sat─▒r aras─▒

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Nedir? ┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Belirtileri ve Tedavisi

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču genel anlamda ki┼činin sosyal ili┼čkilerde ya┼čad─▒─č─▒, garip ve tuhaf davran─▒┼člar sergiledi─či bir durumdur.

Bu ki┼čilik bozuklu─ču ço─čunlukla daha az bilinen bir psikiyatrik durumdur. Ki┼činin yak─▒n çevresi bu hastal─▒k semptomlar─▒n─▒ 'garip' olarak nitelendirerek derin anlam veya hastal─▒k aramazlar.

Oysa bu rahats─▒zl─▒k ki┼činin günlük ya┼čam─▒n─▒ ciddi ┼čekilde etkileyebilmektedir.

Bu ki┼čiler yaln─▒zl─▒k hissiyle mücadele ederken d─▒┼č dünyayla olan ili┼čkilerinde oldukça zorlanabilirler. 

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču ya┼čayan bireyler ço─čunlukla ya┼čad─▒klar─▒ çevreden izole olmay─▒ tercih ederek duygusal so─čukluk ve duyars─▒zl─▒k gösterebilmektedir.

Ayn─▒ zamanda garip inançlara ve dü┼čüncelere sahip olabilmektedirler. Ço─ču zaman gerçeklikten kopuk bir hayal gücüne sahip olabilirler. 

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču ya┼čayan ki┼čilerde i┼č ve sosyal hayatlar─▒n─▒ devam ettirebildiklerini görebilirsiniz.

Ancak bazen kendilerinde görülen tuhaf davran─▒┼člar sebebiyle s─▒k─▒nt─▒ ya┼čayabilirler.

Bu ki┼čilikler ço─čunlukla kendi iç dünyalar─▒nda yo─čun bir ┼čekilde ya┼čarlar ve gerçek dünyayla ba─člant─▒lar─▒n─▒ kaybedebilirler.

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču tedavisi mümkün olan bir hastal─▒k olup fiziksel herhangi bir etkisi görülmeyen tamamen psikolojik bir hastal─▒kt─▒r.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Nedir?

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Nedir?

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču DSM-5 (bilim insanlar─▒ ve psikoloji uzmanlar─▒ taraf─▒ndan yaz─▒lm─▒┼č) kitab─▒na göre ço─ču zaman erken yeti┼čkinlik döneminde ba┼člayan, ┼čiddetli sosyal anksiyete, dü┼čünce bozuklu─ču, paranoid dü┼čünceler ve s─▒ra d─▒┼č─▒ inançlar görülen psikolojik bir ki┼čilik bozuklu─ču türüdür. 

Bu bozuklu─ču ya┼čayan ki┼čiler yak─▒n ili┼čkiler kurmaktan büyük rahats─▒zl─▒k duyabilir.

Çünkü çevresindeki ki┼čilerin kendisiyle ilgili olumsuz dü┼čünceler ta┼č─▒d─▒klar─▒n─▒ dü┼čünürler. Bu rahats─▒zl─▒─ča sahip ki┼čilerin normalin d─▒┼č─▒nda u─čra┼člar─▒ olabilir.

Örne─čin büyü yapt─▒─č─▒n─▒ veya sihir yapt─▒─č─▒n─▒ sanmak, dü┼čünce gücüyle e┼čyalar─▒ hareket ettirdi─čini sanmak veya insanlar─▒ tedavi etti─čini dü┼čünmek gibi gerçek d─▒┼č─▒ davran─▒┼člar─▒ ve inan─▒┼člar─▒ olabilir.

Tedavi edilmedi─činde farkl─▒ psikolojik rahats─▒zl─▒klara yol açabilmektedir. Bu nedenle belirtiler görülmeye ba┼člad─▒─č─▒nda bir uzmana dan─▒┼č─▒lmas─▒ oldukça önemlidir.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Belirtileri Nelerdir?

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču belirtileri hastal─▒─č─▒n boyutu ve ki┼čisel olarak farkl─▒l─▒k gösterebilse de genel olarak belirtileri ┼ču ┼čekildedir;

  • Uç duygular─▒n anl─▒k olarak de─či┼čmesi
  • Toplum içerisinde tuhaf kar┼č─▒lanacak garip konu┼čmalar, enteresan k─▒yafetler ve aksesuarlar
  • Paranoid dü┼čünceler. Örne─čin çevresindeki ki┼čilerin kendisine zarar verece─čini dü┼čünme.
  • Al─▒┼č─▒lmad─▒k inançlar ve dü┼čünceler. Örne─čin bat─▒l inançlara sahip olma, do─ča üstü güçlere sahip oldu─čunu dü┼čünebilir.
  • Sosyal etkile┼čimden kaç─▒nma e─čilimleri yani sosyal anksiyete 
  • F─▒s─▒lt─▒ ┼čeklinde sesler duymak gibi garip ve alg─▒sal deneyimler.
  • K─▒sa halüsinasyon ve sanr─▒ ataklar─▒.

olarak s─▒ralanabilmektedir. Bu rahats─▒zl─▒k için DSM-5 kriterleri oldukça önemli olsa da gerçek sendromu yans─▒tmayabilir.

As─▒l tan─▒n─▒n konulmas─▒ için bir uzmana dan─▒┼č─▒lmas─▒ ve ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─ču testi yap─▒lmas─▒ önemlidir.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur?

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču tan─▒s─▒ psikiyatristler veya klinik psikologlar taraf─▒ndan kapsaml─▒ bir de─čerlendirme süreci sonunda konulur.

Öncelikle bir psikiyatrist veya klinik psikologla görü┼čerek de─čerlendirme yap─▒lmas─▒ gerekmektedir.

Bu de─čerlendirme süreci için birden fazla seans görü┼čmesi yap─▒labilir. Elde edilen de─čerlendirme sonuçlar─▒ DSM-5 kriterleriyle kar┼č─▒la┼čt─▒r─▒l─▒r ve uygunlu─ču de─čerlendirilir. 

Bu kriterler tan─▒y─▒ desteklemek için kullan─▒l─▒r. Daha sonra objektif testler ve de─čerlendirmeler yap─▒l─▒r. Örne─čin ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─ču testi yap─▒l─▒r.

Baz─▒ durumlarda beyin yap─▒s─▒ndaki veya i┼člevindeki de─či┼čikliklerin incelenebilmesi için beyin görüntülemesi de yap─▒labilmektedir. Son olarak elde edilen tüm veriler de─čerlendirilir ve tan─▒ konulur. 

Tan─▒ konulduktan sonra uygulanacak uygun tedavi veya tedaviler belirlenmektedir. Tüm süreçler ba┼čvurdu─čunuz uzman veya gösterilen belirtilere göre de─či┼čiklik gösterebilmektedir.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Nedenleri Nelerdir?

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Nedenleri Nelerdir?

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─čunun hastal─▒─č─▒n─▒n neden oldu─čuyla ilgili kesin bir çal─▒┼čma yer almamaktad─▒r.

Ancak bu bozuklu─čun nedenlerini anlamak için genetik, çevresel ve psikososyal faktörler ele al─▒nmaktad─▒r. Genetik faktörler bu rahats─▒zl─▒─č─▒n geli┼čiminde önemli rol oynayan etkenlerdendir.

Yap─▒lan ara┼čt─▒rmalar birinci dereceden yak─▒n akrabalarda bu rahats─▒zl─▒─č─▒n veya türevlerinin görüldü─čü ki┼čilerde daha yayg─▒n rastland─▒─č─▒n─▒ göstermektedir. 

Çevresel faktör olarak ise bu erken çocuklukta travmatik veya stresli olaylar─▒n bu rahats─▒zl─▒kla ilgili riski artt─▒rd─▒─č─▒ dü┼čünülmektedir.

Psikososyal faktörler de ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─čunun olu┼čumunda etkilidir. Özellikle ki┼činin ya┼čam boyu süren zorluklar─▒ ve sosyal izolasyonu içeren çe┼čitli deneyimleri etkili olabilir.

Bununla birlikte ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─ču nedenleri hakk─▒nda net bir neden göstermek çok zordur. 

Bir ki┼činin ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─ču ya┼čamas─▒nda birden çok etkenin rol oynad─▒─č─▒ kabul edilir ve bu etkenlerin birle┼čimiyle ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ dü┼čünülür.

Ancak bu faktörlerin kesin rolü ve etkile┼čimi hakk─▒nda daha çok ara┼čt─▒rma yap─▒lmas─▒ gerekmektedir.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Tedavisi

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču tedavisinde en temel yöntem psikoterapi yani konu┼čma terapisidir.

Psikoterapi ki┼činin duygu, dü┼čünce ve anlamas─▒na yard─▒mc─▒ olabilir. Yani ki┼čiye bu rahats─▒zl─▒k hakk─▒nda fark─▒ndal─▒k katmada önemli rol oynar. 

Bili┼čsel davran─▒┼čç─▒ terapi ise di─čer bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi yöntemi psikoterapi ile kar─▒┼čt─▒r─▒lsa da temel olarak çok daha farkl─▒ bir terapi yöntemidir.

Dü┼čünce ve davran─▒┼člar─▒n birbiriyle etkile┼čimini anlamak ve negatif dü┼čünce kal─▒plar─▒n─▒ de─či┼čtirmek için uygulan─▒r.

Ki┼činin dü┼čüncelerini ve inançlar─▒n─▒ sorgulamas─▒, gerçekçi bak─▒┼č aç─▒lar─▒ ve sosyal becerileri geli┼čtirmesini hedefler. 

Bu rahats─▒zl─▒kla ilgili en çok beklenen yöntemlerden biri de ilaç tedavisidir. Ancak direkt olarak bir ilaç tedavisi bulunmamaktad─▒r.

Bu rahats─▒zl─▒k belirtileri aras─▒nda bulunan depresyon ve anksiyete gibi etkileri azaltmak ve tedavi etmek için ilaç reçete edilebilir.

Fakat bu ilaçlar do─črudan ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─čunu tedavi etmez. Tedavi süreci tamamen ki┼čiseldir ve bireyin ihtiyaçlar─▒na ve semptomlar─▒n ┼čiddetine göre de─či┼čir. 

Tedavi süreci uzun vadeli ve sab─▒rl─▒ bir süreç gerektirmektedir. Bireyin motivasyonu ve ba┼čvurdu─ču uzmanla olan i┼č birli─činde oldukça önemli bir rol oynamaktad─▒r.

Hastal─▒─č─▒n yönetimi ve semptomlar─▒n azalmas─▒ için düzenli takip ve destek sa─članmas─▒ önemlidir. Bu ki┼čilerin sosyal hayata kazand─▒r─▒lmas─▒, günlük i┼člere ve ili┼čkilerine dahil olmas─▒ hayati önem ta┼č─▒maktad─▒r.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču Tedavisi Ne Kadar Sürer?

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču tedavi süresi ço─ču zaman birkaç aydan birkaç y─▒la kadar de─či┼čebilir. Tedavi için spesifik bir süre vermek çok zordur çünkü tedavi süresi birçok faktöre ba─čl─▒d─▒r ve her birey için de─či┼čiklik gösterir. 

Semptomlar─▒n ┼čiddeti, ki┼činin motivasyonu ve i┼čbirli─či, bu rahats─▒zl─▒ktan ba─č─▒ms─▒z ba┼čka psikolojik veya fiziksel sa─čl─▒k sorunlar─▒ gibi faktörler etkili olabilir. Bu nedenle tedaviye verilen yan─▒ta ba─čl─▒ olarak de─či┼čiklik gösteren bir süreçtir.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču ve ┼×izofreni Aras─▒ndaki Fark Nedir?

Bu hastal─▒k ço─čunlukla ┼čizofreni ile kar─▒┼čt─▒r─▒lmaktad─▒r. Ancak bu hastal─▒─č─▒ birbirinden ayr─▒na en temel unsur; ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─ču olan hastalar halüsinasyon ve sanr─▒ görmeyi k─▒sa ataklar ┼čeklinde ya┼čarken, ┼čizofren hastalar─▒ için görülen halüsinasyonlar─▒n gerçeklikten hiçbir fark─▒ yoktur.

┼×izotipal Ki┼čilik Bozuklu─ču ┼×izofreniye Neden Olur mu?

┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču ┼čizofreniye neden olmaz. Her iki durumda benzer semptomlar gösterebilir ancak ┼čizotipal ki┼čilik bozuklu─ču ve ┼čizofreni birbirinden farkl─▒ psikiyatrik durumlard─▒r. Çünkü ┼čizofreni ciddi bir psikolojik rahats─▒zl─▒kt─▒r. ┼×izotipal ki┼čilik bozuklu─ču tedavi edilmedi─činde anksiyete etkileri ve ki┼činin çevresinden uzakla┼čma semptomlar─▒ art─▒┼č gösterebilir ancak bu hastal─▒─č─▒n ┼čizofrene dönmesine sebep olmaz. Ki┼činin sosyal hayattan tamamen kopmas─▒na sebep olmaktad─▒r.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

1470

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.