sat─▒r aras─▒

Sigaran─▒n Zararlar─▒ Nelerdir?

Dünya genelinde s─▒k tüketilen tütün ürünleri içerisinde birinci s─▒rada yer alan sigara, her y─▒l 5 milyondan fazla insan─▒n ölümüne yol açan son derece zararl─▒ al─▒┼čkanl─▒klardan biridir.

Sigara tüketimi tüm dünyada önlenebilir özellikte olan ve bula┼č─▒c─▒ olmayan hastal─▒klar─▒n ve bu hastal─▒klara ba─čl─▒ ölümlerin birinci nedenidir. Sigara duman─▒nda 7000’den fazla kimyasal bulunur ve bunlar─▒n yüzlercesi zehirli, 70’den fazlas─▒ ise do─črudan kanser yap─▒c─▒ özelliktedir.

Pil üretiminde kullan─▒lan kadmiyum, batakl─▒klarda yo─čun miktarda bulunan metan gaz─▒, kimyasal endüstride kullan─▒lan ve toksik etkileri ile bilinen arsenik, böcek ilac─▒ üretiminde kullan─▒lan nikotin, soba ve ┼čofben zehirlenmelerinden sorumlu karbonmonoksit gaz─▒, boya sanayinde kullan─▒lan amonyak gibi pek çok zararl─▒ bile┼čen sigara duman─▒ ile do─črudan vücuda al─▒n─▒r.

─░nsan sa─čl─▒─č─▒ üzerinde son derece olumsuz etkilere yol açan bu zehirli kimyasallar içerisinde böcek ilac─▒ olarak kullan─▒lmakta olan nikotin adl─▒ madde ayn─▒ zamanda sinir sistemi üzerinde güçlü bir uyar─▒c─▒ etkiye sahiptir. Nikotinin bu özelli─činden dolay─▒ sigara içen ki┼čilerde zaman içerisinde nikotine kar┼č─▒ psi┼čik ve fiziksel ba─č─▒ml─▒l─▒k meydana gelir.

Sigara Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Nedir?

Madde ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, Dünya Sa─čl─▒k Örgütü taraf─▒ndan “ki┼činin kullanmakta oldu─ču psikoaktif maddeyi daha önceden de─čer verdi─či di─čer nesnelerden ve u─čra┼člardan belirgin olarak daha de─čerli görmesi ve o maddeye çok daha yüksek öncelik tan─▒mas─▒” olarak tan─▒mlan─▒r ve ki┼činin herhangi bir maddenin kullan─▒m─▒ üzerinde kontrolünü kaybetmesi ┼čeklinde özetlenebilir.

Sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olarak bilinen nikotin ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ ise yine Dünya Sa─čl─▒k Örgütü taraf─▒ndan “ki┼činin düzenli olarak günde 1 sigara tüketmesi” olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. Sinir sistemi üzerinde uyar─▒c─▒ etkileri bulunan nikotin tüketimi ile birlikte zaman içerisinde ki┼čide hem fiziksel hem de psikolojik ba─č─▒ml─▒l─▒k durumu ortaya ç─▒kabilir.

Alkol kullan─▒m─▒nda aylar, uyu┼čturucu kullan─▒m─▒nda günler içerisinde ortaya ç─▒kan ba─č─▒ml─▒l─▒k durumu, nikotin kullan─▒m─▒ ile saatler içerisinde geli┼čir. Kanser, kalp krizi, inme, depresyon gibi çok say─▒da ciddi sa─čl─▒k sorunu ile do─črudan ili┼čki içerisinde olan sigara tüketiminden kaç─▒nmak, ba─č─▒ml─▒l─▒k durumunda uzman birimlerden profesyonel destek almak son derece önemlidir.

Sigaran─▒n Zararlar─▒ Nelerdir?

Sigara tüketimi, ba┼čta akci─čerler olmak üzere vücudun tüm organlar─▒n─▒ olumsuz etkiler ve pek çok vücut sistemi ile ili┼čkili ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol açabilir. Dünya genelinde her 6 saniyede bir ki┼činin hayat─▒n─▒ kaybetmesinden sorumlu olan sigara ve zararlar─▒ ile ili┼čkili sa─čl─▒k problemleri ba┼čl─▒ca ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

Kanser

Sigara içerisinde yüzlercesi zehirli olmak üzere 7000’den fazla kimyasal madde bulunur ve bunlar─▒n 70’den fazlas─▒ do─črudan kanser yap─▒c─▒ özelliktedir. Sigara tüketimi ve pasif içicilik olarak adland─▒r─▒lan ikincil sigara duman─▒ maruziyeti, ba┼čta akci─čer kanseri olmak üzere rahim kanseri dahil pek çok kanser hastal─▒─č─▒ ile do─črudan ili┼čkilidir.

Ya da kanser hastal─▒─č─▒n─▒n tedavi sürecine etki etmektedir. Sigara tüketen bir insan─▒n kanser ile ili┼čkili herhangi bir hastal─▒k sonucunda hayat─▒n─▒ kaybetme riski 7 kat artarken, akci─čer kanseri ile ili┼čkili ölüm riski 12 ila 24 kat art─▒┼č gösterir.

Kalp ve Damar Hastal─▒klar─▒

Sigara tüketimi ve sigara duman─▒ maruziyeti kalp ve damar hastal─▒klar─▒na yol açan önlenebilir faktörlerden biridir. Sigara duman─▒nda bulunan ve soba ve ┼čofben zehirlenmelerinin sorumlusu olan karbonmonoksit gaz─▒ akci─čerlerden kana geçer.

Do─črudan hemoglobin adl─▒ kan hücrelerine ba─član─▒r. Oksijeni dokulara ta┼č─▒makla görevli olan bu hücreler karbonmonoksit gaz─▒ ile ba─čland─▒─č─▒nda oksijen moleküllerini ta┼č─▒yamaz ve kan─▒n dokulara oksijen ta┼č─▒ma kapasitesi büyük oranda azal─▒r.

Bunun sonucunda kalbin çal─▒┼čma yükü artar, damar içi kan bas─▒nc─▒ yükselir ve kardiyovasküler sistem hastal─▒klar─▒ geli┼čir. Sigara tüketen ki┼čilerin kalp krizi gibi kardiyovasküler hastal─▒klar sonucunda hayat─▒n─▒ kaybetme riski sigara tüketmeyenlere göre 4 kat daha fazlad─▒r.

Solunum Sistemi Hastal─▒klar─▒

Sigara duman─▒ndan en h─▒zl─▒ ve en yo─čun ┼čekilde etkilenen organ ┼čüphesiz ki akci─čerlerdir. Solunan duman içerisinde bulunan zararl─▒ kimyasallardan biri olan katran, akci─čer dokusunda birikir ve zamanla bu dokularda harabiyete yol açar.

Bunun sonucunda solunum kapasitesi azal─▒r ve ast─▒m, kronik obstrüktif akci─čer hastal─▒─č─▒ (KOAH) gibi solunum sistemi ile ili┼čkili ciddi hastal─▒klar─▒n görülme riski artar. Uzun süre sigara kullan─▒m─▒ sonucunda KOAH riskinin %8’den fazla art─▒┼č gösterdi─či söylenebilir.

Cinsel Fonksiyonlarda Bozulma

Vücutta yer alan tüm hücrelerin eksiksiz ┼čekilde çal─▒┼čmay─▒ sürdürmesi için her bir hücrenin yeterli oksijen düzeyine sahip olmas─▒ gerekir. Sigara tüketimi sonucunda kan─▒n oksijen ta┼č─▒ma kapasitesi büyük oranda azal─▒r ve bu durum, tüm vücut sistemlerinde i┼člev kayb─▒na neden olur.

Sigara duman─▒ ile al─▒nan toksik özellikteki kimyasallar her iki cinsiyette de cinsel fonksiyonlarda bozulmaya yol açar. Yumurtal─▒klar ve testis üzerinde oldukça zararl─▒ etkileri olan bu kimyasallar ayn─▒ zamanda k─▒s─▒rl─▒k riskini art─▒ran önemli faktörlerden biridir.

Sigara tüketimi ile gebelik döneminde dü┼čük, plasenta sorunlar─▒ ve ektopik gebelik gibi üreme sa─čl─▒─č─▒ ile ili┼čkili sorunlar görülürken gebelik d─▒┼č─▒nda düzensiz adet döngüsü, kemik erimesi, erken menopoz ve jinekolojik kanser riskinde art─▒┼č meydana gelir.

Böbrek Hastal─▒klar─▒

Sigara duman─▒ ile vücuda al─▒nan nikotin, metabolize olduktan sonra kotinin adl─▒ farkl─▒ bir kimyasal maddeye dönü┼čür. Vücudun metabolik at─▒klar─▒ndan biri olan bu madde, vücuttan idrar yoluyla at─▒l─▒r ancak idrar ile at─▒lana kadar tüm renal sistemden geçer ve bu s─▒rada böbrekler ve di─čer yap─▒lar son derece olumsuz etkilenir. Bunun yan─▒ s─▒ra sigara ile ortaya ç─▒kan kan bas─▒nc─▒ art─▒┼č─▒ uzun vadede böbrekler üzerinde ciddi hasarlara ve hatta böbrek yetmezli─či tablosuna yol açabilir.

Depresyon

Sigara tüketimi vücudun tüm sistemlerinde oldu─ču gibi ruh sa─čl─▒─č─▒ üzerinde de fazlas─▒yla zararl─▒ etkiler gösterir. Sigara tüketen veya pasif içici olarak sigara duman─▒na maruz kalan ki┼čilerde depresif belirtiler çok daha fazla görülür ve özellikle nikotin düzeyinin h─▒zl─▒ ┼čekilde art─▒p azalmas─▒ ki┼činin depresyona olan yatk─▒nl─▒─č─▒n─▒ büyük oranda art─▒r─▒r.

Tip 2 Diyabet

Sigara tüketimi tip 2 diyabet hastal─▒─č─▒na yol açan önemli faktörlerden biridir. Geçmi┼čte sigara kullanan ki┼čilerin tip 2 diyabet hastal─▒─č─▒na yakalanma riski %28 oran─▒nda art─▒┼č gösterirken bu say─▒ halihaz─▒rda sigara kullanmaya devam eden ki┼čiler için çok daha yüksektir.

Sigaray─▒ B─▒rakman─▒n Sa─čl─▒k Aç─▒s─▒ndan Faydalar─▒

Sigara tüketimi, vücudun tüm sistemlerini do─črudan etkiler ve çok say─▒da sistemik hastal─▒─ča neden olur. Kan─▒n oksijen ta┼č─▒ma kapasitesinin azalmas─▒ hücrelerin oksijensiz kalmas─▒na yol açar ve kalp krizinden depresyona kadar pek çok sa─čl─▒k problemine yatk─▒nl─▒─č─▒ art─▒r─▒r.

Ancak sigara kullan─▒m─▒n─▒n sonland─▒r─▒lmas─▒ndan k─▒sa bir süre sonra kan─▒n oksijen ta┼č─▒ma kapasitesi artar ve vücudun tüm hücreleri yeterli oksijen doygunlu─čuna ula┼č─▒r.

Sigaray─▒ b─▒rakt─▒ktan sonraki geçen süre ve sa─čl─▒k aç─▒s─▒ndan kazan─▒mlar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • 20 dakika içerisinde kan bas─▒nc─▒ normale döner; kan dola┼č─▒m─▒nda düzelme ya┼čan─▒r.
  • 8 saat sonra kan karbonmonoksit düzeyi azalmaya ba┼člar ve kan─▒n oksijen yo─čunlu─ču artar.
  • 24 saat sonras─▒nda sigara tüketimi ile birlikte 4 kat artm─▒┼č olan kalp krizi riski azalmaya ba┼člar.
  • 48 saatlik süre sonunda sinir uçlar─▒nda görülen harabiyet azal─▒r ve tat ve koku duyular─▒nda iyile┼čme görülür.
  • 2 hafta ile 3 ay aras─▒nda kan dola┼č─▒m─▒ geli┼čir; akci─čer kapasitesi %30 oran─▒nda artar. Yürümek, egzersiz yapmak, merdiven ç─▒kmak çok daha kolayla┼č─▒r.
  • 1 ay ile 9 ay aras─▒nda sinüslerde ve akci─čerde yo─čun ┼čekilde bulunan sekresyon azal─▒r; daha sa─čl─▒kl─▒ nefes al─▒┼čveri┼či sa─član─▒r ve ki┼či çok daha enerjik ve dinç hissetmeye ba┼člar.
  • Sigaras─▒z geçen 1 y─▒l─▒n sonunda hem kalp hem de damar yap─▒lar─▒ büyük oranda iyile┼čir ve koroner arter hastal─▒─č─▒ riski yar─▒ yar─▒ya azal─▒r.
  • 5 y─▒l─▒n sonunda akci─čer kanserine ba─čl─▒ ölüm riski yar─▒ya dü┼čer. ─░nme riski sigara içmeyen bir insanla ayn─▒ seviyede olur. A─č─▒z, bo─čaz, yemek borusu, pankreas, mesane ve böbrekle ili┼čkili kanser riskleri azal─▒r.

Sigara Sperm Hareketlili─čini Etkiler mi?

Sigara sperm hareketlili─čini olumsuz etkileyebilir. Sigara içen erkeklerde sperm say─▒s─▒ azalabilir, sperm ┼čekil bozukluklar─▒na yol açabilir ve sperm hareketlili─čini olumsuz etkileyebilir. Bu, do─čurganl─▒k sorunlar─▒na yol açabilir ve hamilelik ┼čans─▒n─▒ azaltabilir. Sigara içen erkekler, sigaray─▒ b─▒rakarak sperm sa─čl─▒klar─▒n─▒ iyile┼čtirebilirler.

Sigara B─▒rakma Program─▒

Sigaray─▒ b─▒rakma programlar─▒, sigara içenlerin nikotin ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒n─▒ yenmelerine yard─▒mc─▒ olur. Bu programlar, sigara içmeyi b─▒rakma stratejileri, destek ve dan─▒┼čmanl─▒k hizmetleri sunar. Nikotin yedek ürünler, reçeteli ilaçlar ve davran─▒┼čsel terapiler gibi çe┼čitli yöntemler kullan─▒l─▒r. Ki┼čiselle┼čtirilmi┼č bir sigara b─▒rakma program─▒ seçerek, sigara içenler sigaray─▒ b─▒rakma ┼čanslar─▒n─▒ art─▒rabilirler.

Hamileyken Sigara ─░çmenin Zararlar─▒

Hamileyken sigara içmek, anne ve fetüs sa─čl─▒─č─▒na ciddi zararlar verebilir. Sigara içmek erken do─čum riskini art─▒rabilir, dü┼čük do─čum a─č─▒rl─▒─č─▒na neden olabilir ve bebekte geli┼čim sorunlar─▒na yol açabilir. Ayr─▒ca, anne karn─▒ndaki bebek, nikotin ve zararl─▒ kimyasallara maruz kal─▒r, bu da uzun vadeli sa─čl─▒k sorunlar─▒na neden olabilir. Bu nedenle, hamilelik s─▒ras─▒nda sigara içmekten kaç─▒n─▒lmas─▒ ┼čiddetle önerilir.

Sigara Hangi Organlara Zarar Verir?

Sigara içmek vücutta birçok organ ve sistem üzerinde zararl─▒ etkilere yol açabilir. Özellikle akci─čerler üzerinde ciddi zararlar yapar ve akci─čer kanseri riskini art─▒r─▒r. Ayr─▒ca kalp-damar sistemine zarar verir ve kalp hastal─▒klar─▒n─▒n riskini art─▒r─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra, sigara karaci─čer, böbrek, mide, ba─č─▒rsak gibi birçok organa zarar verebilir ve kanser riskini art─▒rabilir.

Sigara Di┼če Zarar Verir mi?

Sigaran─▒n di┼če ve di┼č minesine, a─č─▒z hastal─▒klar─▒na ve kokusuna yönelik çok say─▒da zarar─▒ vard─▒r. Sigara içmek di┼člerin sararmas─▒na, di┼č minesinin a┼č─▒nd─▒r─▒lmas─▒na ve di┼č eti hastal─▒klar─▒n─▒n riskini art─▒rabilir. Ayr─▒ca a─č─▒z kokusu sorunlar─▒na neden olabilir. Sigara içenlerde di┼č sa─čl─▒─č─▒ sorunlar─▒ daha s─▒k görülür ve uzun vadeli sigara kullan─▒m─▒ di┼č kayb─▒na yol açabilir. Sigaray─▒ b─▒rakmak, di┼č sa─čl─▒─č─▒n─▒ koruma aç─▒s─▒ndan önemli bir ad─▒md─▒r.

Sigara Hakk─▒nda S─▒k Sorulan Sorular 

Sigara içmek cilt sa─čl─▒─č─▒n─▒ nas─▒l etkiler?

Sigara içmek, cilt sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumsuz etkileyebilir. Sigaran─▒n içerdi─či toksik kimyasallar, ciltte kan ak─▒┼č─▒n─▒ azaltabilir ve kolajen üretimini engelleyebilir. Bu durum ciltte ya┼članma belirtileri olan k─▒r─▒┼č─▒kl─▒klar─▒n ve çizgilerin erken ortaya ç─▒kmas─▒na neden olabilir. Ayr─▒ca, sigara içenlerin ciltleri mat ve solgun bir görünüm kazanabilir. Sigara içmek, ayn─▒ zamanda ciltte sivilce ve di─čer cilt sorunlar─▒n─▒n riskini art─▒rabilir.

Sigara içmenin sa─čl─▒─ča zararlar─▒ nelerdir?

Sigara içmenin sa─čl─▒─ča birçok zarar─▒ vard─▒r. Sigara, akci─čer kanseri, kalp hastal─▒klar─▒, kronik obstrüktif akci─čer hastal─▒─č─▒ (KOAH), inme, diyabet, mide kanseri, a─č─▒z kanseri, yemek borusu kanseri ve birçok di─čer kanser türünün riskini art─▒r─▒r. Ayr─▒ca, sigara içmek solunum yollar─▒n─▒ tahri┼č eder, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini zay─▒flatabilir ve vücutta iltihaplanmaya neden olabilir.

Pasif içicilik nedir ve nas─▒l zararl─▒d─▒r?

Pasif içicilik, sigara içmeyen bireylerin sigara duman─▒na maruz kald─▒─č─▒ durumu ifade eder. Pasif içicilik, ayn─▒ zararl─▒ kimyasallara maruz kalmaya neden olur ve sa─čl─▒k sorunlar─▒na yol açabilir. Özellikle çocuklar, hamile kad─▒nlar ve kronik solunum yolu sorunlar─▒ olan ki┼čiler için pasif içicilik daha risklidir. Pasif içicilik, solunum yolu hastal─▒klar─▒, kalp hastal─▒klar─▒ ve kanser gibi ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒n─▒n riskini art─▒rabilir.

Sigaran─▒n kalp hastal─▒klar─▒ ile ili┼čkisi nedir?

Sigara içmek, kalp hastal─▒klar─▒ ile yak─▒ndan ili┼čkilidir. Sigara içmek kan bas─▒nc─▒n─▒ art─▒rabilir, kan damarlar─▒n─▒n sertle┼čmesine ve t─▒kanmas─▒na neden olabilir. Bu, kalp krizi ve inme riskini art─▒r─▒r. Sigara duman─▒ ayn─▒ zamanda vücuttaki oksijen seviyelerini dü┼čürebilir, kalp kas─▒n─▒n zorlanmas─▒na neden olabilir ve kalp yetmezli─či riskini art─▒rabilir. Kalp sa─čl─▒─č─▒ için sigaray─▒ b─▒rakmak büyük önem ta┼č─▒r ve kalp hastal─▒─č─▒ riskini azaltabilir.

Sigara ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒n deneyimli merkezlerde, profesyonel yöntemlerle tedavi edilmesi gerekebilir. Sigaray─▒ b─▒rakma a┼čamas─▒nda profesyonel yard─▒m almay─▒ ihmal etmeyin.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Merih Kalamano─člu Balc─▒
G├Â─č├╝s Hastal─▒klar─▒
Medical Park G├Âztepe
891932

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.