sat─▒r aras─▒

Selenyum Nedir? Selenyum Ne ─░┼če Yarar ve Faydalar─▒ Nelerdir?

Selenyum, vücut önemli bir mineral olup birçok biyolojik süreçte önemli rol al─▒r. Do─čada ise daha çok toprak ve su yoluyla al─▒nan selenyum, vücutta antioksidan olarak i┼člev görür, hücrelerde oksidatif stres olu┼čumunu engellemede yard─▒mc─▒ olur. Ayr─▒ca ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini destekleyerek enfeksiyonlara kar┼č─▒ vücut direnci art─▒r─▒r ve iltihaplanmay─▒ azaltabilir. Selenyumunun tiroid hormonlar─▒ üzerinde de olumlu etkisi vard─▒r. Ki┼čilerin dengeli selenyum almas─▒ tiroid fonksiyonlar─▒n─▒ düzenleyebilir. Ancak selenyumun vücut taraf─▒ndan a┼č─▒r─▒ al─▒nd─▒─č─▒nda genel sa─čl─▒─ča zarar verebilir. Bu nedenle ki┼čiler taraf─▒ndan günlük al─▒m miktarlar─▒na dikkat edilmelidir.

Selenyum Nedir?

Selenyum, vücut için önemli bir mineral olup vücutta DNA yap─▒m─▒na yard─▒mc─▒ olur. Hücre hasar─▒na ve enfeksiyonlara kar┼č─▒ vücut biyolojik sistemine yard─▒mc─▒ olan selenyum selenoproteinler ad─▒ verilen çe┼čitli enzimlerin ve proteinlerin önemli bir bile┼čeni olarak görev al─▒r. Bu proteinler ayn─▒ zamanda üreme ve tiroid hormonlar─▒n─▒n metabolizmas─▒nda da rol oynarlar. Vücuttaki selenyumun ço─ču kas dokusunda depolan─▒r.

Selenyum Ne ─░┼če Yarar?

Selenyum, vücutta önemli fonksiyonlara sahip eser bir mineraldir. Selenyumun faydalar─▒ incelendi─činde en önemli rolünün antioksidan sistemde yer almas─▒ oldu─ču görülür. Hücrelerde bulunan selenyum, glutatyon peroksidaz adl─▒ bir enzimin yap─▒s─▒nda aktif bir bile┼čeni olarak görev yapar. Bu görevi ile hücreleri oksidatif stresten korunmas─▒n─▒ sa─člar. Oksidatif stres, hücrelerde serbest radikallerin birikmesi sonucu ortaya ç─▒kan zararl─▒ bir durumdur ve selenyum minerali bu radikalleri nötralize ederek hücrelerin DNA, protein ve di─čer yap─▒lar─▒na zarar vermelerini engeller. Ayr─▒ca baz─▒ kanser türlerine kar┼č─▒ koruyucu etkileri üzerine çal─▒┼čmalar bulunmaktad─▒r. Selenyum tiroid hormonlar─▒ üzerinde hormonlar─▒ düzenleyici bir etkisi bulunmaktad─▒r. Tiroid bezleri, selenyum içeren enzimler ile tiroid hormonlar─▒n─▒ üretir ve bu hormonlar vücut metabolizmas─▒n─▒n düzenlenmesinde, enerji üretiminde ve hücresel büyüme kontrolünde önemli görevlerde bulunurlar. Bu nedenle, yeterli seviyedeki selenyum al─▒m─▒, tiroid bezlerinin fonksiyonlar─▒n─▒n dengeli çal─▒┼čmas─▒na katk─▒da bulunabilirler. Selenyumun vücuttaki di─čer önemli bir i┼člevi de ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminde üstlendi─či görevlerdir. Selenyum, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k hücrelerinin etkinli─čini art─▒rarak vücudu enfeksiyonlara kar┼č─▒ güçlendirir.

Selenyum ─░çeren Besinler Nelerdir?

‘’Selenyum nelerde var?’’ sorusu bu önemli minerali dengeli bir ┼čekilde tüketmek isteyen ki┼čilerin sorduklar─▒ sorulardand─▒r. Ki┼čilerin vücuttaki selenyumu düzeyleri selenyum içeren besinleri dengeli tüketmeleri ile sa─članabilir. Deniz ürünleri özellikle ton bal─▒─č─▒ ve uskumru gibi bal─▒klar, selenyum bak─▒m─▒ndan zengindirler. Ayn─▒ zamanda tavuk, hindi, s─▒─č─▒r eti ve yumurta gibi çe┼čitli et ürünleri de selenyum içerir. Tam bu─čday ekme─či, yulaf ezmesi ve kepekli pirinç gibi tam tah─▒llar da selenyumun do─čal kaynaklar─▒ndand─▒r. Ayçiçe─či tohumu, kabak çekirde─či, f─▒nd─▒k gibi baz─▒ kuruyemi┼čler ve tohumlar da selenyum bulunur. Ki┼čilerin selenyum içeren bu besinleri dengeli bir ┼čekilde tüketmesi, selenyum seviyelerini korumak ve vücut biyolojik süreci desteklemek için önemlidir. Ancak, yüksek selenyum seviyeler toksik etkileri nedeni ile vücut için zararl─▒ olup ve dengeli bir beslenme al─▒┼čkanl─▒─č─▒ önemlidir.

 

Selenyum Eksikli─či

Selenyum Yüksekli─či Nedir?

Selenyum yüksekli─či, vücutta normalden fazla selenyum al─▒nd─▒─č─▒nda olu┼čan bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. A┼č─▒r─▒ selenyum al─▒m─▒ ço─čunlukla ki┼čilerin g─▒da takviyelerin yanl─▒┼č ve a┼č─▒r─▒ kullanmas─▒ veya yüksek düzeyde selenyum içeren g─▒dalar─▒ a┼č─▒r─▒ tüketmesi sonucu görülen bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bu rahats─▒zl─▒k, ki┼čilerde selenyumun zehirlenmesine neden olabilir ve selenosis isimli hastal─▒─č─▒n meydana gelmesine yol açabilir. Selenyum yüksekli─činin yayg─▒n belirtileri aras─▒nda saçlarda dökülme, t─▒rnaklarda ┼čekil bozukluklar─▒ ve de─či┼čiklikleri, sinirlilik hali, mide rahats─▒zl─▒klar─▒ ve daha ciddi vakalarda solunum sorunlar─▒ görülebilir. Bu nedenle, selenyum takviyelerinin ve selenyum içeren g─▒dalar─▒n doktor kontrolünde dengeli bir ┼čekilde tüketilmesi vücut sa─čl─▒─č─▒ için önemlidir.

Selenyum Eksikli─či Nedir?

Selenyum eksikli─či, vücudun yeterli miktarda selenyum alamamas─▒ durumunu görülen bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bu rahats─▒zl─▒k dü┼čük selenyum içeren topraklarda yeti┼čen bitkisel ve hayvansal g─▒dalar─▒n tüketilmesi, kronik ba─č─▒rsak sorunlar─▒ veya beslenme al─▒┼čkanl─▒klar─▒ sonucu ortaya ç─▒kabilir. Selenyum eksikli─či, insan vücudunda tiroid fonksiyonlar─▒nda bozukluklara, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi zay─▒fl─▒─č─▒na ve hücresel hasara neden olabilir. Yetersiz selenyum al─▒m─▒, uzun vadede, kas güçsüzlü─čü, yorgunluk, saç dökülmesi ve cilt bozukluklar─▒ gibi belirtilerle neden olabilir.

 

Selenyum Eksikli─či

Selenyum Eksikli─či Neden Olur?

Selenyum eksikli─činin en önemli nedenlerinden biri topraktaki dü┼čük selenyum seviyeleridir. Selenyum seviyelerinin dü┼čük oldu─ču bölgelerde bitkiler ve hayvanlarda bulunan selenyum içeri─či azalabilir, bu da besin zincirinde ki┼čilerde selenyum eksikli─če neden olabilir. Kronik ba─č─▒rsak sorunlar─▒na sahip ki┼čilerde, selenyumun emilimi azalabilir, bu da eksikli─če yol açabilir. Ayr─▒ca, yo─čun yap─▒lan diyet k─▒s─▒tlamalar─▒ veya belirli besin gruplar─▒n─▒n ç─▒kar─▒lmas─▒ ile yap─▒lan diyetler selenyum eksikli─čini tetikleyebilir. Vejetaryen ve vegan beslenme tarzlar─▒, selenyum al─▒m─▒n─▒ s─▒n─▒rlayabilir.

Selenyum Eksikli─či Belirtileri Nelerdir?

Selenyum eksikli─či, baz─▒ belirti ve semptomla kendini gösterebilir. Selenyum eksikli─či belirtilerinden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Tiroid Sorunlar─▒: Selenyum, tiroid hormonlar─▒n─▒n düzenlenmesinde önemli rol oynar. Selenyum eksikli─či, tiroid fonksiyonlar─▒n─▒n bozulmas─▒na ve hipotiroidizm gibi sorunlara neden olabilir.
  • Kas Zay─▒fl─▒─č─▒: Selenyum, kas sa─čl─▒─č─▒n─▒ ve kas fonksiyonlar─▒n─▒ destekler. Eksiklik durumunda kas zay─▒fl─▒─č─▒, güçsüzlük ve hatta kas a─čr─▒lar─▒ görülebilir.
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k Zay─▒fl─▒─č─▒: Selenyum, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendiren antioksidan etkileri ile bilinir. Eksiklik durumunda, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi zay─▒flayabilir, enfeksiyonlara yakalanma riski artabilir.
  • Saç ve T─▒rnak De─či┼čiklikleri: Selenyum eksikli─či, saç dökülmesi, k─▒r─▒klar ve t─▒rnaklarda deformasyon gibi estetik hasarlara neden olabilir
  • Halsizlik ve Yorgunluk: Enerji üretiminde rol oynayan selenyum, eksiklik durumunda enerji seviyelerinde dü┼čü┼če yol açabilir, bu da ki┼čilerde halsizlik ve yorgunlu─ča neden olabilir.
  • Deri Bozukluklar─▒: Selenyum eksikli─či, ciltte kuruluk, döküntüler veya dermatit gibi deri problemlerine yol açabilir.

Selenyum Eksikli─činde Görülen Hastal─▒klar Nelerdir?

Selenyum eksikli─či, vücutta baz─▒ hastal─▒k ve sa─čl─▒k sorununu beraberinde getirebilen önemli bir durumdur. Selenyum eksikli─či ile ili┼čkilendirilen baz─▒ hastal─▒klar ┼čunlard─▒r:

  • Keshan Hastal─▒─č─▒: Selenyum eksikli─či, Keshan hastal─▒─č─▒ olarak bilinen bir kardiyomiyopatiye neden olabilir. Bu hastal─▒k, kalp kaslar─▒n─▒n zay─▒flamas─▒na ve kalp yetmezli─čine yol açabilir.
  • Kashin-Beck Hastal─▒─č─▒: Selenyum eksikli─či, eklem sa─čl─▒─č─▒n─▒ etkileyen Kashin-Beck hastal─▒─č─▒na katk─▒da bulunabilir. Bu hastal─▒k, eklem deformiteleri, a─čr─▒ ve sertlik ile görülür.
  • Tiroid Problemleri: Selenyumun tiroid hormonlar─▒n─▒n düzenlenmesindeki rolü nedeniyle, eksiklik durumunda tiroid sorunlar─▒ geli┼čebilir. Hipotiroidizm, tiroid bezinin yeterince hormon üretememesi durumunda olu┼čan bir rahats─▒zl─▒kt─▒r.
  • Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k Sistemi Zay─▒fl─▒─č─▒: Selenyum eksikli─či, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi fonksiyonlar─▒n─▒ bozarak enfeksiyonlara kar┼č─▒ direnci azaltabilir. Bu durum, s─▒k tekrarlayan enfeksiyonlara ve uzun süren iyile┼čme sürelerine neden olabilir.
  • Miyopati: Selenyum, kas sa─čl─▒─č─▒ için önemlidir. Eksiklik durumunda kas zay─▒fl─▒─č─▒ ve miyopati (kas hastal─▒─č─▒) geli┼čebilir.

S─▒k Sorulan Sorular

Selenyum de─čerleri, vücuttaki biyolojik süreçlerin i┼čleyi┼či için önemlidir. Yetersiz veya a┼č─▒r─▒ selenyum seviyeleri, baz─▒ sa─čl─▒k sorunlar─▒na neden olabilir.

Günlük Ne Kadar Selenyum Al─▒nmal─▒d─▒r?

Günlük selenyum al─▒m─▒, ki┼činin ya┼č─▒na, cinsiyetine, ya┼čam tarz─▒na ve sa─čl─▒k durumuna ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilir. Ancak genel olarak sa─čl─▒kl─▒ bir yeti┼čkin için önerilen günlük selenyum miktar─▒ 55 mikrogramd─▒r. Selenyum ihtiyac─▒, vücudun antioksidan savunmas─▒n─▒ destekleme, tiroid fonksiyonlar─▒n─▒ düzenleme ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin sa─čl─▒─č─▒n─▒ koruma gibi çe┼čitli fonksiyonlara dayan─▒r. Yetersiz selenyum al─▒m─▒, bu fonksiyonlar─▒n bozulmas─▒na ve selenyum eksikli─či belirtilerinin ortaya ç─▒kmas─▒na neden olabilir.

Selenyum Yüksekli─činde Görülen Hastal─▒klar Nelerdir?

Selenyum yüksekli─či, vücutta normalden fazla selenyum birikimiyle olu┼čur ve ki┼čilerde baz─▒ sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol açabilir. A┼č─▒r─▒ selenyum al─▒m─▒, selenosis (selenyum zehirlenmesi) ad─▒ verilen rahats─▒zl─▒─ča neden olabilir ve bu durum saç dökülmesi, t─▒rnak de─či┼čiklikleri, sinirlilik durumu, mide rahats─▒zl─▒klar─▒ gibi belirtilerle kendini gösterebilir. Bu nedenle, selenyum takviyelerini doktor kontrolünde yap─▒lmal─▒d─▒r. Kontrolsüz selenyum takviyeleri ve yüksek selenyum içeren g─▒dalar─▒n a┼č─▒r─▒ tüketiminden kaç─▒n─▒lmal─▒d─▒r.

Selenyum vücut biyolojik sisteminde görev alan önemli bir mineraldir. Selenyum de─čerlerini kontrol etmek isteyen ki┼čiler hastanelerin dahiliye bölümüne ba┼čvurarak kontrollerini yapt─▒rabilirler.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Dyt.
Bet├╝l Yurdakul
Beslenme ve Diyet
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi ─░S├ť Liv Hospital Bah├že┼čehir
60389

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.