaya geçebilirsin ya da yatağın şu tarafta şeklinde cümleler kurulabilir.

Uyurgezerlik Nasıl Geçer?

Uyurgezerlik nasıl geçer sorusuna kesin bir yanıt vermek mümkün değildir. Hafif şekilde seyreden uyurgezerlik problemi, ilerleyen süreçlerde kendiliğinden ortaya kalkabilir. Fakat bazı kişilerde bu durum şiddetli bir şekilde meydana gelir. Bu gibi durumlarda ise kişinin uyku düzeninin sağlanması gereklidir. Aynı saatte uyuyup, aynı saatte uyanan kişilerde bu problem yavaş yavaş ortadan kalkabilir.

Stres yönetimi sağlamak, uyurgezerlik tedavisinin en önemli noktasıdır. Kişinin stresinin azaltılması ile daha rahat bir şekilde uyunabilir ve uykuda yürüme problemlerinde azalmalar görülür. Meditasyon ile stresten arınmak mümkündür. Uyurgezerlik problemi yaşayan kişilerin, gün içerisinde ortalama yarım saat meditasyon yapması dahi stresi azaltır.

Daha şiddetli vakalarda ise kişilere bazı ilaçların reçete edilmesi mümkündür. Uyku ilaçları sayesinde kişinin gece uyanmasının önüne geçilir. Düzenli doktor kontrolleri ile ilaç dozu artırılır ya da düşürülür. Kişinin uyurgezerlik problemi ortadan kalktığında ya da minimum seviyeye indiğinde ise ilaçların tüketimi bırakılır. 

İlaç tedavisinden sonra da yine düzenli doktor kontrolleri gereklidir. Bunun nedeni ise kişinin uyurgezerlik probleminin tekrar başlayıp başlamadığını kontrol etmektir.

Uyurgezerlik Nedenleri Nelerdir?

Uyurgezerlik nedenleri arasında ilk sırada, uyku düzensizliği yer alır. Fakat bunun haricinde de bazı nedenlere bağlı olarak kişilerde uyurgezerlik görülebilir. Bu nedenler şu şekildedir:

• Stres 
• Kullanılan bazı ilaçların yan etkileri
• Alkol bağımlılığı 
• Kaygı bozukluğu
• Madde bağımlılığı 
• Depresyon
• Anksiyete 

Bu durum genellikle kişinin psikolojisini etkileyen durumlara ve özellikle kaygı bozukluğuna bağlı olarak ortaya çıkar. Bazı maddelere ve zararlı içeceklere olan bağımlılık da uyurgezerliğin tetikleyici unsurları arasında yer alır. Genetik faktörlere bağlı olarak da bu durumun ortaya çıkma ihtimali söz konusudur. Uyku apnesi olan kişilerde de bu durumun ortaya çıkma riski vardır.