Sütün Faydaları Nelerdir?

Sütün İçeriğinde Neler Var?

Süt, insanlar ve memeli hayvanlar tarafından ihtiyaç duyulan bir besin kaynağıdır. Sütün tüketilmesi insanların doğumu ile başlar. Anne sütü ile beslenmeye başlayan bebekler, sütün içerisinde yer alan vitamin ve mineraller ile gelişimini sürdürmeye devam eder. Uzmanlar, bebekleri için anne sütünün oldukça faydalı olduğunu her fırsatta dile getirmektedir. Bunun yanı sıra yetişkin bireylerin de günlük olarak belli oranda süt tüketmesi oldukça faydalıdır.

Sütün içerisinde yer alan besin ögeleri şu şekilde sıralanabilir:

• Fosfor
• Potasyum
• Magnezyum
• Çinko
• Sodyum
• Demir 
• Kalsiyum 
• Protein
• B1 vitamini
• B2 vitamini
• B4 vitamini
• B6 vitamini
• B12 vitamini
• A vitamini

İnsan Sağlığı Üzerinde Sütün Faydaları

Günlük süt tüketimi B12 ihtiyacının yüzde ellisini, kalsiyum ihtiyacının yüzde yirmi beşini, potasyum ve D vitamini ihtiyacının ise yüzde on beşini karşılar. Bunun yanı sıra bağışıklığın artmasını, kemik yapılarının güçlenmesini, sindirim sistemimin düzenli çalışmasını, metabolizmanın çalışmasını ve diş sağlığının korunmasını sağlar.

Bunların yanı sıra sütün faydaları arasında şunlarda yer alır:

• Kemik sağlığını korur
• Kilo vermeye ve kilo kontrolünün sağlanmasına yardımcı olur
• Diyabet riskini azaltır
• Kalp sağlığın destekler
• Bilişsel gerileme riskini azaltır

Gece Yatmadan Önce Süt İçmenin Faydaları

Süt tüketimi genel olarak insan sağlığı üzerinde olumlu etkilere sahiptir.

Bunun yanı sıra gece uyumadan önce tüketilecek olan bir bardak sütün insan sağlığı üzerindeki olumlu etkileri ise şu şekilde sıralanmaktadır:

• Uykuda kişinin tokluk hissetmesini sağlar
• Hücrelerin yenilenme sürecine destek verir
• Uykunun bölünmesini engeller ve kaliteli bir uyku süreci sunar
• Mide yanmasına iyi gelir
• Öksürüğü iyileştirir
• Yağ yakımını gece boyunca devam ettirir
• Kas ve kemik gelişimine destek olur
• Beyin sağlığının korunmasını sağlar
• Ağız ve diş sağlığın korur
• Mide bulantısını hafifletir

Anne Sütünün Faydaları Nelerdir?

Anne sütü genel olarak bebeklerin ilk aşısı olarak ifade edilir. Anne sütü ile beslenmek, ömür boyu sağlıklı olmak, optimal büyüme ve gelişim istikrarını garantiler. Anne sütünün içerisinde yer alan mineral ve vitaminler, bebeklerin dünyaya geldiği ilk günden itibaren onların sağlığını korumaya ve sağlıklı bir gelişim süreci geçirmesine imkan sunar.

Anne sütünün faydaları ise genel olarak şu şekilde sıralanmaktadır:

• Kolostrum olarak adlandırılan ve ilk beş günde üretilen koyu sarı renkli anne sütü, bebeklerin dış ortamdaki hastalıklardan korunmasını sağlar ve oldukça değerlidir
• Anne sütü bebeklere enerji ve protein verir
• Anne sütünün içerisinde, hastalıklardan koruyucu hücreler ve proteinler bulunur 
• Anne sütü ile beslenen bebeklerde zatürre, orta kulak iltihabi, menenjit ve ishal gibi bulaşıcı hastalıklar nedeni ile ölümün meydana gelme riski oldukça azdır
• Anne sütünün dışında herhangi bir besin maddesinin bebeğe verilmesi, anne sütünün koruyucu etkisini düşürür ve hastalıklara davetiye çıkartır
• Bebeklerin bağışıklık sistemini güçlendirir
• Bağırsak gelişimini kolaylaştırır
• Anne ve bebek arasındaki ilişkiyi güçlendirir
• Anne sütü bebeklerin ruhsal, bedensel ve beyin gelişimlerini destekler ve daha iyi bir seviyeye gelmesini sağlar
• Çocukluk çağı lösemileri gibi bazı kanserlere, çölyak, diyabet, alerjik hastalıklar gibi pek çok kronik hastalığa karşı koruma sağlar
• Göz, çene ve diş gelişimini iyi yönde etkiler

Eşek Sütü Faydaları Nelerdir?

Eşek sütü, anne sütüne en yakın besin ögesi olarak karşımıza çıkar. Antik Mısır döneminden günümüze kadar farklı faydaları ile tercih edilen eşek sütü, besleyici özelliğinin yanı sıra kozmetik sektöründe de sıklıkla tercih edilir. 100 ml eşek sütünün içerisinde ortalama olarak 42 kalori yer alır. Öte yandan eşek sütünde potasyum, kalsiyum, fosfor, çinko, magnezyum, A vitamini, B2 vitamini, B1 vitamini, E vitamini, C vitamini ve protein de yer alır.

Omega 3 ve Omega 6 yağ asitleri bakımından da oldukça zengin bir içeriğe sahip olan eşek sütü faydaları şu şekilde sıralanabilir:

• Eşek sütünde yer alan laktoferrin maddesi ile antimikrobiyal ve antienflamatuvar özelliğe sahiptir
• Antioksidan açısından oldukça zengindir
• Vücudun bağışıklık sistemini güçlendirir
• Kanser hücresi oluşumunu engeller ve oluşan hücrelerin çoğalmasının önüne geçer
• Yüksek oranda kalsiyum içermesi ile kemik ve diş gelişimini destekler
• Kemikleri güçlendirir ve diş çürüklerine karşı koruma sağlar
• Linoleik yağ asitleri ile sindirim sisteminin düzenli çalışmasını sağlar. Bu sayede kabızlık, şişkinlik ve gaz oluşumlarının önüne geçer
• Anne sütüne en yakın besin değerine sahip olan eşek sütü, immunoglobulin içeriği ile yeni doğan bebeklerin bağışıklık sisteminin güçlenmesine destek olur
• Yeni doğan bebeklerde çok sık meydana gelen tüberküloz ve boğaz enfeksiyonlarını önler
• Kas yorgunlukları ve baş ağrısına iyi gelir
• Cildin kolajen dokusunun güçlenmesini sağlar
• E vitamini ilke göz sağlığını korur
• Başta kolon kanseri olmak üzere; akciğer, mide, karaciğer ve diğer tüm kanser türlerinin tedavi sürecinde destekleyici rol oynar
• Kalp ve damar sağlığını korur

Arı Sütü Faydaları Nelerdir?

Arı sütü son yıllarda kısırlık sorunu yaşayan kişiler tarafından sıklıkla terci edilmektedir. Kraliçe arıların tek besin kaynağı olarak bilinen arı sütü, sahip olduğu vitamin ve mineraller ile insan sağlığı açısında da büyük bir öneme sahiptir.

Arı sütünün insan sağlığı üzerinde bilinen olumlu etkileri şu şekilde sıralanmaktadır:

• Kısırlığa iyi gelir
• Bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlar
• Kolesterolü dengeler
• Özellikle bebek ve çocukların sık sık hasta olması halinde arı sütü takviyesi uzman hekimler tarafından önerilmektedir
• Kan basıncını dengeler
• Vücudun ihtiyacı olan enerjiyi temin eder
• Kanser riskini azaltır
• Cilt hücrelerinin yenilenmesine destek olur

İşçi arılar tarafından üretilen arı sütü, sadece kraliçe arının tükettiği sıvı bir besindir. Kremsi bir dokuya sahip olan arı sütü, koyu beyaz bir renge sahiptir. Ekşimsi bir tada sahip olan bu değerli besinin, uzman kişiler tarafından tavsiye edilmesi ve yine uzman kişilerin söylediği program dahilinde tüketilmesi gerekir.

İncir Sütünün Faydaları

İncir sütü, sevilerek tüketilen incirin dalından koptuğunda meyvenin kendisinden ya da yaprakların akan sıvı olarak tanımlanabilir. Ağustos sonu ile eylül ayının başında olgunlaşan incirlerden elde edilen incir sütü, insan sağlığı açısından olumlu etkilere sahip olması ile ön plana çıkar.

İncir sütünün insanların genel vücut sağlığı üzerindeki etkileri şu şekilde sıralanabilir:

• İncir sütü cildin güzelleşmesini ve daha canlı bir görünüme sahip olmasını sağlar
• Topuklarda oluşan çatlakların giderilmesini sağlar
• Sindirim sisteminin hızlı bir şekilde çalışmasını sağlar. Bu sayede bağırsaklardaki parazit ve kabızlık sorunlarının giderilmesinde önemli bir rol oynar
• Asidik özelliği ile mikropların öldürülmesini sağlar. Böcek ısırıklarının hızlı bir şekilde iyileşmesine katkıda bulunur
• Saç yapılarının güçlenmesini sağar ve saçların ihtiyacı olan besinin temin edilmesine yardımcı olur

Yetişkinlerde Süt İçmenin Faydaları

Yetişkinlerde süt içmenin faydaları kalp-damar hastalıkları ve kemik hastalıklarını önlemede oldukça fazladır. Sağlıklı büyüme ve gelişim için süt içmek çocuklar için ne kadar gerekliyse, yetişkinler için de sağlık sorunları yaşamamak için süt içmek gereklidir.

Sütün yağında bulunan A, D, K, E vitaminleri yağda daha kolay çözünerek daha hızlı emilim gösterir. Bu vitaminlerin faydasını en yüksek seviyede görmek tam yağlı süt tüketmek gereklidir. Diyetinde yağ alımını sınırlandırması gereken kişiler doktoruna danışarak tüketmelidir.

Süt içerdiği kalsiyum, fosfor, çinko, B1(tiamin), B2 (riboflavin), B6, B12 ile günlük almanız gereken vitamin ve mineral ihtiyacınızın birçoğunu almanıza yardımcı olur.

Süt yetişkinlerde inme, yüksek tansiyon, tip-2 diyabet, osteoporoz, kolon kanserini önlemede ve kilo kontrolünü korumada önemli bir role sahiptir.

Yetişkinlerde laktoz intoleransı gibi bazı durumlar süt tüketiminden kaçınmaya sebep olabilir. Bu durumlarda laktozsuz süt tüketerek sütün içinde bulunan faydalı bileşenleri almak yeterli olacaktır. Alerji ve laktoz intoleransı bulunan bireylerin süt ve süt ürünleri tüketirken doktoruna danışması zaruridir.

Bazı araştırmalar süt ve süt ürünleri tüketiminin depresyon riskini azalttığını ortaya koymuştur.

Süt Tüketiminde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Süt birçok kişi için değerli bir besin kaynağı olsa da her birey sütü aynı şekilde tolere edemeyebilir. Özellikle süt alerjisi bulunan kişilerde deri döküntüsü, kaşıntı, nefes darlığı ve ciddi alerjik reaksiyonlar görülebilir. Laktoz intoleransı olan bireylerde ise süt tüketimi sonrasında şişkinlik, gaz, karın ağrısı ve ishal gibi sindirim sistemi şikayetleri ortaya çıkabilir.

Tam yağlı süt ve bazı süt ürünleri yüksek miktarda doymuş yağ içerdiğinden aşırı tüketildiğinde kolesterol seviyelerinde yükselmeye katkıda bulunabilir. Bu nedenle süt tüketiminin kişinin sağlık durumuna, yaşına ve beslenme gereksinimlerine uygun şekilde planlanması önemlidir.

Kimler Süt Tüketirken Daha Dikkatli Olmalıdır?

Laktoz intoleransı, süt proteini alerjisi, reflü, gastrit veya bazı sindirim sistemi hastalıkları bulunan kişiler süt tüketimi konusunda daha dikkatli olmalıdır. Bazı bireylerde süt tüketimi mide ekşimesi, reflü şikayetleri, şişkinlik ve gaz oluşumunu artırabilir.

Laktoz intoleransı bulunan kişiler doktor önerisi doğrultusunda laktozsuz süt tercih ederek sütün içerdiği protein, kalsiyum ve vitaminlerden yararlanmaya devam edebilir. Süt veya süt ürünleri sonrasında düzenli olarak rahatsızlık yaşayan kişilerin bir sağlık uzmanına başvurması önerilir.

Süt Ürünlerini Tamamen Bırakmak Doğru Mu?

Süt ve süt ürünleri kalsiyum, protein, B12 vitamini, riboflavin ve A vitamini gibi önemli besin öğelerinin kaynakları arasında yer alır. Bu nedenle süt ürünlerinin tamamen beslenmeden çıkarılması bazı kişilerde besin eksikliklerine yol açabilir.

Özellikle yeterli alternatif kaynaklar tüketilmediğinde kalsiyum eksikliği kemik sağlığını olumsuz etkileyebilir. Benzer şekilde protein ve B12 vitamini alımının azalması da çeşitli sağlık sorunlarına neden olabilir. Bu nedenle süt ürünlerinin diyetten çıkarılması planlanıyorsa, beslenme düzeninin bir uzman tarafından değerlendirilmesi faydalı olacaktır.

Sabahları Süt İçmenin Faydaları

Sabahları süt içmenin faydaları günün diğer saatlerinde süt içmekten daha yararlı olmaktadır. Güne protein değeri yüksek bir içecekle başlamak diyetinize eklemeniz gereken doğru bir karardır.

• Sabahları süt içerek, gün içerisinde almanız gereken vitamin ve mineralleri günün ilk saatinde alarak emilimini yükseltebilirsiniz.
• Süt ile aldığınız vitamin ve mineraller gün içerisinde sizin enerjik olmanızı sağlar.
• İlk öğün olarak içilen süt, içerdiği protein ile şekerinizi yükseltmez ve sizi insülin direnci ve diyabetten korur.
• Süt ile başlanan bir günde tokluk hissiniz artar bu sayede kilo kontrolüne de katkı sağlar.
• Uyku süresince dinlenen kaslara ve kemiklere büyük bir yatırım olan sabah içilen süt ile sabah alınan kalsiyum gün içerisinde kas ve kemiklerin onarımını sağlar.
• Gece boyunca kaybedilen sıvıyı da sabah içilen süt ile geri kazanıp dehidrasyonu önleyebilirsiniz.

Soğuk Süt Faydaları Nelerdir?

Soğuk süt faydaları bakımından oda sıcaklığında sütle ya da sıcak sütle benzerlik gösterir. Soğuk sütün faydalarının bazı noktalarda diğer sütlere göre daha fazla olduğu söylenebilir.

• Sıcak havalarda içilen soğuk süt serinletici etkiye sahiptir. Vücudu serinleterek ferah hissettirir.
• Hidrasyonu sağlayan soğuk süt, sıvı alımının artması gereken yaz aylarında su ile birlikte tüketilebilir.
• Egzersiz sonrası oluşan kas ağrıları ve kas kramplarının sindirilmesinde soğuk süt daha etkilidir.
• Soğuk süt, bazı insanlar açısından sütün sindirimini kolaylaştırabilir.
• Reflü gibi mide rahatsızlıklarında soğuk süt hastalığın semptomunu hafifleterek mideye rahatlık hissi verebilir.
• Soğuk süt rahatlatıcı etkisi ile uykuya geçişi kolaylaştırmaktadır.
• Bireysel süt tüketiminizi sağlık durumunuza göre dengeli ve size uygun şekilde ayarlayabilmek için doktorunuza danışarak tüketmeniz uygun olacaktır.

Ballı Süt İçmenin Faydaları

Ballı süt ün faydaları, hem balın doğal antiseptik ve enerji verici özelliklerinden hem de sütün yüksek kalsiyum ve protein içeriğinden aynı anda faydalanmamızı sağlayan mükemmel bir kombinasyon sunar.

• Triptofan içeriği ile ballı süt uyku kalitesini önemli ölçüde etkiler. Uykuya geçişi kolaylaştırır ve derin bir uyku çekmenizi sağlar.
• Doğal bir antiseptik olan bal, üst solunum yolu rahatsızlıklarına, özellikle boğaz ağrısına ve öksürüğe iyi gelir.
• Antibakteriyel özelliği bulunan bal ve besin değeri yüksek olan süt bir arada tüketildiğinde bağışıklık sistemini güçlendirir.
• Kalsiyum emilimini arttıran bal kalsiyum içeren süt ile birlikte tüketildiğinde sütten alınan verim daha fazla olacaktır.
• Doğal şeker içeriği ile ballı süt enerji verir.
• Ballı süt içmenin faydaları arasında kilo almak isteyenler için sağlıklı ve besin değeri yüksek bir içecek olması göze çarpar.
• İçerdiği doğal şeker ile kan şekerini dengeleyen ballı süt ani kan şekeri düşüşünü engeller.
• Sağlık üzerinde birçok olumlu etkisi bulunan ballı süt, içerdiği şeker ve kalori nedeniyle bu konuda dikkat etmesi gereken kişiler tarafından belirli dozda ve doktora danışılarak tüketimelidir

Ballı Süt Tarifi

Tarif:

• 1 Su Bardağı Süt
• 1 Çay Kaşığı Bal
• İsteğe göre tarçın

Oldukça basit olan bu tarifin bazı püf noktaları bulunmaktadır. Cezve ile sütü kaynatmadan ılık hale getirerek sütün kaymak oluşturmasını engelleyebilirsiniz. Sıcak sütte bal soğuk süte göre daha çabuk dağılır bu nedenle sütü ılık bir hale getirmek iyi olacaktır.

Balın içinde bulunan şekere duyarlı iseniz kan şekeri dengenizi korumak adına ballı süt içerisine toz ya da kabuk tarçın eklemek şeker dengenizi korumanızı sağlayacaktır. Kabuk tarçını süt ısınırken içerisine eklemek daha yoğun bir aroma almanızı kolaylaştıracaktır. Toz tarçını servis öncesi eklemek ise yeterli olacaktır.

Süt Zehirlenmesi Nedir?

Süt ve süt ürünleri uygun koşullarda saklanmadığında zararlı mikroorganizmaların çoğalmasına neden olabilir. Bozuk veya yeterince korunmamış süt ürünlerinin tüketilmesi sonucunda ortaya çıkan tablo süt zehirlenmesi olarak adlandırılır. Sütlü tatlılar, dondurma, yoğurt ve diğer süt içeren gıdalar da uygun olmayan koşullarda bekletildiklerinde gıda zehirlenmesine yol açabilir.

Süt zehirlenmesinde belirtiler genellikle tüketimden sonraki birkaç saat içinde ortaya çıkar. Mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, baş dönmesi ve ateş en sık görülen belirtiler arasında yer alır. Şiddetli vakalarda sıvı kaybı gelişebilir ve tıbbi değerlendirme gerekebilir.

Süt Zehirlenmesinde Ne Yapılmalıdır?

Süt zehirlenmesi yaşayan kişilerde en önemli risklerden biri sıvı kaybıdır. Bu nedenle yeterli miktarda su tüketmek önem taşır. Kusma ve ishal şikayetleri bulunan kişilerin kaybedilen sıvıyı yerine koymaya özen göstermesi gerekir.

Şiddetli kusma, yüksek ateş, yoğun karın ağrısı veya uzun süren ishal gibi durumlarda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır. Özellikle çocuklar, yaşlılar ve bağışıklık sistemi zayıf bireylerde süt kaynaklı gıda zehirlenmeleri daha ciddi seyredebilir.