sat─▒r aras─▒

Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ ve teknolojinin zararlar─▒, özellikle yo─čun kullan─▒mlarda çe┼čitli sorunlara neden olabilir. ─░nternet ve teknolojinin orant─▒s─▒z ve kontrolsüz bir biçimde kullan─▒lmas─▒ olarak tan─▒mlanan teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ teknolojinin yararl─▒ yönlerinin yan─▒nda zararl─▒ yönlerini de ele al─▒r.

Sosyal medyan─▒n, telefonun ve internetin bilinçli olmadan kullan─▒lmas─▒ gibi ba─č─▒ml─▒l─▒─ča ön ayak olan benzer davran─▒┼člarla kendini göstermektedir. Teknolojinin yararlar─▒ ve zararlar─▒ konusunda da ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n bir zarar niteli─činde oldu─čunu söyleyebiliriz.

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Nedir?

Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ elektronik cihazlar─▒n kontrolsüz bir ┼čekilde kullan─▒lmas─▒n─▒ ifade eder. Bunun yan─▒ s─▒ra internetin de bilinçsiz bir ┼čekilde saatleri a┼čan kullan─▒m süresi ba─č─▒ml─▒l─▒k seviyesinde görülür. T─▒pk─▒ di─čer ba─č─▒ml─▒l─▒klar─▒n insanda olu┼čturdu─ču zararlar gibi teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒n da insanda b─▒rakt─▒─č─▒ hasarlar mevcuttur. Bunlar ruhsal ve fiziksel olabilmektedir.

Ki┼činin sosyal ili┼čkiler zay─▒flar, bel ve boyun a─čr─▒s─▒na sebep olur. Teknolojinin yararlar─▒ ve zararlar─▒ aras─▒nda sosyal ili┼čkiler ve fiziksel durumlar mevcuttur. Ba─č─▒ml─▒l─▒klar teknolojinin ve çe┼čitli kullan─▒mlar─▒n türüne göre s─▒n─▒fland─▒r─▒labilir. Bunlar internet ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, sosyal medya ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒, oyun ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ ve telefon ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒labilir. 

  • ─░nternet Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒: ki┼či online olarak harcad─▒─č─▒ vaktin fark─▒nda olmaz. ─░nternet uzak kald─▒─č─▒nda kendini sinirli ve gergin hisseder. Sürekli olarak interneti kullanmak ister ve bu durum sosyal ili┼čkilerine zarar verir. Bunlar da yine teknolojinin zararlar─▒ aras─▒ndad─▒r.
  • Sosyal Medya Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒: Son günlerde internetin en s─▒k kullan─▒lma sebeplerinden biri sosyal medyad─▒r. Ba─č─▒ml─▒ insanlarda sürekli olarak sosyal medya için ya┼čama alg─▒s─▒ vard─▒r. Sürekli sosyal medyadaki hesaplar─▒ günceller ve vakitlerinin ço─čunun orada geçirirler. Öyledir ki bu durum günlük hayatlar─▒na engel olmaya ve sorumluluklar─▒n─▒ yerine getirememeye kadar gider. 
  • Oyun ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒: Online ya da mobil oyunlara fazlas─▒yla ba─čl─▒l─▒k gözlemlenebilir. Ki┼či oyunlarla olan olas─▒ durumlara a┼č─▒r─▒ tepkiler gösterir. Bunun sonucunda kendine ve cihazlarla zarar verme gibi hareketlerde bulunur. Bu durum sosyal ili┼čkilerini zedelemekle birlikte fiziksel kondisyonunu da zay─▒flat─▒r. Görmede bozukluklar meydana gelebilir ve ayn─▒ zamanda kimi durumlarda sürekli ba┼č a─čr─▒s─▒na sebebiyet verebilir. 
  • Telefon Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒: Ki┼či sürekli telefonunun elinde olmas─▒n─▒ ister ve zamanl─▒ zamans─▒z kontrol eder. Telefon çe┼čitli amaçlarla sürekli olarak kullan─▒l─▒r ve bir zaman sonra art─▒k uzakla┼č─▒lamayacak hale gelinir. 

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Teknoloji kullan─▒m─▒n─▒n yazarlar─▒ ve zararlar─▒ öncesinde ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒n ortaya ç─▒kmas─▒nda faydal─▒ olacak baz─▒ belirtiler vard─▒r. ─░nsanlar stresle ba┼ča ç─▒kmak için ya da gerçeklikten kaçmak için teknolojiyi kullanabilmektedir.

Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ belirtileri ┼ču ┼čekilde olabilmektedir: 

  • Sanal ortam─▒ gerçekli─če tercih etmek
  • Ekran kar┼č─▒s─▒nda geçirilen sürenin sorulmas─▒ halinde yanl─▒┼č bilgiler vermek
  • Gerçek hayat─▒n ve sorumluluklar─▒n stresinden uzakla┼čmak istemek
  • Günlük hayattaki düzenin bozulmas─▒yla beraber uykusuzluk
  • Dikkat eksikli─činin ileri bir düzeyde olmas─▒
  • Sosyal hayattaki ili┼čkilerin zay─▒flamas─▒ ve arkada┼čl─▒klar─▒n bozulmas─▒ 
  • Günlük hayattan fazlas─▒yla ödün vermeye ba┼člamak
  • Ekran kar┼č─▒s─▒nda geçirilen sürenin fiziksel olarak yans─▒mas─▒
  • Teknolojik aletlerden uzak kalamamak ve refleks olarak sürekli bakmak istemek.
  • Günün büyük bir ço─čunlu─čunda telefondan uzak kalamama ve kal─▒nd─▒─č─▒nda da yo─čun stres alt─▒nda hissetmek
  • Ekranla ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒nda örne─čin oyun oynarken a┼č─▒r─▒ tepkiler vermek teknoloji ba─č─▒ml─▒─č─▒ belirtileri aras─▒ndad─▒r. 

Teknolojinin yararlar─▒ aras─▒nda en belirgin olan─▒ ki┼činin hayat─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmas─▒ ve bilgiye eri┼čim imkân─▒ sunmas─▒d─▒r. Bireyler kendilerini geli┼čtirmek için fazlas─▒yla f─▒rsata sahip olurlar. Devam─▒nda ise ileti┼čim ve haberle┼čme imkân─▒ sunar.

Teknolojik fark─▒ndal─▒k sayesinde daha iyi bir e─čitim imkan─▒na da ula┼čabilirsiniz. Bu ┼čekilde hem bilgiye hem de bilgiyi kullanma yöntemlerini ö─črenebilirsiniz. Bu nedenle teknolojinin yararlar─▒ ve zararlar─▒ iyi ara┼čt─▒r─▒lmal─▒ ve kullan─▒m k─▒s─▒tlamas─▒ uygulanmal─▒d─▒r.

Teknolojinin Zararlar─▒ Nelerdir?

Teknolojinin yararlar─▒ günümüzde oldukça fazla olmas─▒na ra─čmen kullan─▒m─▒na dikkat edilmedi─či ve a┼č─▒r─▒ya kaç─▒ld─▒─č─▒ sürece zararlar─▒ da olmaktad─▒r. 7’den 70’e herkesin kulland─▒─č─▒ teknoloji insanlar─▒n hayatlar─▒n─▒ kolayla┼čt─▒rmaktad─▒r.

Fakat renkli bir dünya vaat etti─či için özellikle çocuklar─▒n da ilgisini çekmektedir. Çocuklarda teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ erken önlem al─▒nmaz ve kontrolü sa─članmazsa onlar─▒ gerçeklikten kopabilir. Bu durumda teknolojinin zararlar─▒ hakk─▒nda bir liste yapmak gerekebilir:

  • Zihinsel Becerilerde bozukluklar meydana getirebilir. 
  • Dikkat da─č─▒n─▒kl─▒─č─▒ ve konsantrasyon eksikli─čine sebebiyet verebilmektedir. 
  • Çok fazla oyun oynayan çocuklar gerçek hayatta arkada┼čl─▒klar kullan─▒rken zorlanabilir. 
  • Çocuklar görüp etkilendikleri ┼čeyler sonucunda öfke ve korku duygular─▒ yo─čun bir ┼čekilde hissedebilir. Bunun sonucunda tek ba┼č─▒na kalamama, uyuyamama ve kabuslar görme gibi durumlar ortaya ç─▒kabilir. 
  • En fazla gündeme gelen durumlardan biri de teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒d─▒r. Ayn─▒ zamanda teknolojinin zararlar─▒ aras─▒ndad─▒r.
  • Sosyal mecralardan zorbal─▒─ča u─čran─▒labilir. 
  • Ekranda vakit geçirilen uygulamalar─▒n güvenli olmamas─▒ durumunda veriler çal─▒nabilir. 
  • Teknoloji beraberinde görme problemlerini getirebilir. 

 

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Nas─▒l Önlenir?

Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ belirtileri internetin ve ak─▒ll─▒ telefonlar─▒n kullan─▒lmas─▒yla birlikte günümüzde yayg─▒n kullan─▒lan bir terimdir. ─░nternet dünyas─▒nda mevcut olan oyun, sosyal medya, al─▒┼čveri┼č siteleri gibi eri┼čimler fark─▒nda olmadan insan─▒ ba─č─▒ml─▒l─▒─ča te┼čvik eder. Bunu önlemek için farkl─▒ yollara ba┼čvurulabilir. Yeti┼čkinlerin kendilerini denetlemek gibi bir olanaklar─▒ olsa da çocuklar için yeti┼čkinlerin denetimi gerekmektedir. Çocuklarda internet ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ engellenebilecek bir durumdur. Bunun önüne geçebilmek için baz─▒ öneriler ┼ču ┼čekildedir: 

  • Çocu─čun kendine uygun spor alanlar─▒na yönlendirilmesi
  • Çocu─čun akran gruplar─▒yla do─čal yollardan sosyalle┼čmesi ve telefon, televizyon gibi teknolojik aletlerden uzakla┼čmas─▒ sa─članmal─▒d─▒r. 
  • Elektronik cihazlardaki hareketlerin denetlenmesi için güvenli internet uygulamalar─▒ndan yararlan─▒labilir. 
  • Aile ili┼čkilerini de peki┼čtirecek çe┼čitli aktivitelerle ilgilenilebilir. 
  • Çocu─čun teknolojinin yararl─▒ ve zararl─▒ kullan─▒mlar─▒yla ilgili olan bilinci artt─▒r─▒labilir. 
  • Aile örnek davran─▒┼člar sergileyerek çocu─ču buna te┼čvik edebilir. 

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒ Kontrol Alt─▒na Alma Yollar─▒ Nelerdir?

Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n─▒n kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒ bireysel olabildi─či gibi profesyonel bir yard─▒m al─▒nmas─▒ da söz konusu olabilmektedir. Bu noktada terapi, egzersizler, aktiviteler ve sosyal destek devreye girebilir.

Bunlar─▒ ┼ču ┼čekilde s─▒ralamam─▒z mümkündür:

  • Terapi: Bu ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n üstesinden gelebilmek için en s─▒k tercih edilen yöntemlerden biridir. Burada psikologlar ya da psikiyatristler taraf─▒ndan seanslar gerçekle┼čtirilir. Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ belirtileri, nedenleri ve sonuçlar─▒ konusunda dan─▒┼čan bilgilendirilir. 
  • Te┼čvik: Teknolojinin kullan─▒m─▒na bir s─▒n─▒r getirilmesi yönünde desteklerdir. Günlük ya┼čam─▒n─▒n düzenlenmesi konusunda yard─▒mc─▒ olur. Ki┼či gerçek hayatla ba─č─▒n─▒ sürdürür ve ekrandan uzakla┼č─▒r. 
  • Egzersiz: Egzersizler stres seviyesini azaltt─▒─č─▒ için ba─č─▒ml─▒l─▒klara yönelme oran─▒n─▒ dü┼čürür. Düzenli spor yapmak teknolojik aletlerin kullan─▒m─▒ndan uzakla┼čmak için vaktin do─čru bir ┼čekilde kullan─▒ld─▒─č─▒ yöntemlerdir. 
  • Sosyal Destek: Yak─▒n çevrenin bu ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒n b─▒rak─▒lmas─▒na yönelik destekleri oldukça önemli yer tutar. Ailenin bu durumun fark─▒nda ve bilinçli olmas─▒ gerekir. 
  • Ruhsal Olarak ─░yile┼čtirici Aktiviteler: Do─ča yürüyü┼čleri, bisiklet binmek, yoga, meditasyon ve bunlar gibi ruhsal olarak rahatlamaya imkân sa─člayan aktiviteler. Ekrans─▒z zamanlar yarat─▒larak fiziki ve ruhsal iyile┼čme sa─članabilir. 

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Devam Eden Bir Ba─č─▒ml─▒l─▒k M─▒d─▒r?

Teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ do─čru stratejiler uyguland─▒─č─▒nda k─▒sa sürede biten bir durumdur. E─čer birey bu durumla tek ba┼č─▒na mücadele edemiyorsa profesyonel bir yard─▒m almal─▒d─▒r. 

Teknoloji Ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ Fiziksel Bir Zarar Verir Mi?

Erkan ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ndan kaynaklanan duru┼č bozukluklar─▒ bel ve boyun bölgesinde a─čr─▒lara sebep olur. Bunun yan─▒nda bulan─▒k görme ye yol açabilmektedir. 

Kimler Teknoloji Ba─č─▒ml─▒s─▒ Olabilir?

Teknoloji kullan─▒c─▒lar─▒ çok geni┼č bir kitleye sahiptir. Teknolojik bir cihaz kullanan bireyler potansiyel olarak ba─č─▒ml─▒ olabilmektedir. E─čer kullan─▒m─▒ a┼č─▒r─▒ya kaçar ve kontrolsüz bir ┼čekilde ilerlerse her ya┼čtan insan ba─č─▒ml─▒ olabilmektedir. Çocuklarda teknoloji ba─č─▒ml─▒l─▒─č─▒ da ayn─▒ zamanda söz konusudur. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Klnk. Psk.
Yaren Hamarat
Psikoloji
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
11916

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.