sat─▒r aras─▒

Vajinal yoldan (normal) do─čumun bebek ya da anne aç─▒s─▒ndan sak─▒ncal─▒ oldu─ču durumlarda, do─čum sezaryen ameliyat─▒ ile kar─▒ndan (bat─▒ndan) gerçekle┼čtirilir. Sezaryen ameliyat─▒na neden olabilecek durumlar, anne ya da bebekten kaynaklanabilece─či gibi ailenin iste─či ile de gündeme gelebilir.

Özellikle annenin kalp ya da hipertansiyon vb. hastal─▒klar─▒ varsa ya da rahim operasyonu geçirilmi┼čse ameliyat zorunlu olabilir. Ayr─▒ca bebe─čin ba┼č─▒n─▒n annenin do─čum yolu ile uygunsuzlu─ču; rahimin yeterli aç─▒kl─▒─ča gelmemesi ya da plasentan─▒n erken ayr─▒lmas─▒ gibi durumlarda da sezaryen ameliyat─▒na gerek duyulur. Kimi zaman bebe─čin duru┼ču, kalp at─▒┼člar─▒ndaki problem ya da kordon sarkmas─▒ gibi durumlarla da ameliyat gerçekle┼čebilir.

Sezaryen Ameliyat─▒ Nedir?

Sezaryen ameliyat─▒ nedir sorusu için k─▒saca, anestezi alt─▒nda kar─▒ndan (bat─▒ndan) aç─▒lan kesi ile bebe─čin ç─▒kar─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan cerrahi operasyon, tan─▒mlamas─▒ yap─▒labilir. Vajinal do─čumun yap─▒lamad─▒─č─▒ durumlarda sezaryen do─čum yap─▒l─▒r.

Normal do─čumun dü┼čünüldü─čü durumlarda acil bir de─či┼čikle sezaryen do─čuma da geçi┼č yap─▒labilir ya da direkt sezaryen ameliyat─▒ planlanabilir. Do─čumdan önce sezaryen do─čuma karar verilmi┼č ise do─čumun yap─▒laca─č─▒ tarih ve saat kararla┼čt─▒r─▒l─▒r. 

Kad─▒nlarda Sezaryen Ameliyat─▒ Nas─▒l Olur?

Sezaryen do─čum hamilelik sürecinde planlanabilir veya beklenmedik bir durumla kar┼č─▒la┼č─▒ld─▒─č─▒nda acil olarak yap─▒labilir. Sezaryen do─čumda i┼čleme ba┼članmadan önce anestezi uygulan─▒r. Anestezi genel veya lokal olarak iki ┼čekilde yap─▒labilir. Genel anestezide do─čum yapacak ki┼či tamamen uyutulur.

Lokal anestezi de ise epidural ya da spinal anestezi yöntemlerinden biri seçilir. Lokal anestezi de do─čum yapacak ki┼činin aç─▒k olur fakat a─čr─▒ ve ac─▒ hissetmez. Epidural anestezide, anestezi s─▒v─▒s─▒ omurili─čin d─▒┼č─▒na uygulan─▒r ve ki┼činin belden a┼ča─č─▒s─▒ uyu┼čturulur. Spinal anestezide ise anestezi s─▒v─▒s─▒ i─čne ile ki┼činin belinden omurilik içerisine sal─▒n─▒r. ─░ki yöntemde de do─čum yapacak ki┼či a─čr─▒ ve ac─▒ hissetmez. 

Do─čum yapacak anneye damar yolu aç─▒l─▒r ve ameliyat için gerekli olan ilaçlar verilir. Kesi uygulanacak bölge antiseptik s─▒v─▒ ile temizlenir. Daha sonra anneye sonda ve idrar─▒n bo┼čalt─▒lmas─▒ sa─član─▒r. 

Uyu┼čma gerçekle┼čtikten sonra kar─▒nda rahim hizas─▒nda yatay bir kesi at─▒l─▒r. Ard─▒ndan rahme ula┼č─▒l─▒r ve rahme de ayn─▒ ┼čekilde kesi at─▒l─▒r ve bebek rahimden ç─▒kar─▒l─▒r. Bebek rahimden ç─▒kar─▒l─▒r ve göbek ba─č─▒ kesilir. 

Bebe─čin nefes almas─▒ ve solunumu sa─član─▒r. Bebe─čin solunumu sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde sa─čland─▒ktan sonra gerekli i┼člemlerin tamamlanmas─▒ için bebek sa─čl─▒k personeline teslim edilir. 

Bebek teslim edildikten sonra plasenta ve zarlar da anne karn─▒ndan ç─▒kar─▒l─▒r ve rahim doktor taraf─▒ndan temizlenir. Rahimdeki kesi─če diki┼č at─▒l─▒r daha sonra kesilen derinin tük katlar─▒ dikilerek sezaryen do─čum sonland─▒r─▒l─▒r. Sezaryen ameliyat─▒ kaç saat sürer sorusunun cevab─▒ herkes için ayn─▒ de─čildir. Do─čumun süresi genelde doktorun uygulad─▒─č─▒ yöntemlere ve geli┼čebilecek risklere göre de─či┼čkenlik göstermektedir. 

Ya┼čl─▒larda Sezaryen Do─čum

Ya┼č ilerledikçe sezaryen do─čuma daha çok ihtiyaç duyulabilir. ─░leriki ya┼člarda ya┼čanan hamileliklerde hamilelikten kaynaklanan plasenta previa gibi ya┼čanabilecek problemlerden dolay─▒ sezaryen ameliyat─▒ gerekebilir. Ya┼čl─▒ hamileliklerde do─čum sanc─▒s─▒ gibi problemler daha fazla görülebilir. ─░lerleyen ya┼člarda ikiz gebelik ihtimali de daha fazlad─▒r. 

Sezaryen Ameliyat─▒ Riskleri Nelerdir?

Sezaryen ameliyat─▒n─▒n normal do─čum ile kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda en büyük avantaj─▒; normal do─čum an─▒nda ya┼čanabilecek riskleri içermemesidir. Ancak sezaryen ameliyat─▒ riskleri de mevcuttur.

Sezaryen ameliyat─▒ risklerini a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralamak mümkündür:

  • Sezaryen do─čumda iyile┼čme süreci normal do─čuma göre daha uzun sürebilir. 
  • Sezaryen do─čumda karn─▒n içindeki ba─č─▒rsak, mesane gibi organlara zarar gelme riski vard─▒r.
  • Sezaryen do─čum sonras─▒nda damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ riski normal do─čuma göre daha fazlad─▒r. 
  • Yara yeri enfeksiyon kapabilir ve sezaryen kesisinin iyile┼čmesi gecikebilir. Rahim enfeksiyonu riski de vard─▒r ve bu da uzayan kanamalara sebep olabilir. 
  • ─░lk gebelikten sonra ikinci, üçüncü ve daha sonraki gebeliklerde plasentan─▒n rahim duvar─▒na yap─▒┼čmas─▒ olarak bilinen plasenta akreata riski ço─čalmaktad─▒r. Sonraki gebeliklerde rahimde delinme riski olu┼čabilir. 
  • Nadir ya┼čanan bir durum da olsa bebekte bistüri kesi─či ve travma olu┼čabilir. 

Sezaryen Ameliyat─▒ Sonras─▒ Ne Yapmal─▒y─▒m?

Sezaryen ameliyat─▒ genel anestezi uygulanarak yap─▒ld─▒ysa bebek ve annenin ileti┼čimi, emzirme süreci anestezinin etkisi geçtikten sonra ba┼člamal─▒d─▒r. Bebek anne ile bulu┼čtu─ču an, annenin bebe─či ile ten temas─▒ ve emzirmesi sa─članmal─▒d─▒r.

Emzirmenin rahat bir ┼čekilde gerçekle┼čmesi ve annenin lohusal─▒k sürecine daha rahat bir ┼čekilde adapte olabilmesi için annenin sakin ve pozitif bir ruh hali içinde olmas─▒ gereklidir.

Lohusal─▒k döneminde emzirme süreci anneyi zorlayabilir. Bu gibi durumlarda annenin yak─▒n─▒ndaki ki┼čilerin anneye yard─▒mc─▒ olmalar─▒ çok önemlidir. Annenin yan─▒nda bulunan ki┼čiler olumlu bir ┼čekilde yakla┼čmal─▒ ve anneye destek vermelidir. ─░lk gün sezaryen do─čum yapm─▒┼č anne için biraz a─čr─▒l─▒ geçebilir. Anneye damar yolundan a─čr─▒ kesiciler uygulanabilir ve sezaryen ameliyat öncesi yap─▒lan antibiyotik tedavisine do─čumdan sonra da devam edilebilir. 

Sezaryen ameliyat─▒ sonras─▒ anne bir süre aç kalmal─▒d─▒r. Bu esnada anneye s─▒v─▒ takviyesi yap─▒l─▒r. S─▒k s─▒k kanama kontrolü yap─▒l─▒r ve annenin kan bas─▒nc─▒ yak─▒ndan takip edilir. Annenin genel durumu biraz daha iyile┼čtikten sonra doktorun uygun gördü─čü zamanda anne aya─ča kald─▒r─▒l─▒r ve yürütülmeye ba┼član─▒r. Do─čumdan k─▒sa bir süre sonra annenin yürütülmesi damar t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ riskinin önlenmesi aç─▒s─▒ndan oldukça önemlidir. Do─čumdan sonra baz─▒ hastalarda mesane sondas─▒ kullan─▒l─▒rken baz─▒ hastalar sondas─▒z da devam edebilir. 

Sezaryen do─čum cerrahi bir operasyon oldu─ču için iyile┼čme süreci normal do─čuma daha uzun olabilir. Anne do─čumdan sonra bir süre kar─▒n bölgesinde a─čr─▒ ve ac─▒ hissedebilir. Bu a─čr─▒n─▒n ve ac─▒n─▒n azalt─▒lmas─▒ için doktor tavsiyesiyle bebe─če zarar vermeyecek a─čr─▒ kesiciler kullan─▒labilir. 

Diki┼člerin zarar görmemesi için aya─ča kalkarken destekli bir ┼čekilde kalk─▒lmas─▒ gerekir ve ani reflekslerden kaç─▒n─▒lmas─▒ da oldukça önemlidir. ─░yile┼čme sürecinde annenin hareketleri diki┼člere zarar verilmemesi ve a─čr─▒ ya┼čanmamas─▒ için daha sakin olmal─▒d─▒r.

Bu süreç zarf─▒nda diki┼člerin hijyeni çok önemlidir. Diki┼člere ilk ba┼člarda her gün, daha sonra da doktorun yönlendirmesiyle belirli aral─▒klarla pansuman uygulanmal─▒d─▒r. Annenin cilt yap─▒s─▒ alerjik olmasa bile bu dönemde özellikle pamuklu kuma┼člar tercih edilmelidir. Kar─▒n bölgesine bask─▒ uygulayacak k─▒yafetler seçmekten kaç─▒n─▒lmal─▒d─▒r. Lastikli, kar─▒n bölgesini s─▒kacak k─▒yafetler seçilmemelidir. Karna bask─▒ uygulayacak bir ┼čekilde yat─▒lmamal─▒, a─č─▒r ┼čeyler ta┼č─▒nmamal─▒d─▒r. Bu süreçte a─č─▒r bir yük ta┼č─▒mak veya bedenen zorlanmak diki┼člerin y─▒rt─▒lmas─▒ sebebiyet verebilir. 

Sezaryen ameliyat sonras─▒ baz─▒ diki┼čler kendili─činden eriyebilir. Diki┼čleriniz kendili─činden eriyen diki┼člerden de─čilse doktorunuzun önerdi─či zamanda hastaneye gidip diki┼člerinizi ald─▒rman─▒z gerekir. Sezaryen do─čum sonras─▒ ne kadar zaman sonra ve nas─▒l du┼č alabilece─činiz konusunda doktorunuz sizi bilgilendirecektir. Normal ┼čartlarda anne sezaryen do─čumdan bir hafta sonra dikkatli bir ┼čekilde ve yava┼č yava┼č normal hayat─▒na dönmeye ba┼člayabilir. Fakat a─č─▒r yük kald─▒rma, spor gibi i┼čler iyile┼čme sürecinin tamamlanmas─▒ gereklidir. 

Sezaryen Ameliyat─▒ Kaç günde ─░yile┼čir?

Normal do─čumda da gerekli görülen durumlarda anneye kesi ve diki┼č uygulanmas─▒ görülebilir. Sezaryen do─čumda diki┼člerin tamamen iyile┼čmesi için 4-6 hafta aras─▒ bir zaman dilimi gereklidir. Hem normal do─čum hem sezaryen do─čumda diki┼člerin iyile┼čme süreci annenin durumuna ve hijyen ko┼čullar─▒na ba─čl─▒ olarak de─či┼čkenlik gösterebilmektedir. 

S─▒kça Sorulan Sorular

Sezaryen Ameliyat─▒ Sonras─▒nda Enfeksiyon Riski Var M─▒d─▒r?

Enfeksiyon, sezaryen ameliyat─▒ riskleri aras─▒ndad─▒r. Sezaryen do─čum sonras─▒nda kesik bölgede, ┼či┼čkinlik, k─▒zar─▒kl─▒k ya da ak─▒nt─▒ olabilir. Bu gibi durumlarda ve kötü kokan vajinal ak─▒nt─▒s─▒ oldu─čunda çok vakit kaydetmeden doktorunuza ba┼čvurman─▒z gerekir.

A─čr─▒l─▒ idrar, yanma ┼čikayetleri ve normalden fazla a─čr─▒ hissedildi─činde de mutlaka doktorunuza dan─▒┼čmal─▒s─▒n─▒z. Evde herhangi bir uygulamaya ba┼čvurulmamal─▒ ve hemen t─▒bbi yard─▒m al─▒nmal─▒d─▒r.

Sezaryen Do─čum Sonras─▒ Beslenme Nas─▒l Olmal─▒d─▒r?

Sezaryen do─čum sonras─▒ su tüketimi oldukça önemlidir. Sezaryen do─čum sonras─▒nda ya┼čanacak kab─▒zl─▒k diki┼čleri zorlayaca─č─▒ndan dolay─▒ kab─▒z olmamaya özen gösterilmeli ve beslenmeye lifli g─▒dalar eklenmelidir. Lifli g─▒dalar─▒ bol tüketmek ve bol su içmek anneye kab─▒zl─▒k ya┼čamamas─▒ konusunda fayda sa─člayaca─č─▒ gibi süt olu┼čumunu ve art─▒┼č─▒n─▒ da h─▒zland─▒racakt─▒r. 

Sezaryen do─čum sonras─▒ kat─▒ g─▒dalar yerine daha çok s─▒v─▒ g─▒dalar─▒n tüketimi önerilmektedir. Sebze çorbalar─▒ ve yo─čurt çorbas─▒ gibi yiyecekler ham ba─č─▒rsaklar─▒ yormaz hem de kab─▒zl─▒k ya┼čanmas─▒na sebep olmaz. Bu dönemde mevsim sebze ve meyvelerinin tüketimi ve badem, f─▒nd─▒k, ceviz, kabak çekirde─či gibi kuruyemi┼člerin tüketimi hem vitamin ve mineral al─▒m─▒ hem de anne ve bebe─čin enerji al─▒m─▒ için oldukça gereklidir. 

Do├ž. Dr.
Aynur Adeviye Er┼čahin
Kad─▒n Hastal─▒klar─▒ ve Do─čum
Medical Park G├Âztepe
215

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.