sat─▒r aras─▒

Yakla┼č─▒k olarak 1,5 - 2 kilogram a─č─▒rl─▒─č─▒ndaki iç organlar─▒m─▒z─▒n en büyü─čü olan karaci─čer, vücutta kendi kendini yenileme özelli─čine sahip tek organd─▒r. Vücudun ya┼čamsal fonksiyonlar─▒n─▒n yerine getirilmesinde çok büyük bir öneme sahip olan bu organ; her türlü kimyasal madde, ilaç ve alkolden kan─▒n ar─▒nd─▒r─▒lmas─▒nda rol oynar.

Bunun haricinde baz─▒ vitamin ve minerallerin depolanmas─▒, ya─člar─▒n sindirimi, kan─▒n p─▒ht─▒la┼čmas─▒, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin düzenlenmesi gibi önemli süreçlerde de karaci─čer ba┼črolde yer al─▒r. Bu nedenle karaci─čerde olu┼čan en küçük harabiyet, insan vücudunda oldukça büyük sorunlara yol açabilmektedir.

Siroz Nedir?

Kronik karaci─čer hastal─▒─č─▒ olarak da adland─▒r─▒lan siroz, karaci─čerde ileri derecede hasar olu┼čumuna verilen isimdir. Çe┼čitli hastal─▒klar nedeniyle, bazense bilinmeyen sebeplerden dolay─▒ karaci─čerde farkl─▒ düzeylerde hasar meydana gelebilir. Bunun sonucunda karaci─čerin yap─▒sal fonksiyonlar─▒nda çe┼čitli bozulmalar olu┼čur ve normal i┼člevlerini yerine getirememeye ba┼člar.

Bu durum, siroz sürecinin ba┼člang─▒c─▒d─▒r. Süreç ilerledikçe i┼člevine devam eden karaci─čer hücrelerinin azalmas─▒ sonucunda karaci─čer giderek sertle┼čmeye ve küçülmeye ba┼člar. Sertle┼čen dokulara kan─▒n ak─▒┼č─▒ zorla┼č─▒r ve kan─▒n dokuya ula┼čamamas─▒ sebebiyle yeni damar yollar─▒ olu┼čur.

Tüm bu olaylar karaci─čeri daha da olumsuz etkileyerek siroz tablosunu a─č─▒rla┼čt─▒r─▒r. Sonuç olarak karaci─čer fonksiyonunu yerine getirememeye ba┼člar ve karaci─čer yetmezli─či ortaya ç─▒kar.

Siroz Belirtileri Nelerdir?

Siroz hastal─▒─č─▒, erken dönemde genellikle belirti vermez. Fakat hastal─▒─č─▒n derecesi ilerledikçe ve karaci─čerde olu┼čan harabiyet düzeyi artt─▒kça görülen belirtilerde ve bu belirtilerin ┼čiddetinde art─▒┼č gözlenir.

En s─▒k görülen siroz belirtileri a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralanabilir:

  • ─░┼čtah ve kilo kayb─▒
  • Bulant─▒ ve kusma
  • Sürekli halsizlik hissi
  • Bacaklarda ┼či┼čme - ödem olu┼čumu
  • Kar─▒nda asit birikimi nedeniyle ┼či┼čme
  • Kas kayb─▒
  • Kans─▒zl─▒k
  • Ka┼č─▒nt─▒
  • Sar─▒l─▒k
  • Kan─▒n p─▒ht─▒la┼čmamas─▒
  • Kad─▒nlarda adet düzensizli─či
  • Ciltte morarma ve kanamalar
  • Sinirlilik hali
  • Kab─▒zl─▒k ve gaz sorunu
  • Midede a─č─▒rl─▒k hissi

Siroz Nedenleri Nelerdir?

Sirozun bilinen en yayg─▒n sebebi kronik alkol kullan─▒m─▒d─▒r. A┼č─▒r─▒ alkol kullan─▒m─▒n─▒n haricinde en önemli siroz nedenlerinden bir tanesi de Hepatit B ve Hepatit C gibi kronik viral hepatitlerdir. Siroz hastalar─▒n─▒n yakla┼č─▒k %10-15'lik bir k─▒sm─▒nda ise yap─▒lan tüm ara┼čt─▒rmalara ra─čmen herhangi bir nedene rastlan─▒lamamakta ve bu duruma nedeni belli olmayan siroz hastal─▒─č─▒ (kriptojenik siroz) denmektedir.

Bunlar─▒n haricinde a┼ča─č─▒daki nedenlerden dolay─▒ da ki┼čilerde nadir de olsa siroz hastal─▒─č─▒ geli┼čebilir:

  • Alkol kaynakl─▒ olmayan karaci─čer ya─članmalar─▒
  • Safra yollar─▒n─▒n t─▒kanmas─▒ ve iltihaplanmas─▒
  • Vücudun kendi dokular─▒na kar┼č─▒ antikor üretmesi sonucunda olu┼čan otoimmün hepatitler
  • A─č─▒r ilaçlar─▒n uzun süreli kullan─▒m─▒
  • Demir ve bak─▒r minerallerinin a┼č─▒r─▒ al─▒m─▒
  • Kronik kalp yetmezli─či

Siroz Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur?

Yukar─▒daki ba┼čl─▒klarda yer alan siroz belirtilerinin bir veya birkaç─▒ ile sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvuran hastalarda detayl─▒ olarak hastal─▒k öyküsünün al─▒nmas─▒ oldukça büyük önem ta┼č─▒maktad─▒r. Özellikle kronik alkol kullan─▒m─▒n─▒n olup olmad─▒─č─▒, geçmi┼čte viral hepatit geçirilip geçirilmedi─či hastalara mutlaka sorulmal─▒d─▒r.

Detayl─▒ bir ┼čekilde öyküsü al─▒nd─▒ktan sonra t─▒bbi de─čerlendirmeler yap─▒l─▒r. Hastal─▒─č─▒n te┼čhisinde elle muayenenin önemli bir yeri vard─▒r. Siroz hastalar─▒nda rastlanan karaci─čer sertli─či, büyümesi, karaci─čer kenarlar─▒n─▒n belirginle┼čmesi, dalak büyümesi ve kar─▒nda s─▒v─▒ birikimi elle muayene s─▒ras─▒nda saptanabilir.

Ayr─▒ca sar─▒l─▒k, ödem ve vücutta morarmalar da ilk muayenede göze çarpan te┼čhis kriterleri aras─▒nda yer al─▒r. Hekim taraf─▒ndan yap─▒lan muayenenin yan─▒ s─▒ra ultrason ve di─čer görüntüleme yöntemleri, çe┼čitli kan tahlilleri ve biyopsi sonucunda siroz hastal─▒─č─▒n─▒n kesin te┼čhisi konulabilir.

Siroz Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Karaci─čer sirozu; hastal─▒─č─▒n ilerleme seviyesine göre A, B ve C olarak 3 seviyeye ayr─▒l─▒r. Karaci─čerin daha az hasar alm─▒┼č oldu─ču A ve B seviyesindeki hastalarda düzenli hekim kontrolü ve tedavi sonucunda hastal─▒─č─▒n ilerleyi┼či minimuma indirilerek uzun y─▒llar boyunca kaliteli bir ya┼čam sa─člamak mümkün olabilmektedir.

Uzman hekimler taraf─▒ndan uygulanan tedavilerde öncelikle amaç karaci─čerdeki sertle┼čmi┼č skar dokusunun ilerleyi┼činin önüne geçmek ve hastal─▒─č─▒n yol açm─▒┼č oldu─ču komlikasyonlar─▒ önlemektir. Karaci─čere yük olu┼čturabilecek her türlü besinden, gereksiz ilaç kullan─▒m─▒ndan ve alkol tüketiminden kaç─▒nmak siroz hastalar─▒nda en önemli tedavi ilkesini olu┼čturur.

Siroz otoimmün kaynakl─▒ ise ba─č─▒┼č─▒k─▒k sistemini bask─▒layan ilaçlar ile tedavi, viral hepatitlerden kaynaklan─▒yorsa antiviral ilaç tedavisi uygulan─▒r. ─░leri düzey karaci─čer harabiyeti olan C seviyesindeki siroz hastalar─▒nda ise hekim önerisi ile karaci─čer nakli gerekebilmektedir. E─čer siz de siroz hastal─▒─č─▒na sahip iseniz düzenli olarak kontrollerinizi yapt─▒rarak ve hekim taraf─▒ndan önerilen tedavi ilkelerini uygulayarak hastal─▒─č─▒n ilerleyi┼čini önleyebilir, ya┼čam kalitenizi art─▒rabilirsiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Can Ke├že
Gastroenteroloji
Medical Park Y─▒ld─▒zl─▒
1103723

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.