sat─▒r aras─▒

umak Faydalar─▒ Nelerdir?

Sa─čl─▒kl─▒ ve dengeli beslenme ile ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendirmek ve hastal─▒klardan büyük ölçüde korunmak mümkündür. Beslenme plan─▒n─▒n içerisine; antioksidan, vitamin ve minerallerden, yararl─▒ bitkisel bile┼čenlerden zengin besinlerin yerle┼čtirilmesi, sa─čl─▒k aç─▒s─▒ndan belirli faydalar─▒ da beraberinde getirebilir. Ülkemiz topraklar─▒nda yeti┼čen ve birçok hastal─▒─ča kar┼č─▒ koruma sa─člayan çok de─čerli bitkisel besinler mevcuttur. Bunlardan bir tanesi de sumakt─▒r. Özellikle do─ču ve güneydo─ču bölgelerinde yemek yap─▒m─▒nda s─▒kl─▒kla kullan─▒lan sumak, lezzetli oldu─ču kadar faydal─▒ da bir besindir. Sumak a─čac─▒nda yeti┼čen sumak bitkisi tane ┼čeklinde veya toz halinde, yemekler ve salatalar─▒n yan─▒nda ya da çay ┼čeklinde tüketilebilmektedir. Günlük beslenme düzenine bu faydal─▒ besinin eklenmesi, sa─čl─▒─č─▒n korunmas─▒ aç─▒s─▒ndan önerilmektedir.

Sumak Nedir?

Sumak; sumak a─čac─▒ olarak da adland─▒r─▒lan Rhus bitkisinin meyvelerinden elde edilen bir tür baharatt─▒r. Meyveleri k─▒rm─▒z─▒ renkte ve küresel biçimde olan bu bitki ek┼či bir lezzete sahiptir. Sumak a─čac─▒ olarak da tan─▒mlanan bitki çal─▒ görünümündedir. A─čac─▒ndan topland─▒ktan sonra uygun teknikler yard─▒m─▒yla kurutulan sumak, genellikle tuz ile kar─▒┼čt─▒r─▒l─▒p toz haline getirilir ve baharat ┼čeklinde kullan─▒l─▒r. Fakat do─ču ve güneydo─ču illeri ba┼čta olmak üzere baz─▒ kültürlerde yemeklere ek┼či lezzet vermesi aç─▒s─▒ndan tane sumak s─▒cak suda bekletilerek elde edilen ek┼či tattaki su yemeklerde kullan─▒lmaktad─▒r. Kokuyu azalt─▒c─▒ etkisi nedeniyle so─čan salatalar─▒nda çok yayg─▒n olarak kullan─▒lan sumak, her türlü salatada ve baz─▒ yemeklerin, mezelerin içerisinde s─▒kl─▒kla yer al─▒r. Yemeklere kendine özgü ho┼č bir lezzet vermesinin yan─▒ s─▒ra sumak, sa─čl─▒k aç─▒s─▒ndan da oldukça faydal─▒ bir baharatt─▒r. Antiinflamatuar ve antioksidan etkileri ba┼čta olmak üzere sa─čl─▒k üzerinde olu┼čturdu─ču birçok olumlu etki nedeniyle sa─čl─▒kl─▒ beslenme düzeninin bir parças─▒ olmas─▒ gereken besin türlerinden bir tanesidir. Ülkemizde ve Orta Do─ču'da yayg─▒n olarak bilinen ve kullan─▒lan bir baharat türü olan sumak, bat─▒ kültüründe çok fazla bilinmemesine kar┼č─▒n bilimsel ara┼čt─▒rmalar sonucunda tespit edilen faydalar─▒ sonucunda yava┼č yava┼č kullan─▒lmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r.

Suma─č─▒n Faydalar─▒ Nelerdir?

Sumak faydalar─▒ saymakla bitmeyen oldukça de─čerli bir bitkidir. Bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi çok güçlü bir antioksidan özellik göstermesidir. ─░kinci bir olumlu yönü ise vitamin ve mineral içeri─činin yüksek olmas─▒d─▒r. ─░┼čte suma─č─▒n insan sa─čl─▒─č─▒ üzerindeki faydalar─▒:

  • Önemli Bir Antioksidand─▒r

Sumak, antioksidan özellikleriyle y─▒llard─▒r bilinen ve yayg─▒n olarak kullan─▒lan birçok baharat türünden çok daha güçlü bir antioksidand─▒r. Bu sayede vücutta dola┼čan serbest radikalleri indirger ve oksidatif stres düzeyini dü┼čürür. Yol açt─▒─č─▒ bu olumlu etki sayesinde hücrelerin kanserle┼čmesini önleyerek tüm kanser türlerine kar┼č─▒ koruyucu etki sa─člar. Ayr─▒ca antioksidan etkisi sayesinde kalp ve damar hastal─▒klar─▒ ba┼čta olmak üzere birçok kronik hastal─▒k türüne yakalanma olas─▒l─▒─č─▒n─▒ da önemli ölçüde dü┼čürür.

  • Antiinflamatuar Özelli─če Sahiptir

Antiinflamatuar özelli─če sahip olan sumak, grip ve so─čuk alg─▒nl─▒klar─▒ ba┼čta olmak üzere vücutta görülebilen enfeksiyon hastal─▒klar─▒yla sava┼čma gücünü artt─▒r─▒r. Ate┼čin dü┼čürülmesine yard─▒mc─▒ olur ve enfeksiyon hastal─▒klar─▒n─▒n daha hafif ┼čekilde atlat─▒lmas─▒n─▒ sa─člar. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini güçlendiren C vitamininin sumakta bol miktarda bulunmas─▒ da bu mücadeleyi destekler. Ayn─▒ zamanda sumak, çe┼čitli hastal─▒klar nedeniyle olu┼čan a─čr─▒lar─▒n azalt─▒lmas─▒nda da oldukça etkilidir.

  • Kan ┼×ekerini Düzenler

Yap─▒lan baz─▒ bilimsel ara┼čt─▒rmalar, düzenli sumak tüketiminin kronik hastal─▒klar─▒n birço─čuna kar┼č─▒ koruma sa─člad─▒─č─▒ veya tedaviyi destekledi─čiini göstermektedir. Bunlardan bir tanesi de diyabet (┼čeker) hastal─▒─č─▒d─▒r. Bilimsel ara┼čt─▒rmalara bak─▒ld─▒─č─▒nda suma─č─▒n kan ┼čekeri regülasyonunun sa─članmas─▒na yard─▒mc─▒ oldu─ču, ayr─▒ca kan kolesterol düzeylerinin dü┼čürülmesine destek olarak tip 2 diyabet hastal─▒─č─▒n─▒n yol açt─▒─č─▒ sorunlar─▒n azalt─▒lmas─▒n─▒ destekledi─či görülmektedir. Tip 2 diyabet hastalar─▒nda görülen birçok komplikasyon, kan ┼čekeri seviyesinin uzun süre boyunca yüksek seyretmesine ba─čl─▒ olarak geli┼čir. Dolay─▒s─▒yla mevcut tedaviye ek olarak sumak tüketiminin kan ┼čekerini düzenleyici etkisi ile tüm bu komplikasyonlar─▒ en aza indirebilmek mümkün hale gelir.

  • Enfeksiyonlara Kar┼č─▒ Korur

Suma─č─▒n antifungal ve antibakteriyel etki göstererek enfeksiyon hastal─▒klar─▒n─▒n giderilmesine katk─▒ sa─člad─▒─č─▒ bilimsel çal─▒┼čmalarla desteklenmi┼čtir. Yayg─▒n görülen enfeksiyon hastal─▒klar─▒na yol açan Salmonella Typhimurium ve Aspergillus Flavus gibi mikroorganizmalar─▒n yol açt─▒─č─▒ enfeksiyonlar─▒n hafifletilmesine ve bu enfeksiyonlar nedeniyle olu┼čan komplikasyonlar─▒n giderilmesine yard─▒mc─▒ oldu─ču bilinmektedir. Buna ek olarak solunum yollar─▒nda, özellikle de bo─čaz bölgesinde olu┼čan enfeksiyon hastal─▒klar─▒nda suma─č─▒n çay ┼čeklinde tüketimi de hastal─▒─č─▒n yol açt─▒─č─▒ bo─čaz a─čr─▒s─▒, öksürük gibi olumsuzluklar─▒ önlemeye yard─▒mc─▒d─▒r.

  • Diüretik Etkiye Sahiptir

Sumak güçlü bir diüretiktir. Bunun anlam─▒ vücutta idrar söktürücü etki göstermesidir. Yol açt─▒─č─▒ bu etki sayesinde sumak, idrar yolu enfeksiyonlar─▒ndan korunmaya yard─▒mc─▒ olurken yüksek tansiyonun dü┼čürülmesini sa─člar. Ayn─▒ zamanda vücutta biriken toksik maddelerin at─▒l─▒m─▒n─▒ destekleyen sumak, bu faydalar─▒ndan yararlan─▒lmak ad─▒na düzenli olarak tüketilmelidir.

  • Koroner Arter Hastal─▒klar─▒na Kar┼č─▒ Korur

Yüksek kolesterol ve trigliserid seviyeleri, kolestorolün damar duvarlar─▒nda birikerek aterom plaklar─▒ olu┼čturmas─▒na neden olur. Bu durum koroner arter hastal─▒klar─▒na ve uzun vadede kalp krizine yol açan en önemli nedenlerden bir tanesidir. Sumak, kandaki kolesterol ve trigliserid düzeylerini azaltmaya destek olarak koroner arter hastal─▒klar─▒ndan korunmaya yard─▒mc─▒ olur. Ayn─▒ zamanda damar sa─čl─▒─č─▒n─▒ olumlu etkilemesi ve kan dola┼č─▒m─▒n─▒ düzenlemesi gibi nedenlerle de kardiyovasküler hastal─▒klardan korunmada oldukça etkilidir.

  • Kad─▒n Sa─čl─▒─č─▒ Aç─▒s─▒ndan Önemlidir

Yap─▒lan bilimsel çal─▒┼čmalara bak─▒ld─▒─č─▒nda sumak tüketiminin kad─▒nlarda adet sanc─▒lar─▒n─▒ azaltt─▒─č─▒ görülmü┼čtür. Özellikle dismenore olarak adland─▒r─▒lan soruna sahip ve a─čr─▒l─▒ adet gören kad─▒nlarda sumak tüketiminin bu olumsuzluklar─▒ gidermeye yard─▒mc─▒ oldu─ču bilinmektedir. Bu sorunu ya┼čayan kad─▒nlar adet dönemlerinde suma─č─▒ bir baharat ┼čeklinde yemeklerle birlikte, yo─čurtla kar─▒┼čt─▒rarak veya sumak çay─▒ ┼čeklinde haz─▒rlayarak tüketmeyi tercih edebilirler. Ek olarak emziren annelerde sumak tüketiminin anne sütünü artt─▒r─▒c─▒ etki gösterdi─či de bilinmektedir. Fakat her ihtimale kar┼č─▒n emziren annelerin sumak tüketimi konusunda hekimlerine dan─▒┼čmalar─▒nda fayda vard─▒r. 

Sumak Nas─▒l Tüketilir?

Sumak ülkemizde tüketimi oldukça yayg─▒n olan bir baharat türüdür. Kullan─▒m alan─▒ genellikle salatalard─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra bamya yeme─či veya ek┼čili dolmalarda ek┼či tad─▒ vermesi amac─▒yla sumak suyu kullan─▒labilmektedir. Yukar─▒da say─▒lan faydalar─▒ nedeniyle suma─č─▒ bol miktarda tüketmek isteyen ki┼čiler için bir di─čer tüketim yöntemi ise sumak çay─▒d─▒r. Özellikle kronik faranjit, bo─čaz a─čr─▒s─▒, balgam veya kuru öksürük gibi ┼čikayetleri olan bireyler için sumak çay─▒ oldukça faydal─▒ bir bitkisel destekleyici tedavi seçene─či olu┼čturur. Sumak çay─▒ yap─▒m─▒ için ambalajl─▒ ┼čekilde veya güvenilir aktarlardan al─▒nm─▒┼č olan sumak baharat─▒n─▒n bir tatl─▒ ka┼č─▒─č─▒ kadarl─▒k miktar─▒, bir çay barda─č─▒ suyun içerisine koyularak cezvede kaynat─▒labilir. Be┼č dakika kadar kaynad─▒ktan sonra tüketilmeye haz─▒r hale gelir. Tüm bunlar─▒n yan─▒ s─▒ra bütün bitkilerde oldu─ču gibi suma─č─▒n da fazlas─▒ birtak─▒m yan etkileri beraberinde getirebilir. Özellikle kronik hastal─▒klar─▒ olan, sürekli olarak ilaç kullanan ki┼čilerde düzenli sumak tüketimine ba┼člamadan önce mutlaka hekime dan─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r. Ayr─▒ca hamileler ve emziren anneler de bir besin takviyesi ┼čeklinde günlük olarak sumak tüketimine ba┼člamadan önce hekimlerine dan─▒┼čmal─▒d─▒rlar.

Sa─čl─▒kl─▒ bireylerin yemeklerinde ve salatalar─▒nda sumak kullanmas─▒nda herhangi bir sak─▒nca yoktur. Bir hastal─▒─č─▒ bulunan veya ilaç kullanan ki┼čiler de hekimlerinin herhangi bir sak─▒nca görmemesi halinde bu bitkiyi tüketmeye ba┼člayabilir. E─čer siz de suma─č─▒n yukar─▒da belirtilen faydalar─▒ndan yararlanmak istiyorsan─▒z günlük beslenme plan─▒n─▒z içerisinde suma─ča yer verebilir, sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam sürebilirsiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Dyt.
Bet├╝l Yurdakul
Beslenme ve Diyet
─░stinye ├ťniversitesi Hastanesi ─░S├ť Liv Hospital Bah├že┼čehir
334226

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.