sat─▒r aras─▒

Sindirim sistemi hastal─▒klar─▒

Sindirim sistemi; a─č─▒zdan anüse kadar uzanan, besinlerin vücutta yap─▒ ta┼člar─▒na parçalanmas─▒ ve kullan─▒lmayan k─▒s─▒mlar─▒n─▒n d─▒┼čk─▒ya dönü┼čtürülerek at─▒lmas─▒ sürecindeki tüm i┼člevlerin yerine getirilmesinden sorumlu organlar─▒n olu┼čturdu─ču topluluktur.

A─č─▒z, yutak, yemek borusu, mide, ince ba─č─▒rsak, kal─▒n ba─č─▒rsak ve anüs sindirim sistemi organlar─▒d─▒r ve bu organlara ili┼čkin hastal─▒klar, sindirim sistemi hastal─▒klar─▒ grubuna girer. Sindirim sistemi hastal─▒klar─▒, hastal─▒─č─▒n türü ve ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilmekle birlikte hastalarda büyük çapl─▒ problemlere neden olabilir ve tedavi edilmedikleri durumlarda ciddi sorunlara yol açabilirler.

Sindirim sistemi hastal─▒klar─▒, hastanelerin gastroenteroloji kliniklerinin uzmanl─▒k alan─▒na girer, tan─▒ ve tedavi i┼člemleri bu kliniklerde gastroenteroloji uzmanlar─▒ taraf─▒ndan yap─▒l─▒r.

Sindirim sistemine ili┼čkin herhangi bir organ─▒n bulundu─ču k─▒s─▒mda a─čr─▒, rahats─▒zl─▒k hissi, d─▒┼čk─▒lama problemleri, bulant─▒ ve kusma gibi ┼čikayetler sindirim sistemi hastal─▒klar─▒n─▒n yayg─▒n belirtileri aras─▒nda yer al─▒r ve bu gibi ┼čikayetlerle hastanelere ba┼čvuran ki┼čilerde gastroenterolojik hastal─▒klar, endoskopik incelemeler sonucunda kolayl─▒kla tespit edilebilir.

Yayg─▒n kar┼č─▒la┼č─▒lan sindirim sistemi hastal─▒klar─▒ ┼čunlard─▒r:

Reflü Hastal─▒─č─▒ (Gastroözofageal Reflü)

Reflü hastal─▒─č─▒, mide içeri─činin yemek borusuna (özofagus) geri kaçmas─▒ ile karakterize bir sindirim sistemi hastal─▒─č─▒d─▒r. K─▒sa sürmesi ve yemek borusunda önemli bir hasara yol açmamas─▒ nedeniyle hastalar taraf─▒ndan genellikle fark edilmez.

Fakat bu durum gün içerisinde s─▒kl─▒kla tekrar ediyor, uyku aras─▒nda da gerçekle┼čiyorsa daha ciddi bir tablo söz konusudur ve bu patolojik reflü olarak adland─▒r─▒l─▒r. Bu durumun geli┼čiminde rol oynayan temel faktör yemek borusu ile midenin birle┼čti─či bölgedeki kapakç─▒k sistemindeki gev┼čekliklerdir.

Mide içerisindeki s─▒v─▒n─▒n yüksek asiditeye sahip olmas─▒ nedeniyle patolojik reflüde, yemek borusunda ülser ve erozyon gibi hasarlar ortaya ç─▒kabilir. Ayr─▒ca gö─čüste yanma, yutma güçlü─čü ve a─čza asitli s─▒v─▒ gelmesi gibi sorunlar yayg─▒n olarak görülür.

Reflünün tedavi sürecinde kilo kontrolünün sa─članmas─▒, gerekli ya┼čam tarz─▒ de─či┼čikliklerinin yap─▒lmas─▒, beslenmenin planlanmas─▒, ilaç kullan─▒m─▒ ve baz─▒ durumlarda da cerrahi giri┼čimler yer al─▒r. Tedavi edilmedi─či durumlarda yemek borusunun alt uç k─▒sm─▒nda darl─▒k olu┼čabilir.

Gastrit

Midenin mukozal dokusunda olu┼čan inflamasyonlar, gastrit veya mide iltihab─▒ olarak adland─▒r─▒l─▒r. Akut gastrit ve kronik gastrit olarak da ikiye ayr─▒l─▒r. Kronik gastritin en yayg─▒n nedeni "helikobacter pylori" ad─▒ verilen bakterinin varl─▒─č─▒d─▒r. Bu bakteri besinler yolu ile vücuda al─▒narak mideye yerle┼čen ve burada gastrit ad─▒ verilen iltihaplar─▒n olu┼čumuna yol açar.

Ayn─▒ zamanda mide ve ince ba─č─▒rsak ülserleri ile sindirim sistemi kanserlerinin geli┼čiminde de rol oynad─▒─č─▒ bilinmektedir. Hastal─▒─č─▒n tedavisinde genellikle mide asitli─činin azalt─▒lmas─▒n─▒ sa─člayan antiasit ilaçlar kullan─▒larak yaralar─▒n iyile┼čmesi sa─član─▒r. Gastrit bakteri kaynakl─▒ ise antibiyotik tedavisi de uygulanmal─▒d─▒r.

Mide Ülseri (Gastrik Ülser)

Mide dokusunun çe┼čitli nedenlerle hasar almas─▒, mide s─▒v─▒s─▒ ve sindirim salg─▒lar─▒ nedeniyle hasarl─▒ k─▒s─▒mda harabiyet ve yaralar─▒n olu┼čmas─▒ mide ülseri olarak adland─▒r─▒l─▒r. Ayn─▒ durum on iki parmak ba─č─▒rsa─č─▒nda (duodenum) da olu┼čabilir, bunlar da duodenal ülser olarak adland─▒r─▒l─▒r.

Hastal─▒─č─▒n en yayg─▒n nedeni "helicobacter pylori" bakterisinin enfeksiyonu olmakla birlikte bunun haricinde genetik yatk─▒nl─▒k, stres, asitli g─▒dalar─▒n a┼č─▒r─▒ tüketimi, alkol, sigara ve kahve al─▒┼čkanl─▒─č─▒ gibi nedenlere ba─čl─▒ olarak da geli┼čebilir.

Tedavi edilmedi─či durumlarda mide dokusunun delinmesine (perforasyon) neden olarak kar─▒n bo┼člu─čunda s─▒v─▒ birikimine yol açabilir. Tedavisinde diyet uygulamas─▒, ilaç kullan─▒m─▒ ve cerrahi giri┼čimler yer al─▒r.

Haz─▒ms─▒zl─▒k (Dispepsi)

Karn─▒n üst bölgesinde ┼či┼čkinlik, bask─▒ hissi ve a─čr─▒ ┼čeklinde kendini belli eden dispepsi, genellikle ö─čünlerin ard─▒ndan sürekli olarak hissedilen haz─▒ms─▒zl─▒k hissidir.

Tek ba┼č─▒na geli┼čen bir hastal─▒k olmaktan çok gastroözofageal reflü, ülser veya safra kesesi hastal─▒klar─▒na ba─čl─▒ olarak geli┼čen ikincil bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bu sorunu ya┼čayan ki┼čilerde ö─čün miktarlar─▒ azalt─▒larak az az s─▒k s─▒k beslenme plan─▒n─▒n benimsenmesi sa─članmal─▒, hekim taraf─▒ndan gerekli görülmesi durumunda ilaç tedavisi uygulanmal─▒d─▒r.

Kab─▒zl─▒k ve ─░shal

Kab─▒zl─▒k (konstipasyon), ba─č─▒rsak hareketlerinin yava┼člayarak haftal─▒k d─▒┼čk─▒lama say─▒s─▒n─▒n 3 veya daha alt─▒na inmesidir. Bu sorunu ya┼čayan ki┼čilerde kar─▒n bölgesinde ┼či┼čkinlik, a─čr─▒ ve rahats─▒zl─▒k hissi olu┼čur. Yeterli s─▒v─▒ tüketmemek, lifli besinlere diyette yeterince yer vermemek, yeterli sebze ve meyve tüketmemek, hareketsiz ya┼čam tarz─▒ gibi faktörler kab─▒zl─▒─č─▒n geli┼čimine yol açabilir.

─░shal ise kab─▒zl─▒─č─▒n tam tersi ┼čekilde günde 2 veya daha fazla normalden daha yumu┼čak veya s─▒v─▒ k─▒vamda d─▒┼čk─▒lamaya ba─čl─▒ olarak geli┼čir. ─░shal (diyare), ba─č─▒rsaklarda geli┼čen enfeksiyonlara ba─čl─▒ olarak ortaya ç─▒kabilece─či gibi beslenme düzeninin bozulmas─▒ veya sindirim sistemine ba─čl─▒ hastal─▒klar─▒n belirtisi olarak da ortaya ç─▒kabilir. Temel olarak beslenme düzeninin sa─članmas─▒ ve enfeksiyon söz konusu ise buna yönelik tedavi uygulanmas─▒ ile kab─▒zl─▒k ve ishal sorunlar─▒ tedavi edilebilir.

Ülseratif Kolit ve Crohn Hastal─▒─č─▒

Crohn hastal─▒─č─▒, a─č─▒zdan anüse kadar tüm sindirim sisteminde tutulum gösterebilse de genellikle ince ve kal─▒n ba─č─▒rsaklarda geli┼čen iltihabi bir hastal─▒kt─▒r. Hayat─▒ tehdit edebilen boyutlara eri┼čebilen bu hastal─▒k ciddi bir tedavi süreci gerektirir.

Benzer bir hastal─▒k türü olan ülseratif kolit ise vücudun kendi kendine sald─▒rmas─▒ sonucu geli┼čen otoimmün bir hastal─▒kt─▒r. Vücudun kendi hücrelerine kar┼č─▒ ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini devreye sokarak sava┼čmas─▒ sonucunda ba─č─▒rsakta yara olu┼čumlar─▒ gözlenir. Her iki hastal─▒kta da tedavi sürecinin temelinde hastal─▒─ča yönelik diyet uygulamas─▒ yatar. Buna ek olarak ilaç kullan─▒m─▒ da söz konusudur.

Kanserler

Sindirim sistemi organlar─▒ndan herhangi birinde veya birkaç─▒nda geli┼čen kötü huylu tümörler, sindirim sistemi kanserlerini olu┼čturur. Bunlar aras─▒nda en yayg─▒n olarak görülenler özofagus kanseri, mide kanseri ve kolon kanseridir.

Tüm kanser türlerinde oldu─ču gibi bu vakalarda da erken te┼čhis hayati önem ta┼č─▒maktad─▒r. ─░lerlemi┼č kanser vakalar─▒nda sindirim sistemi organlar─▒n─▒n bir bölümünün veya tamam─▒na yak─▒n─▒n─▒n al─▒nmas─▒, vücudun beslenme mekanizmas─▒n─▒ tamamen bozaca─č─▒ndan bu hastal─▒klar─▒n erken dönemde tedavi edilmesi hayati önem arz etmektedir.

Pankreas ─░ltihab─▒ (Pankreatit)

Pankreas inflamasyonu ve buna ba─čl─▒ olarak pankreas─▒n farkl─▒ derecelerde hasara u─čramas─▒ pankreatit olarak adland─▒r─▒l─▒r. Akut ve kronik olmak üzere iki farkl─▒ türe sahiptir.

Pankreas, önemli sindirim salg─▒lar─▒n─▒n üretilmesini sa─člayan organ─▒m─▒zd─▒r ve pankreas─▒n hasar görmesi besinlerle vücuda al─▒nan ögelerin yap─▒ ta┼člar─▒na ayr─▒lmas─▒n─▒ ve dolay─▒s─▒yla vücudun temel gereksinimlerinin sa─članmas─▒n─▒ engeller. Bu nedenle çok büyük öneme sahip olan bu hastal─▒k te┼čhis edildi─či andan itibaren tedavi edilmeye ba┼članmal─▒d─▒r.

Hemoroid

Halk dilinde basur olarak da adland─▒r─▒lan hemoroid, kal─▒n ba─č─▒rsa─č─▒n biti┼č k─▒sm─▒ olan anüste yer alan damarsal yap─▒lanmalar─▒n ┼či┼čerek büyümesi ┼čeklinde geli┼čen bir sindirim sistemi hastal─▒─č─▒d─▒r. ─░ç ve d─▒┼č hemoroid olmak üzere ikiye ayr─▒l─▒r.

Kanama, a─čr─▒, makatta ┼či┼čkinlik, ─▒slakl─▒k hissi, ka┼č─▒nt─▒ ve d─▒┼čk─▒lamada düzensizlik gibi belirtilerle kendini gösteren bu hastal─▒k günlük ya┼čam─▒ oldukça olumsuz etkiler ve bu nedenle mutlaka tedavi edilmelidir.

Karaci─čer Hastal─▒klar─▒

Sindirim sisteminin en önemli organlar─▒ndan biri olan karaci─čerde geli┼čen en küçük bir hastal─▒k, sindirim sürecini tamamen olumsuz yönde etkiler. Sar─▒l─▒k (Hepatit B ve C), siroz, karaci─čerde olu┼čan kist ve tümörler en yayg─▒n görülen karaci─čer hastal─▒klar─▒ndand─▒r.

Tüm bu hastal─▒klar karaci─čerde hasara yol açarak karaci─čerin i┼člevlerini yerine getirememesine neden olur. Bu nedenle karaci─čere ili┼čkin hastal─▒klar─▒n taramas─▒ düzenli olarak yap─▒lmal─▒ ve herhangi bir hastal─▒─č─▒n te┼čhis edilmesi durumunda tedavi plan─▒ derhal ba┼člat─▒lmal─▒d─▒r.

Safra Kesesi Hastal─▒klar─▒

Safra kesesi hastal─▒klar─▒ oldukça yayg─▒n olarak görülen ve akut problemlere yol açabilen sorunlard─▒r. Safra kesesinde çe┼čitli nedenlere ba─čl─▒ olarak olu┼čan ta┼člar, kesenin t─▒kanmas─▒na yol açarak hem safra ak─▒m─▒n─▒ engeller hem de kesenin iltihaplanmas─▒na yol açar. ─░ltihaplanan safra kesesinin boyutlar─▒ büyüyerek patlama e─čilimine girebilir.

Ayn─▒ zamanda safra kesesi ta┼člar─▒ pankreatite de neden olabilir. Bu nedenle ultrason e┼čli─činde incelenen safra kesesi ta┼člar─▒ hekimin önerdi─či durumlarda cerrahi operasyonla kese ile birlikte al─▒nmal─▒d─▒r. Enfeksiyon söz konusu ise buna yönelik antibiyotik tedavisi uygulanmal─▒d─▒r.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Mahir Cengiz
─░├ž Hastal─▒klar─▒ (Dahiliye)
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
390755

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.